ဟစ္တလာ ၀ွက္ထားခဲ့သည့္ စတာလင္ေပါင္ သန္း ၅၀ တန္ဖုိးရွိ လွ်ိဳ႕၀ွက္ရတနာသုိက္ ၏ တည္ေနရာကုိ တေယာျပဳလုပ္သူ တစ္ဦး ရွာေဖြေတြ႕ရွိ

နာဇီေခါင္းေဆာင္ အေဒါ့ဖ္ ဟစ္တလာ ဝွက္ထားခဲ့သည့္ စတာလင္ေပါင္ သန္း ၅ဝ တန္ဖိုးရွိ လွ်ဳိ႕ဝွက္ ရတနာသိုက္ ၏ တည္ေနရာကို နယ္သာလန္ ႏိုင္ငံမွ တေယာ ျပဳလုပ္သူ တစ္ဦးက ရွာေဖြေတြ႕ရွိ ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံထုတ္ သတင္းစာ တစ္ေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ဟစ္တလာ၏ ရတနာ ပစၥည္းမ်ား ဝွက္ထားသည့္ ေနရာကို ေဖာ္ျပထားသည့္ စကားဝွက္ ကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဆုိပါ စကားဝွက္ကို ဒုတိယ ကမၻာစစ္ ကာလအတြင္း က သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ ျဖစ္သည့္ Gottefried Federlein \ Marsch Impromptu ေတးသီခ်င္းတြင္ ထည့္သြင္း ထားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ႏွင့္ အဆုိပါ စကားဝွက္၏ အဓိပၸာယ္ကို ေဖာ္ႏုိင္ရန္ အတြက္ အခ်ိန္ကာလ အားျဖင့္ ႏွစ္ႏွစ္ၾကာ အခ်ိန္ယူ ေလ့လာခဲ့ ရေၾကာင္း တေယာ ျပဳလုပ္သူ ပညာရွင္ ဆုိင္ေရး ဝစ္စတယ္လာ က ေျပာၾကား ထားသည္။ ဟစ္တလာ၏ ဝံပုေလြ မ်က္ရည္မ်ား (Tears of the Wolf) အမည္ရွိ ရတနာသိုက္ ဝွက္ထားရာ ေနရာႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ အခ်က္အလက္ မ်ားကို ဟစ္တလာ၏ အတြင္းေရးမွဴး မာတင္ေဘာမန္း က မွတ္သား ထားေသာ သဲလြန္စမ်ား ပါဝင္ေၾကာင္း၊ Wolf မွာ ဟစ္တလာ၏ နာမည္ဝွက္ ျဖစ္ၿပီး Tears သည္ စိန္မ်ားကို ဆုိလိုေၾကာင္း၊ ဝွက္စာအရ အဆိုပါ ရတနာသိုက္မွာ ဘာေဗးရီးယန္း ျပည္နယ္ရွိ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္ေသာ မစ္တန္းေဝါ ၿမိဳ႕ရွိ ဂ်ာမနီစစ္ဘက္ ကုန္ေလွာင္႐ံု ေဟာင္းတစ္ခု၏ သံဆူးႀကိဳးမ်ား ေနာက္ကြယ္ တြင္ ျမႇဳပ္ႏွံထားေၾကာင္း သိရသည္ဟု ဝစ္စတယ္လာ က လက္ရွိ မစ္တန္းေဝါ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ႏွင့္ ဂ်ာမနီ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးတို႔အား ေျပာၾကား ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၆ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ Donald Trump ၀င္ၿပိဳင္ဖုိ႔ႀကိဳးပမ္း

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း တေယာက္ထပ္တုိး လာျပန္ပါၿပီ။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက အိမ္ယာေျမ ေရာင္း၀ယ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္ ဘီလီယံနာ သူေဌးႀကီး Donald Trump က သူလည္း သမၼတ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္အေၾကာင္း နယူးေယာက္ၿမိဳ႕က မုိးေမွ်ာ္အေဆာက္အဦးႀကီး တခုမွာ အဂၤါေန႔က ေၾကညာလုိက္တာပါ။ ၀ါရွင္တန္မွာရွိေနတဲ့ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြဟာ အေတြးအေခၚ အေမွ်ာ္အျမင္ နည္းၾကသူေတြ၊ လူေပ်ာ့ လူည့ံေတြ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္လုိက္ၿပီး American Dream လုိ႔ေခၚတဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားတုိင္း တုိးတက္ႀကီးပြားေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရွိတယ္ဆုိတဲ့ အိမ္မက္ဟာလည္း ကြယ္ေပ်ာက္ေနၿပီလုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္လုိ႔ သူသာ သမၼတအျဖစ္ အေရြးခံရရင္ ႏုိင္ငံကုိ ပုိမုိႀကီးမား ေကာင္းမြန္တဲ့ အဆင့္ေရာက္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ေပးမွာ ျဖစ္သလုိ အရင္ကထက္ ပုိမုိေတာင့္တင္း ခုိင္မာၿပီး အေမရိကန္ႏုိင္ငံဟာ ကမာၻ႔ေခါင္းေဆာင္ႏုိင္ငံ ျပန္ျဖစ္လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေပးသြားမယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ကၽြမ္းက်င္တဲ့ အတတ္ပညာကုိ အသုံးျပဳၿပီးေတာ့လည္း ျပည္ပက အလုပ္အကုိင္ေတြ အေမရိကန္ႏုိင္ငံကုိ ျပန္ေရာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္လုိ႔ Trump က ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ လုံၿခံဳေရးနဲ႔ လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ကိစၥရပ္ေတြမွာလည္း တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းသြားမယ္လုိ႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။ အကဲခတ္ေတြကေတာ့ Trump အေနနဲ႔ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ အေရြးခ်ယ္ခံရဖုိ႔ အခြင့္အလန္း သိပ္နည္းတယ္လုိ႔ ေျပာၾကပါတယ္။

မေလးရွားေရနံတင္သေဘၤာ ျပန္ေပးဆြဲခံရ

ေတာင္တရုတ္ ပင္လယ္ျပင္အတြင္း ၀န္ထမ္း ၂၂ ဦး လုိက္ပါလာတဲ့ ေရနံတင္သေဘၤာ ဒုတိယတစင္း ထပ္ေပ်ာက္သြားၿပီး ျပန္ေပးဆြဲခံလုိက္ရတယ္လုိ႔ ယူဆရေၾကာင္း မေလးရွားအာဏာပုိင္ေတြက ေျပာပါတယ္။ ေပ်ာက္ဆုံးေနတဲ့ Orkim Harmony ဆုိတဲ့ ေရနံတင္သေဘၤာကုိ ရွာေဖြဖုိ႔ မေလးရွားႏုိင္ငံက လူအင္အား ၁,၅၀၀ ကုိ အသုံးျပဳၿပီး ဇြန္လ ၁၂ ရက္ေန႔က ရွာေဖြေနေၾကာင္းနဲ႔ ထုိင္း၊ ဗီယက္နမ္၊ စကၤာပူနဲ႔ အင္ဒုိနီးရွား စတဲ့ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြကုိလည္း ကူရွာေပးဖုိ႔ အကူအညီ ေတာင္းထားတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ မေလးရွားႏုိင္ငံမွာ မွတ္ပုံတင္ထားတဲ့ အဲဒီသေဘၤာေပၚမွာ မေလးရွားႏုိင္ငံသား ၁၆ ဦး၊ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံသား ၅ ဦးနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ၁ ဦး၊ ေပါင္း ၂၂ ဦး ပါသြားၿပီး သေဘၤာဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅.၆ သန္း တန္ဘုိးရွိတဲ့ ဓာတ္ဆီေတြကုိ တင္ေဆာင္လာတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ Orkim Harmony ေရနံတင္သေဘၤာဟာ မေလးရွားႏုိင္ငံ Malacca ျပည္နယ္ကေန Kuantan ေဒသကုိ ဦးတည္ ခုတ္ေမာင္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေပ်ာက္ဆုံးသြားေၾကာင္း မေလးရွား ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ထိန္းသိမ္းေရးဌာန လက္ေထာက္ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Ahmad Puzi Abdul က ကြာလာလမ္ပူၿမိဳ႕မွာ ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန႔ကက်င္းပတဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ မေလးရွားေရပုိင္နက္အတြင္းက Tanjung Sedili ေဒသနားေရာက္တဲ့အခ်ိန္ သေဘၤာနဲ႔ ရုတ္တရက္ အဆက္အသြယ္ ျပတ္သြားေၾကာင္း မေလးရွား ေရေၾကာင္းထိန္းသိမ္းေရးအရာရွိ ေျပာတာကုိ ကုိးကားၿပီး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႔တုန္းကလည္း အခုေပ်ာက္သြားတဲ့ သေဘၤာကုမၸဏီပုိင္ Orkim Victory ေပၚကုိ လက္လုပ္ ေသနတ္ေတြကုိင္ေဆာင္ထားသူ ၈ ဦးတက္လာၿပီး ျပန္ေပးဆြဲသြားခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ေရနံတင္သေဘၤာ Orkim Victory ေပၚက စက္ပစၥည္းေတြကုိ ဖ်က္ဆီး၊ သေဘၤာ ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ ပုိင္ဆုိင္မႈေတြကုိ ယူသြားၿပီးတဲ့ေနာက္ သေဘၤာကုိ ပင္လယ္ျပင္အတြင္း ဒီအတုိင္း ပစ္ထားခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ဗုဒၶဘာသာ၀င္မိန္းမမ်ား အထူးထိမ္းျမားျခင္း ဥပေဒၾကမ္း အတည္ျပဳဖုိ႔နီးစပ္

အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္က ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြနဲ႔ ျပန္လည္ေပးပို႔ လာတဲ့ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဝင္ မိန္းမမ်ား အထူးထိမ္းျမားျခင္း ဥပေဒၾကမ္းကို ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တခ်ိဳ႕က မျပ႒ာန္းသင့္ေၾကာင္း ထပ္ၿပီးေတာ့ အဆိုတင္သြင္းခဲ့ေပမဲ့ ရံႈးနိမ့္ခဲ့တယ္လို႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္က ေျပာပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူ၊ အမ်ိဳးသမီး လႈပ္ရွားသူေတြဘက္က ဆန္႔က်င္ ကန္႔ကြက္ေနတဲ့ၾကားကပဲ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္မွာ တင္သြင္းၿပီး ဒီတႀကိမ္ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးမွာ သမၼတလက္မွတ္ထိုး အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းႏိုင္ေခ် မ်ားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို မဆုမြန္ တင္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဝင္မိန္းမမ်ား အထူးထိမ္းျမားျခင္း ဥပေဒၾကမ္းကို ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတုန္းက ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ၿပီးေတာ့ မျပ႒ာန္းသင့္ေၾကာင္း အဆိုျပဳခဲ့ၾကေပမဲ့ ရံႈးနိမ့္ခဲ့ၿပီးေတာ့ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကို တင္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္က ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြနဲ႔အတူ ဇြန္ ၁၅ ရက္ေန႔က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကို ျပန္လည္ေပးပို႔လာတဲ့အခါမွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တခ်ိဳ႕က လူမ်ိဳး၊ ဘာသာကို ခြဲျခားဆက္ဆံတဲ့ ဥပေဒမ်ိဳး ျမန္မာျပည္မွာ မျပ႒ာန္းသင့္ဘူးလို႔ ဒုတိယအႀကိမ္ ထပ္မံ အဆိုတင္သြင္းခဲ့တယ္လို႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေျပာပါတယ္။ မျပ႒ာန္းသင့္ဘူးလို႔ တင္ခဲ့ေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္တြင္း အမ်ား ဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ အဲဒီအဆိုဟာ ထပ္မံ ႐ံႈးနိမ့္ခဲ့ပါတယ္လို႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရဲထြန္းက ရွင္းျပပါတယ္။ “ဒီ NLD ပါတီက ေဒၚခင္စန္းလိႈင္၊ ဦးခင္ေမာင္၀င္းနဲ႔ တုိင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္ထဲကေတာ့ ေဒၚဇာတလန္းတို႔ ၃ ေယာက္ ေဆြးေႏြးၾကတာေပ့ါ။ သူတို႔ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ အခ်က္ေတြကို ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔အရင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးတုန္းက ေျပာတဲ့ လႊတ္ေတာ္က ဒီဥပေဒကို မျပ႒န္းသင့္ေၾကာင္းကိုပဲ သူတို႔က အဓိက ေျပာေနၾကတာျဖစ္တယ္။ ဒီလို ဘာသာ၊ အယူ၀ါဒ ကြဲျပားတဲ့လူေတြအေပၚမွာ ခြဲျခားၿပီးေတာ့ ဒီလုိဆက္ဆံတဲ့ ဥပေဒမ်ိဳးကို ျပ႒ာန္းျခင္းဟာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႔ မညီဘူးဆုိၿပီးေတာ့ အဲဒီလို ေထာက္ျပၿပီး ဒါကို မျပ႒ာန္းသင့္ပါဘူး ဆိုၿပီးေတာ့ပဲ ေျပာတယ္။ အဲေတာ့ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အဆံုးအျဖတ္ကို ရယူတဲ့အခါမွာေတာ့ သူတို႔အဆိုဟာ ႐ံႈးနိမ့္သြားတာေပါ့ေလ။ ဒါေၾကာင့္ အခု ဆက္လုပ္မွာကေတာ့ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္နဲ႔ သေဘာကြဲလြဲတဲ့အခ်က္ေတြကို က်ေနာ္တုိ႔က ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ဖို႔အတြက္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကို တင္မယ္ဆုိၿပီးေတာ့ အဲလိုပဲ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။” ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းဆံုးျဖတ္ၿပီးတဲ့ အခါမွာေတာ့ သမၼတထံကို တင္ျပမွာျဖစ္ၿပီး သမၼတကေန သတ္မွတ္ရက္အတြင္း အေၾကာင္းျပန္လာမယ္ဆုိရင္ ဒီ ၁၂ ႀကိမ္ေျမာက္ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးမွာ အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းႏုိင္ေခ် မ်ားတယ္လို႔လည္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရဲထြန္းက ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဝင္ မိန္းမမ်ား အထူးထိမ္းျမားျခင္း ဥပေဒၾကမ္း အပါအဝင္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အမ်ိဳးသမီးေရး လႈပ္ရွားသူေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြဘက္က လႊတ္ေတာ္ကို ကိုယ္တုိင္သြားေရာက္ၾကၿပီး ဒီဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မျပ႒ာန္းသင့္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္ဘက္က လက္မခံခဲ့ဘူးလို႔လည္း အမ်ိဳးသမီးေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းမခံရေအာင္ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ကေတာ့ ဒီဥပေဒထဲ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ လက္ခံႏုိင္စရာ မရွိဘူးလို႔လည္း အမ်ိဳးသမီးေရးလႈပ္ရွားသူ မခင္ေလးက ေျပာပါတယ္။ “အဆို႐ံႈးတယ္ဆုိေတာ့ ဒါကေတာ့ အမတုိ႔က ေမွ်ာ္လင့္ၿပီးသားပဲ။ ဒီဥပေဒ ၄ ခုကို စတင္ၿပီးေတာ့ တင္သြင္းလာကတည္းက ဒါႏိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ လုပ္တာ။ အမ်ိဳးသမီးေတြကုိ ကာကြယ္ဖို႔ ေစတနာေကာင္းသက္သက္နဲ႔ လုပ္တာမဟုတ္ဘူးဆုိတာ သိၿပီးသားျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီဥပေဒေတြဟာ လိုအပ္တဲ့အခ်ိန္က်ရင္ သူတုိ႔ ျပ႒ာန္းမွာပဲ။ ပိုဆိုးတာက ဘယ္ေလာက္ ကန္႔ကြက္ ကန္႔ကြက္၊ လုပ္သင့္လို႔၊ လုပ္ခ်င္လို႔ လုပ္တယ္ဆုိတဲ့ အဓိပၸါယ္က ပိုေပၚလြင္တဲ့အတြက္ ဒီလက္ရွိ လႊတ္ေတာ္မွာရွိတဲ့ အမ်ားစုေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ ျပည္သူလူထုအေပၚ အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚမွာထားတဲ့၊ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေပၚမွာထားတဲ့ စိတ္ဓာတ္ဟာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္မွ စိတ္ေကာင္းေစတနာ မရွိဘူးလည္းဆိုတာ ေပၚလြင္တယ္။ လႊတ္ေတာ္မွ မဟုတ္ဘူး။ အစိုးရလည္းပဲ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ဒီကိစၥမွာေတာ့ တသေဘာတည္းပဲ ရွိၿပီးေတာ့ ဒါ ပုလင္းတူဗူးစို႔ - လို႔ပဲ က်မတုိ႔ကေတာ့ အဲလိုပဲ သံုးသပ္ပါတယ္။” ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မ်ဳိးေစာင့္ဥပေဒလုိ႔ လူသိမ်ားတဲ့ အမ်ဳိးဘာသာ၊ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရး ဥပေဒေတြဟာ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ဥပေဒေတြနဲ႔ ကုိက္ညီမႈမရွိတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ဥပေဒေတြကို ျပ႒ာန္းဖို႔ ကုလသမဂၢ၊ EU ဥေရာပသမဂၢ၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အပါအဝင္ ႏုိင္ငံတကာက တိုက္တြန္းေနခ်ိန္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုးကြယ္ရာ ဘာသာမတူသူေတြၾကား လက္ထပ္ထိမ္းျမားတာ၊ ဘာသာကူးေျပာင္းတာ၊ တအိမ္ေထာင္ထက္ပုိတဲ့ မိသားစုစနစ္ဆိုင္ရာ ဥပေဒၾကမ္းေတြကိုေတာ့ လႊတ္ေတာ္တြင္း ေဆြးေႏြးေနဆဲျဖစ္ၿပီး လူဦးေရ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြ ပါဝင္တဲ့ ဥပေဒကိုေတာ့ သမၼတက လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီး ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ အတည္ျပဳလိုက္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာဓာတ္ေငြ႔၀င္ေငြ တလ သန္း ၁၇၀ ရွိ

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈကေန ရရွိတဲ့၀င္ေငြဟာ လစဥ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္း ၁၇၀ ရွိတယ္လို႔ ျမန္မာစြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာနက ေၾကညာထားပါတယ္။ ျမန္မာ့သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းေတြမွာ ဘယ္ႏိုင္ငံေတြက အဓိက ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံၿပီး ၀ယ္ယူတာေတြ ရွိပါသလဲ။ ဒီလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေရာ ဘယ္ေလာက္ထိ ရွိလာေနပါၿပီလဲ။ မခင္ျဖဴေထြးက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈကေန ရရွိတဲ့၀င္ေငြဟာ လစဥ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္း ၁၇၀ ရွိၿပီး၊ ဒါဟာ ႏုိင္ငံ့၀င္ေငြ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိတယ္လုိ႔ ျမန္မာစြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာနက ေၾကညာထားပါတယ္။ ရတနာသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းကေန ေန႔စဥ္ ဘဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ကုဗေပ သန္း ၇၀၀၊ ရဲတံခြန္စီမံကိန္းကေန ကုဗေပသန္းေပါင္း ၃၂၅၊ ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းက ကုဗေပ သန္း ၃၆၀ နဲ႔ ေဇာတိက စီမံကိန္းကေန ကုဗေပ သန္း ၂၄၀ ေလာက္ ေန႔စဥ္ထုတ္ယူၿပီး ျပည္ပကို ေရာင္းခ်ေနတဲ့အေၾကာင္းလည္း စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားတာပါ။ ဒီလို ျမန္မာ့ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းေတြမွာ အရင္က ျပင္သစ္ TOTAL ကုမၸဏီနဲ႔ မေလးရွား Petronas ကုမၸဏီေတြက အဓိက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၾကေပမဲ့ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ တျခား ႏိုင္ငံေတြလည္း စိတ္၀င္တစား ပါ၀င္လာေနတယ္လို႔ ျမန္မာသမၼတရဲ႕ စီးပြားေရး အႀကံေပးတဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ ေအာင္ထြန္းသက္ က ေျပာပါတယ္။ “အရင္တုန္းက အားလံုးသိတဲ့အတုိင္းပဲ TOTAL ရွိတယ္၊ Petronas ရွိတယ္။ အဲေတာ့ မေလးရွားနဲ႔ ျပင္သစ္နဲ႔ေပါ့။ အခုေနာက္ပိုင္း သိသေလာက္ေတာ့ က်န္တဲ့ Oil and Gas ကုိရီးယားလည္း ပါလာတယ္။ ေနာက္တခါ အခု အေနာက္ႏုိင္ငံကဟာေတြလည္း တခ်ိဳ႕ off shore ဟာေတြကုိ ေလလံေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ၾကားတယ္။ အဲေတာ့ အရင္တုန္းကလို ၁ ႏုိင္ငံ ၂ ႏုိင္ငံတည္း မဟုတ္ေတာ့ဘဲနဲ႔ အခုကေတာ့ Oil, Gas sector မွာ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြေရာ၊ အေရွ႕တုိင္းႏုိင္ငံေတြေရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပါလာတယ္။ တ႐ုတ္လည္း ပါလာတယ္။ သိသေလာက္ေတာ့ ဒီအမႈကေတာ့ အႀကီးအက်ယ္ ပါေနတာေတြေတာ့ သိတယ္။” ျမန္မာ့ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ကို အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းနဲဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံေတြက အဓိက ၀ယ္ယူေနတာပါ။ တြင္းထြက္ပစၥည္းေပါႂကြယ္၀တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ စြမ္းအင္လိုအပ္ေနတဲ့ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြ ရွိေနသလို၊ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ကြက္ေတြကလည္း ရွိေနတာေၾကာင့္ ျမန္မာ့ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းမွာ အလားအလာ ေကာင္းေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနတယ္လို႔ ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္က ေျပာပါတယ္။ ဒီလို သဘာ၀တြင္းထြက္ ပစၥည္း ထုတ္ယူတဲဲ့ လုပ္ငန္းေတြမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အရင္ကထက္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေတြ ပို ရွိလာတယ္လို႔လည္း ေဒါက္တာ ေအာင္ထြန္းသက္ က ေျပာပါတယ္။ “အခုအပိုင္းမွာေတာ့ အရင္လို မဟုတ္ေတာ့ေပမဲ့ EITI အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံ တခုျဖစ္ေနတာကိုး အဲဒါကေတာ့ အရင္ထက္စာရင္ ေတာ္ေတာ္ေလး သိသိသာသာ EITI အစီအစဥ္ကို ဆရာတုိ႔ လက္ခံထားတဲ့ အေနအထား ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒါ ႏုိင္ငံအတြက္ ေကာင္းတာေပါ့ေလ။ Transparency ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲဆုိတာကို သူက စံအေနနဲ႔ International Law ေတြရွိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဒါကို ပါလိုက္တာနဲ႔ အလိုလုိ ပါသြားတဲ့အေနအထားရွိတယ္။ ဒါလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ထူးျခားတဲ့ ရလဒ္တခုျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ့္ႏုိင္ငံကို သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ တျခားဟို သယံဇာတပစၥည္းေတြ ေရာင္းတဲ့ေနရာမွာ EITI အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံျဖစ္ဖုိ႔က ေတာ္ေတာ္ေလး အေရးႀကီးတာ။” ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ သယံဇာတ ထုတ္ယူမႈ ပြင့္လင္းျမင္သာေရးအဖြဲ႔ EITI မွာ ပါ၀င္လာခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေတြ ပိုရွိလာတယ္ဆိုေပမဲ့ လိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ စိန္ေခၚမႈေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီး ရွိေနေသးၿပီး ဒါကို တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္တယ္လို႔ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူတခ်ိဳ႕ကလည္း ေထာက္ျပ ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ လႈပ္ရွားမႈကို ဦးေဆာင္သူတဦးျဖစ္တဲ့ ကို၀င္းေအာင္က ကေတာ့ အခုလို ေျပာပါတယ္။ “ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ အရင္ကထက္စာရင္ေတာ့ အတုိင္းအတာတခုအထိ ပြင့္လင္းလာတယ္ေပါ့ေနာ္။ သုိ႔ေပမဲ့လုိ႔ုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ က႑အသီးသီးအလိုက္ေပါ့ေနာ္ စီမံကိန္းတခုခ်င္းဆီအလုိက္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို သက္ဆိုင္ရာ က်ေနာ္တုိ႔ ေဒသဆုိင္ရာ လူထုဆီ ေရာက္ဖုိ႔ကေတာ့ အစိုးရဆီမွာေရာ၊ ကိုယ္စားလွယ္ဆီမွာေရာ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီ ပိုၿပီး ကၽြမ္းက်င္တဲ့ လုပ္သားမ်ဳိးေတြေပါ့ေနာ္၊ Human Resource ေတြေပါ့၊ ၿပီးရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ယႏၱရားေတြက တခုမွ အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးဘူးလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ တဘက္ကလည္း ဒီဟာေတြအေပၚမွာ လုပ္ခ်င္ကိုင္ခ်င္တဲ့ စိတ္ရွိဖို႔ကလည္း အင္မတန္ကို က်ေနာ္တုိ႔ လုိေသးတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။” သယံဇာတ ထုတ္ယူမႈ လုပ္ငန္းေတြ၊ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ဒါနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ သက္ဆိုင္ရာ ေဒသခံေတြနဲ႔ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြၾကားထဲမွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ ခ်ျပႏုိင္ဖို႔နဲ႔ အမ်ား ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခြင့္ေတြရဖို႔၊ EITI စံႏႈန္းေတြနဲ႔အညီ အစိုးရအေနနဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ထုတ္ျပန္ဖုိ႔၊ သက္ဆိုင္ရာ စီမံကိန္း တခုခ်င္းစီအလုိက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပမာဏနဲ႔ ရရွိလာတဲ့ အက်ိဳးအျမတ္ေတြကို ျပည္သူလူထုေတြ အက်ိဳးခံစားခြင့္ ရရွိဖို႔နဲ႔ ဘတ္ဂ်က္သံုးစြဲမႈဆိုင္ရာ က႑ေတြမွာ အခုထက္ပိုၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔လည္း ကို၀င္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။

White Card အစားထိုးတဲ့ ေနထုိင္ခြင့္ကဒ္ ထုတ္ယူသူနည္းပါး

ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ White Card လို႔ေခၚတဲ့ ယာယီသက္ေသခံလက္မွတ္ အပ္ႏွံသူ ၄ သိန္းနီးပါးအတြက္ ဒီရက္ပိုင္းေတြအတြင္းမွာ အစိမ္းေရာင္ေနထိုင္ခြင့္ကဒ္ေတြ အသစ္ ထပ္မံထုတ္ေပးေနရာမွာ အပ္ႏွံသူ ၄ သိန္းနီးပါးအနက္ ၁၀ ရက္တာကာလအတြင္းမွာ အစိမ္းေရာင္ကဒ္ ထုတ္ယူသူ ၃၀ ေက်ာ္သာ ရိွပါတယ္။ ဒီလုိ ထုတ္ယူသူ နည္းပါးတာကေတာ့ အစိမ္းေရာင္ကဒ္အေပၚ စိတ္၀င္စားျခင္းမရိွတာနဲ႔ တခ်ိဳ႕ေဒသေတြမွာ ကဒ္အသစ္ထုတ္ေပးတာကို မသိတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒအရ ႏိုင္ငံသားစိစစ္တဲ့ မိုးပြင့္အထူးစီမံခ်က္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရာမွာ White Card ေခၚ ယာယီသက္ေသခံ လက္မွတ္ေတြကို ျပန္လည္အပ္ႏွံဖုိ႔ ေၾကညာခဲ့တဲ့ေနာက္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ White Card ကုိင္ေဆာင္သူ ၆ သိန္းေက်ာ္အနက္ ၃ သိန္း ၉ ေသာင္း ျပန္လည္အပ္ႏွံခဲ့ပါတယ္။ White Card အပ္ႏွံသူေတြကို ကဒ္အသစ္တမ်ိဳး ထပ္မံ ထုတ္ေပးရာမွာေတာ့ ၁၀ ရက္တာ ကာလအတြင္းမွာ လူအနည္းငယ္သာ ျပန္လည္ထုတ္ယူခဲ့ၾကေၾကာင္း လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသားမွတ္ပံုတင္ေရးဦးစီးဌာန ျပည္နယ္ဦးစီးမွဴး ဦးခင္စိုးက အခုလို ေျပာပါတယ္။ “White cards အပ္ႏွံတဲ့သူေတြကုိ အခုလက္ရွိက်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံသားစိစစ္ခံရမည့္သူ၏ သက္ေသခံကဒ္ျပားဆုိတာ လဲၿပီးထုတ္ေပးေနပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ အျပာႏုရယ္၊ အစိမ္းႏုရယ္ နည္းနည္းေလး သန္းပါတယ္ခင္ဗ်။ ကာလာ ၂ ကာလာ ထြက္တဲ့သေဘာလုိေပါ့။ အခုက်ေနာ္တုိ႔ ၅ ရက္ေန႔ကေန စထုတ္ေပးတာပါခင္ဗ်။ ၃၇ ကဒ္ ေပးထားေပးပါၿပီ။ White cards ေတြအပ္တာ လက္ခံတဲ့ ေနရာတုိင္းမွာ၊ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ အခုလက္ရွိကဒ္ျပား ထုတ္ေပးေရးအဖဲြ႔ေတြ အဲဒီမွာ က်ေနာ္တုိ႔ေစာင့္ၿပီး လက္ခံ ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္။” အစိမ္းေရာင္ကဒ္ျပားသစ္ ထုတ္ေပးခ်ိန္မွာပဲ ႏိုင္ငံသားေလွ်ာက္ထားတာကို လက္ခံေပးေနတယ္လုိ႔ ဦးခင္စိုးက ဆက္ေျပာပါတယ္။ “အဲဒီ အျပာႏုနဲ႔ အစိမ္းႏုနဲ႔ သန္းထားတဲ့ ကဒ္ျပားေလးကုိ ထုတ္ေပးေနရင္းနဲ႔ သူတုိ႔ႏုိင္ငံသား ျပဳခြင့္ရသူဆုိင္ရာ ေလွ်ာက္ထားမယ္ဆုိ စိစစ္ေပးပါတယ္။ ဒါကုိေလွ်ာက္ထားႏုိင္ပါတယ္။ ေလွ်ာက္ရင္လည္း က်ေနာ္တု႔ိ စိစစ္ေပးပါမယ္လုိ႔ ေလွ်ာက္လႊာေတြကုိ စိစစ္ၿပီး လက္ခံတဲ့အလုပ္ ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္ခင္ဗ်။” လက္ရိွ ထုတ္ေပးတဲ့ အစိမ္းေရာင္ကဒ္ျပားသစ္ဟာ ေနထုိင္ခြင့္အတြက္ အာမခံၿပီး ႏိုင္ငံသားေလွ်ာက္ထားၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံသား၊ ဧည့္ႏိုင္ငံသား၊ ႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရသူ စတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္အေပၚ မူတည္ၿပီး ဥပေဒအရ ခံစားခြင့္ရမွာျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ေအာင္မဂၤလာစခန္းမွာ ေနထိုင္သူတဦးကေတာ့ အစိမ္းေရာင္ကဒ္ကို လက္မခံႏိုင္ဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ “ေနထုိင္ခြင့္လက္မွတ္ဆုိတာက အရင္ေပးထားတဲ့ ယာယီ သက္ေသခံလက္မွတ္ထက္ေတာင္ ပိုၿပီး အဆင့္နိမ့္တဲ့ဟာ တခုပဲရွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေနထုိင္ၿပီးသားလူေလ။ က်ေနာ္တုိ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာရွိေနၿပီ။ ရာနဲ႔ခ်ီၿပီးရွိေနၿပီ။ က်ေနာ္တို႔လိုခ်င္တာက က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္မွာ ႏုိင္ငံသားနဲ႔ဆုိင္တဲ့ အေထာက္အထားတခုကိုပဲ လိုခ်င္တယ္။ လူအမ်ားစုကေတာ့ ဒုကၡသည္စခန္းမွာေရာ၊ ရြာေတြမွာေရာ၊ အစိမ္းေရာင္ကဒ္ေတြ ေနထုိင္ခြင့္လက္မွတ္ကို က်ေနာ္တုိ႔ လံုး၀ မစဥ္းစားဘူး။ လက္လည္းမခံဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ဒီအတုိင္းပဲ ေနသြားမွာပဲ။” ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ခံ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ တဦးကေတာ့ သူတို႔ဆီမွာ အစိမ္းေရာင္ကဒ္ ထုတ္ေပးတာ မရိွေသးေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ “က်ေနာ္တုိ႔ေမာင္ေတာမွာေတာ့ အဲဒီဟာမ်ိဳးေတြ မလုပ္ရေသးပါဘူး။ ၿမိဳ႕ေပၚမွာေတာင္မွ မစရေသးဘူး။ နယ္မွာလည္း မစရေသးပါဘူး။” ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ခံက ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ အရည္အခ်င္းျပည့္မီတယ္ဆုိရင္ ခရီးသြားလာခြင့္၊ အလုပ္လုပ္ပိုင္ခြင့္ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံသားအားလံုးနဲ႔ တန္းတူတဲ့ အခြင့္အေရးကို ရလုိေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ရခုိင္ျပည္နယ္က ၿမိဳ႕နယ္တခ်ိဳ႕မွာ ႏိုင္ငံသားစိစစ္မႈ ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ဘဂၤါလီဆိုတာကို လက္မခံတာေၾကာင့္ အခက္အခဲေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ အစိုးရက ဘဂၤါလီလုိ႔ ေခၚေ၀ၚသံုးစဲြေနတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္က အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြကို သူတို႔ေနထုိင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္က ေက်ာ္လြန္ၿပီး ခရီးသြားလာမယ္ဆုိရင္ သက္ဆုိင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးဌာနက ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူဖုိ႔ လုိအပ္ေနပါတယ္။ တနလၤာေန႔က ဂ်နီဗာၿမိဳ႕မွာက်င္းပတဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ညီလာခံမွာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီးက ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ဖိႏွိပ္ခံရတာေၾကာင့္ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အစာေရစာမပါဘဲ အိႏၵိယသမုဒၵရာထဲမွာ ေမ်ာပါေနတဲ့ကိစၥအတြက္ စုိးရိမ္ေၾကာင္းနဲ႔ ဒီျပႆနာရဲ႕ အေျခခံျဖစ္တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကုိ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေရး အပါအ၀င္ တျခားသက္ဆုိင္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြကုိ မေပးမခ်င္း ဒီျပႆနာဟာ ေျပလည္သြားမွာမဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ေလွစီးေျပးဒုကၡသည္ေတြဟာ ျမန္မာျပည္က သြားေရာက္သူေတြ မဟုတ္ေၾကာင္းနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္က အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြအေရးကို ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ထဲ လူလုပ္ကၽြန္း တည္ေဆာက္မႈ ၿပီးစီးေတာ့မည္

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ထဲမွာ အျငင္းပြားဖြယ္ ကုန္းေျမတည္ေဆာက္မႈ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ မၾကာခင္မွာပဲ အၿပီးသတ္မယ္လို႔ တ႐ုတ္က ဒီကေန႔ပဲ ေၾကညာသြားပါတယ္။ နယ္ေျမပိုင္နက္ အျငင္းပြားဘက္ - တျခားႏိုင္ငံေတြနဲ႔ တင္းမာမႈေတြျဖစ္ေစတဲ့ လူလုပ္ကၽြန္းေတြေပၚက ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကိုေတာ့ ဆက္ၿပီး ျပဳလုပ္သြားမယ္လို႔လည္း ေျပာသြားပါတယ္။ တ႐ုတ္တို႔စခန္းခ်ထားတဲ့ ကၽြန္းေတြနဲ႔ Nansha ကၽြန္းစုရဲ႕ သႏာၱေက်ာက္တန္းေတြမွာ ကုန္းေျမဖို႔တဲ့ စီမံကိန္းေတြက လာမယ့္ရက္ပိုင္းအတြင္း ၿပီးစီးပါမယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာ အေခၚ Spratly ကၽြန္းစုကို တ႐ုတ္နာမည္သံုး ရည္ညႊန္းသြားၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္သြားတာပါ။ ေၾကညာခ်က္မွာက စီမံကိန္းၿပီးစီးမယ့္ ရက္အတိအက် ေျပာမထားေပမဲ့ ဒီလူလုပ္ကၽြန္းေတြ တည္ေဆာက္တဲ့ကိစၥကို ကာကြယ္ေျပာဆိုသြားၿပီး သူတိ္ု႔ရဲ႕ရည္႐ြယ္ခ်က္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ အသံုးၿပဳဖို႔ပဲျဖစ္ၿပီး စစ္ေရးရည္႐ြယ္ခ်က္ လံုးဝ မပါဝင္ပါဘူးလို႔ ေျပာထားပါတယ္။ ဒီလုပ္ရပ္က အက်ဳိးသင့္ အေၾကာင္းသင့္ တရားမွ်တမႈရွိၿပီး၊ တရားဝင္လုပ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ႏိုင္ငံကိုမွ ႐ိုက္ခတ္မႈလည္း မျဖစ္ေစသလို ဘယ္ႏိုင္ငံကိုမွလည္း ဆန္႔က်င္တာမဟုတ္ပါဘူး။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ထဲက ေရေၾကာင္းသြားလာမႈ ေလယာဥ္ပ်ံသန္းမႈ တို႔ကိုလည္း ဘာမွ သြားမထိခိုက္ပါဘူး - လို႔ တ႐ုတ္တို႔ အေစာပိုင္းတုန္းက ေျပာထားတာကိုပဲ ထင္ဟပ္ၿပီး ေၾကညာခ်က္မွာ ေျပာထားပါတယ္။ ဒီတ႐ုတ္တို႔ရဲ႕ လူလုပ္ကၽြန္းေတြ တည္ေဆာက္ေနတဲ့ကိစၥကို အေမရိကန္က ပိုၿပီး ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ေဝဖန္လာေနၿပီး၊ ဗ်ဴဟာက်တဲ့ ေရျပင္ထဲမွာ လူမရွိခဲ့တဲ့ သႏာၱေက်ာက္တန္းေတြမွာ ဧက ၂၀၀၀ ေက်ာ္ အက်ယ္အဝန္းကို တ႐ုတ္က ေျမဖို႔ေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ တ႐ုတ္ရဲ႕ ကၽြန္းတည္ေဆာက္တဲ့လုပ္ငန္းက စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ႔ ျဖစ္ပံုရၿပီး အခ်က္ေပးေရဒါစနစ္၊ စစ္တန္းလ်ားနဲ႔ ေလယာဥ္ေျပးလမ္းတို႔ကို ထည့္ေဆာက္ထားပါတယ္။ အရင္လကဆိုရင္ တ႐ုတ္က လက္နက္ႀကီးေတြကို ကၽြန္းေတြေပၚ သယ္လာတယ္၊ အခုေတာ့ အဲဒါေတြကို ျပန္ေ႐ႊ႕သြားၿပီလို႔ အေမရိကန္က ေျပာပါတယ္။

႐ုိဟင္ဂ်ာလူသားခ်င္းစာနာမႈ Aceh တုိးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္

အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ ပင္လယ္ခရီးကိုျဖတ္ၿပီး အင္ဒုိနီးရွားႏိုင္ငံက ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ခုိလႈံေနရတဲ့ အာရွကေလွစီးေျပး ရာေပါင္းမ်ားစြာကို ကူညီရာမွာ အင္ဒိုနီးရွား-အာေခ်းေဒသဟာ ထင္ရွားတဲ့ အခန္းက႑က ပါ၀င္လာပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကလည္း မူဆလင္ေတြရဲ႕ ရာမာဒမ္ ဥပုသ္လရာသီ ကုန္သြားၿပီးခ်ိန္ ေနာက္မွာလည္း ဒီလို အရဲစြန္႔ရတဲ့ခရီးမ်ဳိးကို ေနာက္ထပ္ ထြက္လာၾကမယ့္ အေျခအေန႐ွိတယ္လုိ႔ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ပံ့သူေတြနဲ႔ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္သားေတြက ေျပာေၾကာင္း ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ကေန Ron Corben သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္က တင္ျပထားပါတယ္။ ေဒသခံ တံငါသည္ေတြ ပင္လယ္ျပင္မွာကယ္တင္ခဲ့တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံသားေတြနဲ႔ ျမန္မာျပည္က ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ေတြ စုစုေပါင္း ၂ေထာင္ေလာက္ အင္ဒိုနီး႐ွားေျမာက္ပိုင္း အာေခ်းေဒသက ယာယီစခန္းေတြမွာ ႐ွိပါတယ္။ ေဒသႏၱရ သေဘာတူညီခ်က္အရ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံသားေတြကို သူတို႔ဌာေန ျပန္ပုိ႔သြားမွာ ျဖစ္ေပမဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ေတြကုိေတာ့ ဒီစခန္းမွာ တႏွစ္ေလာက္ ဆက္ေနခြင့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူေမွာင္ခုိကူးသူေတြ စြန္႔ပစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ စက္ေလွနဲ႔ ပင္လယ္ထဲေမ်ာခဲ့တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ ခိုလႈံဖို႔ ေနာက္ဆုံးအခြင့္အေရး ရတဲ့ေနရာကေတာ့ အာေခ်းေဒသပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒသခံ တံငါသည္ေတြကပဲ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကိုကယ္တင္ဖို႔ ဆႏၵ႐ွိၾကတာပါလို႔ အာေခ်းေဒသမွာ လူသားခ်င္းစာနာေရးနဲ႔ သုေတသနလုပ္ငန္း လုပ္ေနသူ Lillian Fan ကေျပာပါတယ္။ “႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ႀကဳိဆိုလက္ခံမယ့္သူဆိုလို႔ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္ ပဋိပကၡေတြ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ အာေခ်းလို ေဒသမ်ဳိး တခုေလာက္ပဲ ႐ွိမယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ တကယ့္ကို လူသားခ်င္းစာနာစိတ္နဲ႔ လက္ခံတာပါ။ အသက္အႏၱရယ္ ႀကဳံေနရသူေတြကို ကယ္ဆယ္ဖို႔ ေဒသတြင္းကေရာ ႏိုင္ငံတကာကေရာ ဘာမွ လုပ္ေဆာင္တာမ်ဳိး မ႐ွိတာနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ က်မသိပ္ကို စိတ္ပ်က္မိပါတယ္။” အာေခ်းျပည္သူေတြဟာ ဒုကၡကို ႀကဳံဖူးသူေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီျပည္နယ္ဟာ ခြဲထြက္ေရးအတြက္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္ အၾကမ္းဖက္ မၿငိမ္သက္မႈေတြႀကဳံခဲ့ရသလို၊ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္က ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ငလ်င္နဲ႔ ဆူနာမီဒဏ္ေၾကာင့္ အာေခ်းမွာပဲ လူ ၁သိန္းခြဲေလာက္ ေသဆုံးခဲ့ရပါတယ္။ အင္ဒုိနီး႐ွား အစိုးရအာဏာပိုင္ေတြဟာ ေလွစီးဒုကၡသည္ေတြကို သြားမကယ္တဲ့အျပင္ ဒီကိစၥမွာ ၀င္မပါၾကဖို႔ တံငါသည္ေတြကို တားျမစ္ခဲ့ၾကေပမဲ့ တံငါသည္က ဒါကိုမလုိက္နာခဲ့ၾကပါဘူး။ အင္ဒုိနီး႐ွား စစ္တပ္ကဆုိရင္ အေစာပိုင္းမွာ ငါးဖမ္းသမားေတြရဲ႕ လုပ္ခြင့္ပါမစ္ေတြ သိမ္းတာမ်ဳိး သူတို႔စက္ေလွေတြကို ဒဏ္႐ိုက္တာမ်ဳိးလုပ္ခဲ့ေပမဲ့ အဲဒီတံငါသည္ေတြက ကယ္ဆယ္႐ွာေဖြေရးေတြ ဆက္လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ မစၥ Fan ကေျပာပါတယ္။ “အားရစရာ အခ်က္တခ်က္ကေတာ့ သာမန္ျပည္သူေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ ငါးဖမ္းသမားေတြပါပဲ။ အာေခ်းက ငါးဖမ္းသမားေတြ၊ ႐ြာသားေတြဟာ သူတို႔ကိုယ္တုိင္က ပဋိပကၡရဲ့ သားေကာင္ေတြ ျဖစ္ခဲ့ဖူးေတာ့ ေတြ႔လို႔ ကယ္ဆယ္႐ုံတင္မကပဲ လုိက္႐ွာၿပီး ကယ္တဲ့အထိ လုပ္ၾကပါတယ္။ ပင္လယ္ထဲမွာ ဒုကၡျဖစ္ ေနၾကတဲ့လူေတြ ႐ိွေနတယ္ဆိုတာ သူတို႔သိၾကလုိ႔ပါ။” ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အၾကမ္းဖက္ႏွိပ္ကြပ္မႈႈနဲ႔ ၀ုိင္းက်ဥ္ခံရတာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံမဲ့ျဖစ္တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္အမ်ားစု အဲဒီေဒသကေန ထြက္ေျပးေနၾကတာဟာ တေန႔တျခား ပိုမ်ားလာေနပါတယ္။ ဒီအေျခေနေတြက သူတို႔ိကို လူေမွာင္ခိုသူေတြ လက္ထဲေရာက္ေအာင္ တြန္းပုိ႔ လိုက္သလို ျဖစ္သြားၿပီး စက္ေလွေတြနဲ႔ ပင္လယ္ခရီးကို အသက္စြန္႔ရင္း မေလး႐ွားနဲ႔ အင္ဒုိနီး႐ွားႏိုင္ငံေတြကို ေရာက္လာၾကပါတယ္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြပါတဲ့ ပထမဆုံးစက္ေလွကို ေမလ ၁၀ရက္ေန႔က အာေခ်းေဒသမွာ ႐ွာေတြ႔ခဲ့ၿပီး ေနာက္တစင္းကိုေတာ့ ေမလ ၁၅ ရက္ေန႔မွာ ေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး စက္ေလွတစီးကိုေတာ့ ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔က အာေခ်းနားမွာ ႐ွာေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။ အာေခ်းေဒသက ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို အင္ဒုိနီး႐ွားအစိုးရ ကူညီပံ့ပုိးခဲ့ၿပီး ဘဂၤါလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံသားေတြနဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ ေဒၚလာ ၁ သိန္း ၈ ေသာင္းနီးပါး ထုတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ကူညီေစာင့္ေ႐ွာက္ေရး လုပ္ေနတဲ့ Equal Harmony Together ေဖာင္ေဒး႐ွင္းက ၀န္ထမ္းျဖစ္တဲ့ ထိုက္ထိုက္ ဆိုသူကေတာ့ စခန္းထဲက ဒုကၡသည္အမ်ားစုဟာ သူတို႔အနာဂတ္အတြက္ စိုးရိမ္ေနၾကသလို ရခိုင္မွာက်န္ခဲ့တဲ့ မိသားစု၀င္ေတြအတြက္လည္း စိတ္ပူေနၾကတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ “အာေခ်းက ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ တႏွစ္အထိ ေနထုိင္ခြင့္႐ွိတယ္လို႔ အင္ဒုိနီး႐ွားအစိုးရက ေျပာေပမဲ့ အဲဒီေနာက္ပိုင္း သူတို႔ ဘယ္လိုဆက္လုပ္ရမလဲ ဆိုတာကို အားလုံးက သိခ်င္ေနၾကတာပါ။ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္ပို႔မွာလား အာေခ်းမွာ ဆက္ေနခြင့္႐ွိမလား ဒါမွမဟုတ္ အျခားတေနရာမွာ သူတို႔အေျခခ်ခြင့္ ရမလားဆိုတာကို သိခ်င္ေနတာပါ။” အာေခ်း ဒုကၡသည္စခန္းထဲက အမ်ဳိးသမီးအခ်ဳိ႕ဆိုရင္ သူတို႔ခင္ပြန္းေတြဟာ ၂၀၁၂/ ၂၀၁၃ကတည္းက ျမန္မာျပည္ကေန ထြက္သြားခဲ့ၾကၿပီး မေလး႐ွားမွာ ႐ွိေနၾကတယ္လို႔ ယုံၾကည္ရေၾကာင္း ထုိက္ထိုက္ကေျပာပါတယ္။ မူဆလင္ဥပုသ္လ ရာမဒမ္ကာလ ၿပီးရင္ေတာ့ သူတို႔ခင္ပြန္းေတြ ဒီကို လုိက္လာၾကမယ္လို႔ ထင္ေၾကာင္းသူကေျပာပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်န္ေနေသးတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုသူေတြကေတာ့ ေအာက္တိုဘာလ ပင္လယ္ျပင္ ၿငိမ္သက္တဲ့အခ်ိန္ထိ မေစာင့္ဘဲ အခုလို မုတ္သုန္မိုးကာလမွာပဲ အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ ပင္လယ္ခရီးကို ျဖတ္လာဖြယ္ရာ႐ွိပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ေဘးဒုကၡေတြကို ျမန္မာအစိုးရက ဆက္ၿပီး လ်စ္လွ်ဴ႐ႈေနဦးမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ အႏၱရယ္မ်ားတဲ့ ပင္လယ္ခရီးကို ထပ္ထြက္လာၾကဦးမယ္လို႔ လူ႔အခြင့္ေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါတယ္။

NLD နဲ႔ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔ေတြ ေရြးေကာက္ပြဲ အႀကိဳ ေဆြးေႏြး

ေရြးေကာက္ပြဲ အႀကိဳကာလ ျပင္ဆင္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဒီေန႔မနက္ ၉ နာရီခြဲမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ေဆြးေႏြးၾကမယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ အျပန္အလွန္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္နိုင္မယ့္ကိစၥေတြ ေျပာဆိုျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္နိုင္ေရးေကာ္မတီ ဥကၠဌ ဦးတင္ဦးက RFA ကို ဒီေန႔မနက္ အေစာပိုင္းက ေျပာပါတယ္။ "လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အခုက မဲစာရင္းေတြ ထုတ္ျပန္ၾကေတာ့ cso ေတြက လူပုဂၢိဳလ္အဖြဲ႔အစည္းရဲ႔ အခန္းက႑နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီးေတာ့ ကူညီလုပ္ကိုင္ေပးဖို႔ရယ္၊ သူတို႔ကူညီလုပ္ ကိုင္ေပးတ့ဲ အခက္အခဲေတြ႔ရတာေတြရယ္၊ က်ေနာ္တို႔ ေအာင္ႏိုင္ေရးအဖြဲ႔ေတြရွိတယ္ေလ ေအာက္ေျခမွာ ပိုမိုၿပီးေတာ့ မွန္ကန္ျပည့္စုံေအာင္၊ မဲဆႏၵေပးခြင့္ရွိသူမ်ား ေပးႏိုင္ေအာင္ ဒါကို ပါဝင္ၿပီးလုပ္ကိုင္ႏိုင္ရန္ အတြက္ ညိွႏိႈင္းတာပါ" ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႕အစည္းအပါအဝင္ ရန္ကုန္အေျခစိုက္အဖြဲ႕ေတြကို ဖိတ္ၾကားထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။