နယ္စပ္ပစ္ခတ္မႈ ျမန္မာသံအမတ္ကို ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ ဆင့္ေခၚကန္႔ကြက္

ျမန္မာနယ္ျခားေစာင့္တပ္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အရံတပ္ဖြဲ႔ကုိ ပစ္ခတ္ၿပီး နယ္ျခားေစာင့္ တဦးကုိ ဖမ္းဆီးထားတဲ့ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစုိးရက ဒါကာၿမိဳ႕ေတာ္မွာရွိတဲ့ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီးကုိ ဆင့္ေခၚ ကန္႔ကြက္လုိက္ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံျခားေရး တြဲဖက္ အတြင္း၀န္ Mizanur Rahman က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေရးသားထားတဲ့ စာကုိ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးမ်ဳိးျမင့္သန္းဆီ ေပးအပ္ၿပီး ဖမ္းဆီးခံ Nayak Abdur Razzak ကုိ ခ်က္ျခင္း ျပန္ေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိတယ္လုိ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံထုတ္ The Daily Star သတင္းစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာနယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔ အေနနဲ႔ တစုံတရာ ရန္စခံရတာ မရွိပဲ ပစ္ခတ္တာကုိလဲ လုံး၀ လက္မခံႏုိင္ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ စစ္သားတဦး ဒဏ္ရာရရွိခဲ့တယ္လုိ႔လည္း ေရးသားထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တရား၀င္ ေဆြးေႏြးဖုိ႔ ဖိတ္ေခၚတာကုိ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီးက ျငင္းဆန္ခဲ့တဲ့အတြက္လဲ စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္ရတယ္လုိ႔ The Daily Star သတင္းစာမွာ ေရးသားထားပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကလူေတြ ဥပေဒမဲ့ ခုိး၀င္တဲ့ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က သံတမန္ေတြကုိ ရွင္းျပခဲ့တဲ့အတြက္ ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႔ကလဲ သံအမတ္ႀကီး ဦးမ်ဳိးျမင့္သန္းကုိ အဲဒီလုိ ဆင့္ေခၚခဲ့ပါေသးတယ္။

ပင္လယ္ဓားျပေတြ ဖမ္းဆီးသြားတဲ့ မေလး သေဘၤာ ျပန္လည္ေတြ႔ရွိ

ျပန္ေပးသမားေတြ တက္ေရာက္စီးနင္းထားတဲ့ ဆီတင္သေဘၤာ Orkim Harmony ကို ဗီယက္နမ္ေရပိုင္နက္ထဲမွာ ရွာေဖြေတြ႔ရွိထားတယ္လို႔ မေလးရွား ေရတပ္ ကေျပာပါတယ္။ အခုအခါမွာ အဲဒီျပန္ေပးသမားေတြအေနနဲ႔ လက္နက္ခ်ဖို႔နဲ႔ သူတို႔ကို အႏၱရာယ္ျပဳမွာ မဟုတ္ေၾကာင္း ကတိေပးထားတယ္လို႔ မေလးရွား ေရတပ္ အာဏာပိုင္ေတြက ဒီကေန႔မွာ ေျပာပါတယ္။ သေဘၤာေပၚ တင္ေဆာင္ထား တာေတြနဲ႔ သေဘၤာ၀န္ထမ္းေတြ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈရွိတယ္လို႔ MMEA လို႔ေခၚတဲ့ မေလးရွားေရေၾကာင္း ႀကီးၾကပ္ေရး ေအဂ်င္စီက ကြာလာလမ္ပူမွာ က်င္းပတဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း ေျပာဆိုပါတယ္။ RON95 ဓါတ္ဆီ ေပပါေပါင္း ၅ ၀၀၀၀ တင္ေဆာင္ထားတဲ့ အဲဒီသေဘာၤဟာ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔က ဂ်ဟိုး ဆိပ္ကမ္းက ေရမိုင္ ၃၀ အကြာမွာ ျပန္ေပးဆြဲေခၚေဆာင္ ခံရတာျဖစ္ၿပီး သေဘၤာေပၚမွာ ပစၥတိုေသနတ္နဲ႔ ဓါး ကိုင္ေဆာင္ ထားတဲ့ျပန္ေပးသမား အနည္းဆံုး ၈ ဦး ရွိတယ္လို႔ မေလးရွားေရတပ္ အႀကီးအကဲဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Abdul Aziz Jaafar က သူ႔ရဲ႔ တီြတာ စာမ်က္ႏွာမွာ ေရးသားေဖၚျပထားပါတယ္။ အခုလအတြင္း ဒီလို သေဘၤာ ျပန္ေပးဆြဲတာ ဒါဟာ ဒုတိယအႀကိမ္ ျဖစ္ပါတယ္။ Orkim Harmony သေဘၤာဟာ မေလးရွား Orkim သေဘၤာကုမၸဏီကျဖစ္ၿပီး သေဘၤာ၀န္ထမ္း ၂၂ ဦး ထဲမွာ မေလးရွားႏိုင္ငံသား ၁၆ ေယာက္၊ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံသား ၅ ေယာက္နဲ႔ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသား တေယာက္ပါ၀င္ပါတယ္။

ကန္ဘုရားေက်ာင္းမွာ ပစ္ခတ္မႈျဖစ္ လူ ၉ ဦးေသ

အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ​South ​Carolina ​ျပည္နယ္ ​Charleston ​ၿမိဳ႕က ​သမိုင္းဝင္ ​လူမည္း ​ဘုရားေက်ာင္းကို ​ေသနတ္သမား ​ဝင္ေရာက္ ​ပစ္ခတ္လို႔ ​လူ ​၉ ​ေယာက္ ​ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ ​စံေတာ္ခ်ိန္ ​ဗုဒၶဟူး ​ည ​၉ ​နာရီေလာက္မွာ ​ပစ္ခတ္မႈ ​ျဖစ္ပြားတာ ​ျဖစ္ၿပီး ​ပစ္ခတ္သူ ​ေသနတ္သမားကေတာ့ ​အသက္ ​၂၁ ​ႏွစ္အရြယ္ ​လူျဖဴ ​ျဖစ္ပါတယ္။ လူ ​၈ ​ေယာက္ကေတာ့ ​ဘုရားေက်ာင္းအတြင္းမွာပဲ ​ေသဆုံးတာ ​ျဖစ္ၿပီး ​လူႏွစ္ေယာက္ကို ​ေဆးရုံ ​တင္ရာက ​တစ္ေယာက္ ​ထပ္မံ ​ေသဆုံးတာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ ပစ္ခတ္မႈ ​ျဖစ္တဲ့ ​ဘုရားေက်ာင္းဟာ ​လူမည္းေတြ ​အတက္မ်ားတဲ့ ​Emanuel ​ဘုရားေက်ာင္းျဖစ္ၿပီး ​အေမရိကန္ ​ေတာင္ပိုင္းမွာ ​သမိုင္းဝင္တဲ့ ​ဘုရားေက်ာင္း ​ျဖစ္တယ္လို႔ ​ဆိုပါတယ္။ ဗုဒၶဟူးည ​သန္းေခါင္ခ်ိန္အထိ ​ေသနတ္ ​သမားကို ​မမိေသးဘူးလို႔ ​သိရပါတယ္။ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ ​အေသးစိတ္ ​အခ်က္ေတြ ​မသိရေသးပါဘူး။

၂၀၁၆ ထိ ရုရွားကို ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ဖို႔ အီးယူဆုံးျဖတ္

ယူကရိန္း ​အေရးမွာ ​ရုရွားပါဝင္တယ္ ​ဆိုၿပီး ​ဥေရာပ ​သမဂၢ ​အီးယူက ​ရုရွားအေပၚ ​ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ထားၿပီး ​၂၀၁၆ ​ဇန္နဝါရီလ ​အထိ ​ဆက္လက္ခ်မွတ္ဖို႔ ​အီးယူအဖြဲ႔ဝင္ေတြက ​သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။ အီးယူအဖြဲ႔ဝင္ ​ႏိုင္ငံေပါင္း ​၂၈ ​ႏိုင္ငံက ​သံအမတ္ေတြ ​စုေပါင္းေတြ႔ဆုံၿပီးေနာက္ ​ရုရွားအေပၚ ​ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ​ဆက္လုပ္ဖို႔ ​သေဘာတူခဲ့ၾကတာပါ။ အဲဒီ ​သေဘာတူညီခ်က္ကို ​အီးယူ ​ႏိုင္ငံျခားေရး ​ဝန္ႀကီးေတြက ​လာမယ့္ ​တစ္ပါတ္မွာ ​ေတြ႔ဆုံဖို႔ရွိၿပီး ​အဲဒီမွာ ​အၿပီးသတ္ ​လုပ္ေဆာင္မွာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ မေန႔တုန္းကပဲ ​အေနာက္အုပ္စု ​ေနတိုးအဖြဲ႔အေနနဲ႔ ​တပ္ေနရာ ​ခ်ထားမႈေတြ ​ပိုလုပ္မယ္လို႔ ​ေျပာပါတယ္။ ရုရွား ​သမၼတက ​သူတို႔ရဲ့ ​လက္နက္တိုက္ထဲကို ​ပဲ့ထိန္းဒုံးေပါင္း ​၄၀ ​ထည့္သြင္းမယ္လို႔ ​ေျပာဆိုၿပီးေနာက္ ​ေနတိုးအဖြဲ႔က ​အဲလို ​ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။ ရုရွားက ​ယူကရိန္းအေရွ႕ပိုင္းမွာ ​ကြဲၿပဲမႈေတြ ​ျဖစ္ေအာင္ ​လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့အေပၚ ​ကာကြယ္ဖို႔ ​လိုအပ္တဲ့အတြက္ ​တပ္ေနရာ ​တိုးထားတာလို႔ ​ဆိုပါတယ္။ ရုရွားကေတာ့ ​သူတို႔နယ္နဲ႔ ​နီးတဲ့ ​ေနရာကို ​ေနတိုးေရာက္လာတာ ​ျဖစ္ၿပီး ​သူတို႔က ​ေနတိုးဆီ ​သြားၿပီး ​ရန္စေနတာ ​မဟုတ္ဘူးလို႔ ​တုန္႔ျပန္ထားပါတယ္။ ယူကရိန္းႏိုင္ငံ ​ကြဲျပားေအာင္ ​ရုရွားက ​ယူကရိန္းသူပုန္ေတြကို ​စစ္အင္အားေတြ၊ ​လက္နက္ေတြ ​ကူညီတယ္လို႔ ​အေနာက္တိုင္းႏိုင္ငံက ​ယုံၾကည္တဲ့အတြက္ ​ရုရွားအေပၚ ​ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ထားတာ ​ျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ ကင္ဆာေရာဂါ ၁၂ မ်ိဳး ထိ ျဖစ္ေစႏိုင္

သဆံုးျခင္းကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္တဲ့ ကင္ဆာ ေရာဂါ ၁၂ မ်ိဳးဟာ စီးကရက္ ေသာက္ျခင္းနဲ႔ တိုက္ရိုက္ ခ်ိတ္ဆက္ေနတယ္လို႔ အေမရိကန္ ေလ့လာမႈ တစ္ခုက ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။ ေသဆံုးမႈ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေပၚေစခဲ့တဲ့ ကင္ဆာေရာဂါေတြကေတာ့ အဆုတ္ ၊ အဆုတ္ ရဲ႕ အသက္ရႈ လမ္းေၾကာင္းကို လုပ္ေဆာင္ေပးတဲ့ Bronchus ၊ အဆုတ္ရဲ႕ ေလၿပြန္ ( Trachea ) နဲ႔ အဆုတ္ရဲ႕ ပထမဆံုး လုပ္ေဆာင္တဲ့ ေနရာ ( Larynx ) တို႔ ျဖစ္ၿပီး သားအိမ္ ကင္ဆာ ၊ အစာၿပြန္ ကင္ဆာ နဲ႔ ကပၸယ္ အိတ္ ကင္ဆာ တို႔ အားလံုးဟာ စီးကရက္ ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တယ္လို႔ ေလ့လာမႈ က ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ "ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အေမရိက မွာ ေဆးရြက္ႀကီး ကို ဆန္႔က်င္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တဲ့ အမ်ားႀကီး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒီ ရလဒ္ေတြဟာ အဆိုးဆံုး အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြႏ္ုပ္တုိ႔ ေဆာင္ရြက္စရာေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ေနပါေသးတယ္။" အတၱလန္တာ မွာ ရွိတဲ့ အေမရိကန္ ကင္ဆာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ရဲ႕ သုေတသီ တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Rebecca Siegel က ဆိုပါတယ္။ Siegel နဲ႔ အဖြဲ႕၀င္ေတြဟာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က အေမရိက မွာ ကင္ဆာေရာဂါေၾကာင့္ေသဆံုးသူ ၃၄၅၉၆၂ ေယာက္ ရွိခဲ့ၿပီး ၁၆၇၈၀၅ အေရအတြက္ ရွိတဲ့ အသက္ ၃၅ ႏွစ္နဲ႔ အထက္ ကင္ဆာေရာဂါ သည္ေတြဟာ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္လာခဲ့သူေတြ ျဖစ္တာကို ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ သုေတသီအဖြဲ႕ဟာ အမ်ိဳးသား စစ္တမ္းေကာက္ယူေရး အဖြဲ႕ရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြကို အေျခခံၿပီး တစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ က်န္းမားေရး ရာဇ၀င္ေတြနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္တတ္ မႈေတြကို တစ္ဦးခ်င္း ေမးျမန္းၿပီး ေလ့လာခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ ၊ လူမ်ိဳး ၊ ပညာေရး အဆင့္ နဲ႔ အရက္ေသာက္သံုးမႈ ပမာဏ ေတြကိုပါ တြက္ခ်က္ၿပီးမွ ထို အေျဖ ကို ရခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးသူ ပမာဏ နဲ႔ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏႈန္းကို အခ်ိဳးက်တြက္ခ်က္လိုက္တဲ့အခါမွာေတာ့ အဆုတ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကင္ဆာေရာဂါရွင္ ၁၂၅၇၉၉ ေယာက္မွာ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ ကင္ဆာေရာဂါရွင္ေတြဟာ ေဆးလိပ္ေသာက္တတ္ၾကတာကိုလည္း ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ ေသဆံုးမႈေတြကေတာ့ အစာၿပြန္ အသားပို ေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ၄၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ ေသဆံုးမႈ ေတြကေတာ့ ကပၸယ္အိတ္ ကင္ဆာ ေၾကာင့္ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ သုေတသီေတြ ထပ္မံ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့တာကေတာ့ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ ကင္ဆာ နဲ႔ ေသဆံုးခဲ့သူ ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး အစာအိမ္ ကင္ဆာ ေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း နဲ႔ ၂၄ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ဟာလည္း အသည္း ကင္ဆာ ေရာဂါ ေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

IS အဖြဲ႕ကိုတိုက္ဖို႔ အီရတ္မွာ စစ္သား ပိုမိုလိုအပ္

အီရတ္နိုင္ငံထဲမွာ လာမယ့္ ေဆာင္းဦးေပါက္ကာလ မတိုင္မီ စစ္သား ၂ ၄၀၀၀ ရဖို႔ဆိုတာ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ အေမရိကန္ စစ္ဘက္ ထိပ္တန္းအႀကီးအကဲ ၂ ေယာက္က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ အီရတ္နိုင္ငံထဲမွာ အေမရိကန္က ေပးေနတဲ့ စစ္သင္တန္းေတြမွာ တက္ေရာက္ဖို႔ လုံေလာက္တဲ့ စစ္သားအေရအတြက္ မရနိုင္ျဖစ္ေနတယ္လို႔ အေမရိကန္ ကြန္ကရက္စ္ လႊတ္ေတာ္ၾကားနာပြဲမွာ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး Ashton Carter ကေရာ ပူးတြဲစစ္ဦးခ်ဳပ္ရုံးရဲ႕ အႀကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Martin Dempsey ကပါ ေျပာၾကားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ IS ေတြကို အၿပီးတိုင္ ေခ်မႈန္းႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ အီရတ္ႏိုင္ငံတြင္းက တပ္ဖြဲ႕ေတြကိုယ္တိုင္ ေျမျပင္တိုက္ပြဲေတြ ဆင္ႏႊဲဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္ဆိုၿပီး မစၥတာ Carter ကေျပာသြားပါတယ္။ IS အဖြဲ႕ကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္ေရးမွာ အီရတ္အစိုးရ အေနနဲ႔ ပိုၿပီး အေလးအနက္ထား ေဆာင္ရြက္ဖို႔နဲ႔ အီရတ္ႏိုင္ငံထဲက ဆြန္နီမြတ္စလင္ေတြကိုလည္း IS ဆန္႔က်င္ေရးစစ္ပြဲေတြမွာ ပိုမိုပါ၀င္လာေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးဖို႔ အေမရိကန္က တုိက္တြန္း ထားပါတယ္။

ဟာင္ေကာင္ ေရြးေကာက္ပြဲ မူၾကမ္းကို အမတ္ေတြ ပယ္ခ်

တရုတ္အစိုးရက ေထာက္ခံတဲ့ ေဟာင္ေကာင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးသစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး မူၾကမ္းကို လႊတ္ေတာ္မွာ အေခ်အတင္ ေဆြးေႏြးၿပီးတဲ့ေနာက္ မဲခြဲဆုံးျဖတ္ရာမွာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၃၇ ဦးရိွတဲ့အနက္ ၈ ဦးက ေထာက္ခံၿပီး ၂၈ ဦးက ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး မူၾကမ္းဟာ အနည္းဆုံး ၄၇ မဲရရိွမွ အတည္ျဖစ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္အမတ္ အမ်ားစုက ကန္႔ကြက္ခဲ့အတြက္ ဒီမူၾကမ္းဟာ ေအာင္ျမင္မႈ မရႏိုင္ဘူးလို႔လည္း သတင္းေတြက ဆိုပါတယ္။ အခုလို ေဟာင္ေကာင္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ေထာက္ခံမဲ ၃ ခ်ဳိး ၂ ခ်ဳိး မရရိွတာေၾကာင့္ ဒီမူၾကမ္းဟာ အတည္မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူးလို႔ ေဟာင္ေကာင္ ဥပေဒျပဳေကာင္စီ ဥကၠဌ Jasper Tsang က ေျပာပါတယ္။ ေဟာင္ေကာင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးသစ္ကို တရုတ္အစုိးရက ခ်ေပးထားတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြထဲကသာ ေဟာင္ေကာင္ျပည္သူေတြက ေရြးခ်ယ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစီအစဥ္ မူၾကမ္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆႏၵျပခဲ့ၾကတဲ့ ေဟာင္ေကာင္ရိွ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ ဒါဟာ ဒီမိုကေရစီ အတုအေယာင္သာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ၂၀၁၇ ခုနွစ္မွာ ေဟာင္ေကာင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး အႀကီးအကဲကို ေဟာင္ေကာင္ ျပည္သူေတြ ပထမဆုံးအႀကိမ္ မဲေပး ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ရရိွမွာျဖစ္ေပမယ့္ တရုတ္အစိုးရကို လိုလားတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၁၂၀၀ ဦးပါ ေကာ္မတီက သူေတြကိုုသာ ေရြးခ်ယ္ အတည္ျပဳေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေရြးေကာက္ပြဲ မူၾကမ္းအေပၚ ဆန္႔က်င္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့အတြက္ လႊတ္ေတာ္မွာ မဲခြဲဆုံးျဖတ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဂ်ာ္ဂ်ီယာႏုိင္ငံတြင္ တိရစၧာန္႐ံုမွ ထြက္ေျပး လြတ္ေျမာက္လာသည့္ က်ားတစ္ေကာင္ ၏ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ လူတစ္ဦးေသဆံုး

ဂ်ာ္ဂ်ီယာႏုိင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္ ထဘလီဆီ ၌ ယမန္ေန႔တြင္ တိရစၧာန္႐ုံမွ ထြက္ေျပး လြတ္ေျမာက္လာသည့္ က်ားတစ္ေကာင္ ၏ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ လူတစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ မ်က္ျမင္သက္ေသ မ်ား၏ ေျပာၾကားခ်က္ အရ အဆုိပါ က်ားသည္ ၿမိဳ႕ေတာ္ရွိ တိရ စၧာန္႐ံု အနီး အေဆာက္အအံု တစ္ခုအတြင္း တုိက္ခုိက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တုိက္ခုိက္ မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့သူမွာ အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္ရွိ အမ်ဳိးသား တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ၄င္းကို သက္ဆုိင္ရာက ေဆး႐ံုသုိ႔ သယ္ေဆာင္ လာခ်ိန္တြင္ ေသဆံုး ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဆး႐ံု အာဏာပုိင္ မ်ားက ေျပာၾကား ခဲ့သည္။ အဆုိပါ တုိက္ခုိက္မႈ ျဖစ္ပြားၿပီး ေနာက္ပုိင္းတြင္ ေဒသတြင္းရွိ ရဲတပ္ဖြဲ႕က အခင္းျဖစ္ပြားရာ ေနရာသုိ႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီး ယင္းက်ားကို ပစ္သတ္ခဲ့ ရေၾကာင္း သိရသည္။ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ ႏုိင္ငံတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္ အကုန္ပုိင္းမွ စ၍ မုိးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ရွိ တိရစၧာန္႐ုံမွ သားရဲ အမ်ားအျပား ထြက္ေျပး လြတ္ေျမာက္ ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အာဏာပုိင္ မ်ားသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ရက္မ်ားအတြင္း အဆုိပါသားရဲ တိရစၧာန္မ်ားကုိ လုိက္လံရွာေဖြ ခဲ့ရေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ ေၾကညာခ်က္ မ်ားအရ သိရသည္။ ၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေရႀကီးမႈ မ်ားေၾကာင့္ ထြက္ေျပး လြတ္ေျမာက္ သြားသည့္ တိရစၧာန္ မ်ားတြင္ ဝံပုေလြမ်ား၊ ေရျမင္းမ်ား၊ ဝက္ဝံမ်ားႏွင့္ က်ားမ်ား ပါဝင္သည္ဟု သိရသည္။

ေတာင္ပိုင္း ၀ စစ္ေရးတင္းမာမွုေၾကာင့္ ေျမာက္ပိုင္း ၀ နယ္ ၌ စစ္ဆင္ေရးအထူးေလ့က်င့္

သၽွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္းတာခ်ီလိတ္ႏွင့္ မိုင္းဆတ္ခရိုင္ ထိုင္းနယ္စပ္တေလၽွာက္ စစ္ေရးတင္းမာမွုေၾကာင့္ UWSA ၀ျပည္ ေသြးစည္း ညီညြတ္ေရး တပ္မေတာ္ ထိန္းခ်ဳပ္ တ႐ုတ္နယ္စပ္ ၀ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ နယ္ေျမအတြင္း စစ္ေရးအထူး ေလ့က်င့္ေနေၾကာင္း ၾကားသိ ရသည္။ သၽွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္း ပန္ဝိုင္၊ နားဖန္း၊ မိုင္းေမာ ႏွင့္ ပန္ဆန္းၿမိဳ႕နယ္မ်ား အတြင္း UWSA ၀တပ္ဖြဲ႕က ေလယာဥ္ပစ္ေသနတ္၊ တိုက္ပြဲဝင္ သံခ်ပ္ကာ ကား၊ လက္နက္ႀကီးမ်ား၊ သုံးစြဲမွုမရွိသည့္ ေသးသည့္ ေသနတ္မ်ား ထုတ္ေဖၚ ကာ စစ္ေရးအထူးေလ့က်င့္ ေနေၾကာင္း အမည္မေဖၚလိုသည့္ ၀ ေကဒါ တဦးကေျပာသည္။ “တပ္စခန္းတက္သိမ္းသလို၊ ရန္သူကို တိုက္ေနသလို ေလ့က်င့္ရတယ္။ ၁၀၅ ၊ ၁၂၀ ေတြ ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့မကိုင္ရဘူး။ တျခားေတြဟာလဲ ရွိမွာေပါ့ ၊ ေလ့က်င့္ေရး စတာ ၄-၅ ရက္ေလာက္ ရွိၿပီ” - ဟု အဆိုပါ အရာရွိ ကေျပာသည္။ အဆိုပါ စစ္ေရးေလ့က်င့္ပစ္ခတ္ ကြင္းတြင္ ၀ ဒုစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ေက်ာက္က်ဳံး တန္း ၊ ေျပာေရးဆိုခြင့္ ဦးေအာင္ျမင့္ ႏွင့္ အရာရွိ ၀ လူႀကီးမင္းမ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္ဟု ဆိုသည္။ “မိုင္းလားနဲ႔ မိုင္းေပါက္ ဘက္မွာ ထူးျခားလွုပ္ရွားတာမရွိဘူး။ ေတာင္ပိုင္း ထိုင္းနယ္စပ္ကေတာ့ အေၿခ အေန သိပ္မေကာင္းေသးဘူး။ ခရီးသြားလာ ခြင့္ပိတ္ပင္တယ္ဆိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ က အေၿခ အေနၾကည့္ၿပီး မသြားရဲတာ။ ကုန္တင္၊ ခရီးသည္တင္ကားေတြက” - ဟု တာခ်ီလိတ္ တပ္အသိုင္း အဝိုင္းကေျပာသည္။ ဂၽြန္ ၁၇ ရက္ေန႔ ည ပိုင္း ၁၀ နာရီအခ်ိန္ ႀတိဂံစစ္တိုင္း႐ုံးမွ ေရာက္ရွိလာသည့္ အစိုးရတပ္ သံခ်ပ္ကာ ကားမ်ား တာခ်ီလိတ္ၿမိဳ႕မွ မိုင္းဆတ္ၿမိဳ႕အသြား လမ္း ဘက္သို႔ ဦးတည္သြားေနေၾကာင္း တာခ်ီလိတ္ ေဒသခံ လုံးေက်ာဝ့္ကေျပာ သည္။ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္က သၽွမ္းျပည္တပ္မေတာ္အား တိုက္ခိုက္ေျခမွုန္းရန္ (ထိုစဥ္) စစ္အစိုးရ နိုင္ငံေတာ္ဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြန႔္၏အမိန႔္ျဖင့္ ထိုင္းနယ္စပ္သို႔ ၀ တပ္ဖြဲ႕မ်ား ေရာက္ရွိလာျခင္းျဖစ္ သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္က နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အသြင္ေျပာင္းရန္ ဖိအားေပးသည့္ အေပၚ ၀ တပ္ဖြဲ႕မ်ားက ျငင္း ဆန္ေသာေၾကာင့္ ထိုစဥ္ကလည္း စစ္ေရးတင္းမာ မွုျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။ ေျမာက္ပိုင္း၀ နယ္သို႔ အားလုံး တပ္႐ုပ္ျပန္ၾကရန္လဲ စစ္အစိုးရ က ညႊန္ၾကားခဲ့ဖူးသည္။

ႏိုင္ငံသားေပးေရးကိစၥ သတိထားဖို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ ေျပာၾကား

လူနည္းစုေတြကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ သတ္မွတ္ေရးကိစၥဟာ အင္မတန္ ထိလြယ္ရွလြယ္ သိမ္ေမြ႔လြန္းတာမို႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိရွိနဲ႔ အမ်ားႀကီး သတိထားလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ ကိစၥျဖစ္တယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ မေန႔ညက ထြက္လာတဲ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ဝါရွင္တန္ပို႔စ္ သတင္းစာႀကီးနဲ႔ အင္တာဗ်ဴး ေမးျမန္းခန္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ႏုိင္ငံသားေပးသင့္ပါသလားလို႔ ေမးျမန္းတာကို သူက တိုက္ရုိက္ မေျဖပဲ အခုလို ေျပာသြား တာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ဘာသာေရးအုပ္စုေတြ လူမ်ိဳးေရး အုပ္စုေတြ အမ်ားအျပားရွိေနၿပီး အုပ္စုကို တစ္ခုခု လုပ္ေပးလိုက္ ရင္ တျခား အုပ္စုတစ္စုကို ဆက္ႏြယ္ထိပါးသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို အင္မတန္နက္နဲ ရႈတ္ေထြးတဲ့ ကိစၥရပ္မ်ိဳးကို ေန႔ခ်င္းညခ်င္း အခ်ိန္တိုတိုနဲ႔ ေျဖရွင္းနုိင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ အဲ့ဒီေမးျမန္းခန္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ေျပာသြားပါတယ္။ ျမန္ဆန္ထိေရာက္စြာ သတိႀကီးစြာနဲ႔ ကိုင္တြယ္ရမွာျဖစ္ၿပီး အစိုးရအေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြဟာ ေက်နပ္လံုေလာက္စရာ ရွိရဲ႕လားဆိုတာ ေျပာရမွာခက္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ယီမင္ျမို့ေတာ္မွာ ဗံုးေတြ ဆက္တိုက္ကြဲ

ယီမင္ နိုင္ငံ ျမို့ေတာ္ ဆားနား မွာ ဗံုး ေပါက္ကြဲ မႈ ေတြ ဆက္တိုက္ ျဖစ္ ေပၚ ခဲ့ ျပီး အနည္းဆံုး လူ ၃၁ ဦး ေသဆံုး သြား ပါတယ္။ မြတ္ဆလင္မ္ တို့ ရဲ့ ဥပုသ္လ Ramadan က်ေရာက္ မယ့္ အျကို ညေနခင္း ဘုရားဝတ္ ျပုေန တဲ့ ရွီအာ မြတ္ဆလင္မ္ ပလီ ေတြ အပါအဝင္ ရွီအာ သူပုန္ ဟူသီ ေတြ ရဲ့ ရံုးခန္း ေတြ ကိုပါ ပစ္မွတ္ ျပီး တိုက္ခိုက္ ခဲ့တာ ျဖစ္ ပါတယ္။ အဲဒီ့ တိုက္ခိုက္ မႈ ေတြ ကို အစၥလာမ္မစ္ နိုင္ငံ အဖြဲ့ IS ေတြ က သူတို့ လုပ္ ေဆာင္ ခဲ့တာ ဆိုျပီး ေျပာပါတယ္။ ျပည္ပ ေရာက္ ယီမင္ အစိုးရ နဲ့ ဟူသီ သူပုန္ ေတြ ဟာ ကုလသမဂၢ အရာရွိ ေတြ နဲ့ အတူ ဂ်နီဗာ မွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ စကားေျပာပြဲ ေတြ ျပုလုပ္ ေနခ်ိန္ မွာပဲ အခုလို ဗံုးခြဲ တိုက္ခိုက္ မႈ ေတြ ျဖစ္ ေပၚ လာတာ ပါ။ အပစ္ရပ္ သေဘာတူ မႈ တစ္ရပ္ ထြက္ ေပၚ လာဖို့ ဂ်နီဗာ ေဆြးေနြးပြဲ ေတြ မွာ တိုးတက္ မႈ အနည္းငယ္ ရွိလာတယ္ လို့ သတင္း ေတြ ထြက္ ေနပါတယ္။

အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးမူၾကမ္း NLD အမတ္အားလံုး ပါ၀င္ေဆြးေႏြးမည္

၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္တဲ့ မူၾကမ္းကို NLD အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္က လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၄၂ ေယာက္စလံုး ပါ၀င္ေဆြးေႏြးမယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠဌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလဲြၿပီး က်န္တဲ့ NLD ကိုယ္စားလွယ္အားလံုး ဝင္ေရာက္ေဆြးေႏြးဖို႔ အမည္စာရင္းေပးထားေၾကာင္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္ က ေျပာပါတယ္။ "က်ေနာ္တို႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသြင္းပါတယ္၊ လူတိုင္းနီးပါးေပါ့ေနာ္၊ ျပင္မယ့္ပုဒ္မေတြ ၄၃၆ ( က ) ထဲမွာပါတာရယ္၊ ၄၃၆ ( ခ ) ထဲမွာ ပါတာေတြကမ်ားတဲ့ အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔လူအကုန္နီးပါးပါဘဲ၊ ဥကၠဌေတာ့မပါဘူး၊ က်န္တဲ့လူေတြကေတာ့ ကိုယ္ေဆြးေႏြးမယ့္ ပုဒ္မေလးေတြကို စာရင္းသြင္းထားပါတယ္၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကေတာ့ ဥကၠဌရဲ႕လမ္းညႊန္မႈေအာက္မွာ ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ က်န္တဲ့လူေတြ အကုန္ေဆြးေႏြးပါတယ္" ေဒါက္တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္၊ ဦးဝင္းျမင့္၊ ဦးေအာင္ၾကည္ညႊန္႔၊ ဦးႏိုင္ငံလင္းနဲ႔ ေဒၚခင္စန္းလိႈင္တို႔က ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးမူၾကမ္းထဲက အေရးႀကီး ပုဒ္မေတြျဖစ္တဲ့ ပုဒ္မ ၄၃၆ နဲ႔ ပုဒ္မ ၅၉(စ)ကို အဓိကေဆြးေႏြးသြား မယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္တဲ့မူၾကမ္းအေပၚ ေဆြးေႏြးမယ့္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက မနက္ျဖန္ေနာက္ဆံုးထားၿပီး ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ရံုးမွာ အမည္စာရင္းေပးသြင္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ထိုင္းအနြယ္ ျမန္မာနိုင္ငံသားဒုကၡသည္ေတြ ထိုင္းနိုင္ငံသားျဖစ္လာ

ထိုင္းနိုင္ငံ မွာ နိုင္ငံမဲ့ အျဖစ္ နွစ္ အေတာ္ျကာ ေနထိုင္ လာျကျပီ ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံဖြား ထိုင္းအနြယ္ ျမန္မာနိုင္ငံသား ၆ ေယာက္ ကို ထိုင္းအစိုးရ အမိန့္ နဲ့ ဇြန္လ ၁၇ ရက္ ဗုဒၶဟူး ေန့ မြန္းလြဲပိုင္း တံုးက မဲေဆာက္ ျမို့ပိုင္ရံုး မွာ ခ်က္ခ်င္း ထိုင္းနိုင္ငံသား မွတ္ပံုတင္ ကတ္ျပား ေတြကို ထုတ္ေပးလိုက္ပါတယ္။ အဲဒီလို ထိုင္းနိုင္ငံသား မွတ္ပံုတင္ကတ္ ေတြ ရသြား တဲ့အမ်ိုးသား ၃ ေယာက္ နဲ့အမ်ိုးသမီး ၃ ေယာက္ ဟာ ျမန္မာနိုင္ငံ ကရင္ျပည္နယ္ ျမဝတီ ျမို့နယ္ ထဲက ေဟြ့စန့္ရြာသား ေတြ ျဖစ္ျက ပါတယ္။ သူတို့ဟာ ကရင္ျပည္နယ္ တြင္း စစ္ပြဲေတြေျကာင့္ လြန္ခဲ့တဲ့ အနွစ္ ၃၀ ေက်ာ္ ကတည္းက စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ ေတြ အျဖစ္ နဲ့ ထိုင္းဘက္ ကို ေထာင္နဲ့ခ်ီ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ လာတဲ့ သူေတြ ထဲက ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို့ဟာ ထိုင္းနိုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ ေလွ်ာက္ ထားခဲ့ျက တာ နွစ္ အေတာ္ ျကာ သြားပါျပီ။ ျကံ့ျကာ ေနတဲ့ အတြက္ ထိုင္း ေရွ့ေနမ်ား ေကာင္စီ ရဲ့ အကူအညီ နဲ့ အေျခခံ ဥပေဒ တရားရံုး မွာ ထိုင္း ျပည္ထဲေရး ဝန္ျကီး ဌာန ကို တရားစြဲတာ အနိုင္ ရသြား လို့ အခုလို ခ်က္ခ်င္း ထိုင္းနိုင္ငံသား မွတ္ပံုတင္ ကတ္ျပား ေတြ ရသြား ျကတာပါ။ ထိုင္းအစိုးရ ဟာ တဆက္တည္း မွာပဲ မဲေဆာက္ အပါအဝင္ ထိုင္းနိုင္ငံ တာ့ခ္ခရိုင္ နယ္စပ္ ၅ ျမို့နယ္ အတြင္းက ထိုင္း အနြယ္ဖြား ျမန္မာနိုင္ငံသား စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ ေတြ အားလံုးကို ပါ ထိုင္း နိုင္ငံသား မွတ္ပံုတင္ ေတြ ထုတ္ေပး လိုက္ဖို့ အခု ဇြန္လ ၈ ရက္ေန့ ေန့စြဲ နဲ့ အမိန့္ ထုတ္ျပန္ ခဲ့ ပါတယ္။ ထိုင္းအနြယ္ဖြား ျမန္မာ နိုင္ငံသား ဆိုတာ ျမန္မာနိုင္ငံ နယ္နိမိတ္ ထဲမွာ ေနထိုင္ တဲ့ ထိုင္း လူမ်ိုးေတြ နဲ့ အနြယ္တူ လူမ်ိုးေတြ ကို ဆိုလိုတာပါ။ ထိုင္း နိုင္ငံသားရဖို့ က်န္ေနေသးတဲ့ မဲေဆာက္က လူ ၄ ရာေက်ာ္ လည္း နဲ့ ပတ္သက္ျပီး ေတာ့ လည္း အျမန္ဆံုး မဲေဆာက္ ျမို့ပိုင္ရံုး ကို လာျပီး ဆက္သြယ္ျကဖို့ နဲ့ လာမယ့္ ဇူလိုင္လ ၁ ရက္ ေန့မွာ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုပြဲ လုပ္မွာ ျဖစ္တယ္ လို့ နိုင္ငံမဲ့ ေတြ အေရး ေဆာင္ရြက္ ေပးေနတဲ့ ထိုင္းေရွ့ေနမ်ား ေကာင္စီ လူ့အခြင့္အေရး၊ နိုင္ငံမဲ့မ်ားအေရး နဲ့ ေရွြ့ေျပာင္း အလုပ္သမား ေရးရာ ဌာန တာဝန္ခံ နိုင္ဆူရဖုန္ ေကာင္က်န္ထစ္ က ဘီဘီစီ ကို ေျပာပါတယ္။ က်မ္း သစၥာ ျပုပြဲအ ျပီး ၃ လ အတြင္း အားလံုး ထိုင္း နိုင္ငံသား မွတ္ပံုတင္ ကတ္ျပားေတြ ရ ျကမယ္ လို့ လည္း နိုင္ဆူရဖုန္ ေကာင္က်န္ထစ္ က ဆိုပါတယ္။ တာ့ခ္ ခရိုင္ ထဲမွာ ထိုင္းနြယ္ဖြား ျမန္မာနိုင္ငံသား စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ ေတြ ေသာင္းနဲ့ခ်ီ ရွိခဲ့ ပါတယ္။ ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ တေလွ်ာက္ လံုးမွာ ဆိုရင္ေတာ့ တစ္သိန္း ေက်ာ္ပါတယ္။ ထိုင္း အစိုးရ အဆက္ဆက္ က အဲဒီ လူေတြကို တသုတ္ျပီး တသုတ္ နိုင္ငံသား ေပးလာ ခဲ့ေပမယ့္ အခု အခ်ိန္ အထိ ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ တေလွ်ာက္လံုး မွာ ထိုင္း နိုင္ငံသား ရဖို့ ေစာင့္ဆိုင္း ေနသူ ေတြ ေသာင္းနဲ့ ခ်ီ က်န္ေန ပါေသးတယ္။

ဘြန္ဒက္လီဂါ ကစားသမား Roberto Firmino ကို လီဗာပူး အသင္း အလြန္စိတ္၀င္စားေန

လီဗာပူး အသင္းဟာ ဘြန္ဒက္လီဂါ အသင္းတစ္သင္းျဖစ္တဲ့ Hoffenheim အသင္းမွ အလယ္တန္း ကစားသမား Roberto Firmino ကို အလြန္စိတ္၀င္စားေၾကာင္း ျပသေနတယ္လို႔ ဘရာဇီးလ္ သတင္းဌာန တစ္ခုက ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။ အသက္ ၂၃ ႏွစ္သာ ရွိေသးတဲ့ Firmino ဟာ မန္ခ်က္စတာယူႏိုက္တက္ နဲ႔ မန္ခ်က္စတာစီးတီး တို႔လို အသင္းႀကီးေတြရဲ႕ မ်က္စိက်မႈေတြကိုလည္း ခံေနရၿပီး ဒီေႏြရာသီမွာ ပရီးမီးယားလိဂ္ ကို ေျပာင္းေရႊ႕ဖို႕လည္း သတင္းေတြထြက္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီ အသင္းႀကီးေတြထဲမွာမွ လီဗာပူးဟာ ေရွ႕ဆံုးေနရာက တန္းစီေနၿပီး ဘရာဇီးလ္ လက္ေရြးစင္ ေဘာလံုးသမား Firmino ကို အန္ဖီးလ္ကြင္းကို ေခၚေဆာင္လာဖို႔ စီစဥ္ေနၾကပါတယ္။ Firmino ဟာ ဘြန္ဒက္လီဂါ အသင္းတစ္သင္းျဖစ္တဲ့ Hoffenheim မွာ ၅ ႏွစ္ခန္႔ အခ်ိန္ ကုန္ဆံုးေစခဲ့ၿပီး ၁၅၃ ပြဲကစားကာ ၄၉ ဂိုး တိတိ သြင္းယူထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ သူနဲ႔ Hoffenheim အသင္းရဲ႕ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကေတာ့ ၂၀၁၇ မွာ သက္တမ္း ကုန္ဆံုးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္တဲ့ Roger Wittman ကေတာ့ Firmino ဟာ ပရီးမီးယားလိဂ္ အသင္းတစ္သင္းကို ေျပာင္းေရႊ႕မယ္ဆိုတာကို အတည္ျပဳေပးခဲ့ၿပီး ဘယ္အသင္းကိုေျပာင္းမယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းမရွိပါဘူး။ လက္ရွိမွာ Firmino ဟာ ဘရာဇီးလ္ လက္ေရြးစင္ အသင္းနဲ႔အတူ Copa America ၿပိဳင္ပြဲကို ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

နယ္စပ္အေရး ေဆြးေႏြးဖုိ႔ အိႏၵိယအမ်ိဳးသား လံုၿခံဳေရးအႀကံေပး ျမန္မာႏုိင္ငံေရာက္

အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Narendra Modi ရဲ႕ အမ်ိဳးသား လံုၿခံဳေရး ဆိုင္ရာ အႀကံေပး Ajit Kuma Doval ဟာ မေန႔က သမၼတဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေတြ႔ဆံုၿပီး ႏွစ္ႏုိင္ငံ နယ္စပ္ေရးရာ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ ဖလွယ္ေရးတို႔ကို အဓိက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ အိႏၵိယဘက္က ျမန္မာ့နယ္စပ္ကိုေက်ာ္ၿပီး နာဂသူပုန္တို႔ကို စစ္ဆင္ေရး လုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္ပိုင္း အိႏၵိယအစိုးရတြင္း အေရးပါတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တဦးရဲ႕ ခရီးစဥ္ ထြက္ေပၚလာတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Narendra Modi ရဲ႕ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပး Ajit Kuma Doval နဲ႔ သမၼတဦးသိန္းစိန္တို႔ ေနျပည္ေတာ္ မွာ ေတြ႔ဆံုၿပီး နယ္စပ္ေဒသ လံုၿခံဳေရးကို အဓိကထား ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္ လို႔ ျပည္ေထာင္စု ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။ “က်ေနာ္တုိ႔ ေန႔လည္ ၁၁ နာရီေလာက္က ေတြ႔ပါတယ္ခင္ဗ်။ ေတြ႔ၿပီးေတာ့မွ ေဆြးေႏြးတဲ့ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ ပထမတခ်က္က ႏိုင္ငံ ႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား ဆက္ဆံေရး ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈကို ျမႇင့္တင္ဖို႔၊ ႏွစ္ကေတာ့ ႏွစ္ႏုိင္ငံၾကားမွာ နယ္စပ္ေဒသ လံုၿခံဳေရးအျပင္ လံုၿခံဳေရး၊ ကာကြယ္ေရးအျပင္ သတင္းအခ်က္အလက္ ဖလွယ္ေရးဆုိတဲ့ က႑အ၀၀မွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ဒါကိုပဲ ေဆြးေႏြးပါတယ္ခင္ဗ်။” ဒီလ ပထမပတ္ အတြင္းမွာဘဲ အိႏၵိယ စစ္တပ္နဲ႔ နာဂ သူပုန္ အဖြဲ႔ Natioal Socialist Councial of Nagaland ရဲ႕ Khaplang အဖြဲ႔ခြဲ NSCN- Khaplang တို႔ ႏွစ္ဘက္ တုိက္ပြဲေတြျဖစ္ ႏွစ္ဘက္ အက်အရံႈးရွိခဲ့ၿပီး အိႏၵိယစစ္တပ္က ျမန္မာႏိုင္ငံထဲအထိ ၀င္ေရာက္ၿပီး သူပုန္တို႔ကို ေခ်မႈန္းခဲ့တယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့တာပါ။ ျမန္မာဘက္ကေတာ့ အိႏၵိယတို႔နယ္စပ္ ျဖတ္ေက်ာ္ တိုက္ခုိက္ခဲ့တာ မရွိဘူးလို႔ တံု႔ျပန္ပါတယ္။ နာဂသူပုန္တို႔ဟာ ျမန္မာဘက္ကို အေျခစိုက္ၿပီး အိႏၵိယအစိုးရကို ေတာ္လွန္ေနတယ္လို႔ အိႏၵိယဘက္က ေျပာဆိုေနေပမဲ့ ျမန္မာဘက္ကေတာ့ ႏွစ္ႏုိင္ငံဘက္တို႔မွာ နာဂတုိင္းရင္းသားေတြ ေနထိုင္ေနၾကတာမို႔ ႏွစ္ဘက္တို႔ ေရာေထြးၿပီး ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ သမၼတ႐ံုး ညႊန္ၾကားေရးမွဴးက ေျပာခဲ့တာပါ။ အိႏၵိယသတင္းေတြမွာေတာ့ ဒီလအေစာပိုင္း တုိက္ပြဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မိုဒီရဲ႕ အမ်ိဳးသား လံုၿခံဳေရး အႀကံေပးဟာ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အေၾကအလည္ ေဆြးေႏြးဖို႔ ရွိတယ္လို႔ ခန္႔မွန္း ေရးသားေနၾကေပမဲ့ ဗုဒၶဟူးေန႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ေဆြးေႏြးမႈမွာေတာ့ တိုက္ပြဲေတြကိစၥ မပါခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။ “မရွိပါဘူးခင္ဗ်။ အဲဒီကိစၥေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ သီးျခားအေနနဲ႔ ေဆြးေႏြးတာ မရွိပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔က ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ၿခံဳငံုတဲ့ အခ်က္ေတြကိုပဲ ေဆြးေႏြးတာပါ။ ခင္ဗ်ားေျပာတဲ့ကိစၥကို သီးျခားေဆြးေႏြးတာ မရွိပါဘူး။ သမၼတႀကီးနဲ႔ေတြ႔တာေတာ့ က်ေနာ္လည္း တက္ရပါတယ္။ နယ္စပ္ေဒသ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းဖို႔ကိစၥနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသ လံုၿခံဳေရးအျပင္ လံုၿခံဳေရး ကာကြယ္ေရး က႑ေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ကိစၥ ေနာက္တခါ သတင္းအခ်က္အလက္ ဖလွယ္ဖို႔ကိစၥ ဒါေတြကိုပဲ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာပါတယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ သမၼတႀကီးနဲ႔ ေဆြးေႏြးပြဲတခုပဲ က်ေနာ္တက္ေတာ့ က်ေနာ္ေတာ့ မသိဘူးေပါ့ဗ်ာ။ ဟိုဘက္မွာေတာ့ ၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္းတုိ႔၊ ၀န္ႀကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္တုိ႔နဲ႔အတူ ထပ္ေတြ႔မယ္ထင္တယ္။ က်ေနာ္လည္း အဲဒီအစီအစဥ္ေတြ အေသးစိတ္ေတာ့ က်ေနာ္လည္း မသိဘူးဗ်။” ​သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ေဆြးေႏြးၿပီး ေနာက္မွာေတာ့ အိႏၵိယ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ အႀကံေပး မစၥတာ Doval ဟာ မၾကာခင္ကမွ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး ႏွစ္ႏုိင္ငံ စစ္တပ္အခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံေရး၊ နယ္စပ္ေဒသ လံုၿခံဳေရးတို႔ကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ အိႏၵိယဘက္ကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရဟာ နယ္စပ္ေဒသ ျမန္မာဘက္ျခမ္းကို ေျခကုပ္ၿပီး အိႏၵိယ အစိုးရကို တိုက္ခုိက္ေနတဲ႔ နာဂသူပုန္ေတြကို ပူးေပါင္းတြန္းလွန္ဖို႔ အစဥ္တစိုက္ ေတာင္းဆိုေနသလို ျမန္မာဘက္ကလည္း ျမန္မာ့နယ္နမိတ္အတြင္းမွာ ေနၿပီး ႏုိင္ငံျခားတုိင္းျပည္ေတြကို တိုက္ခုိက္ေနတာေတြကို လံုး၀ ခြင့္ျပဳမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ တစိုက္မတ္မတ္ ေျပာဆိုေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း ႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား နာဂသူပုန္အေရး အေျဖမရႏုိင္ၾကေသးပါဘူး။

အေရာင္းအဝယ္ ေအးေနေသာ ေက်ာက္ေစ်းကြက္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ေက်ာက္မ်က္ ရတနာ ေစ်းကြက္၌ လက္ရွိတြင္ ေရႊေစ်းမွာ တစ္ေန႔ထက္ တစ္ေန႔ ပိုမိုျမင့္တက္ ေနေသာ္လည္း ၄င္းႏွင့္အတူ တဲြဖက္ ဝတ္ဆင္ေသာ ေက်ာက္မ်က္ ရတနာမ်ား၏ ေစ်းကြက္မွာ ေအးစက္ေနေၾကာင္း သိရသည္။ ''အခုခ်ိန္မွာ ေက်ာက္မ်က္ ရတနာေတြက ဘယ္ေက်ာက္မွ အေရာင္းအဝယ္ သိပ္မရွိပါဘူး။ ေရႊထည္နဲ႔ တြဲၿပီး ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ေက်ာက္ကေလး တစ္လံုး ျပဳတ္သြားလို႔ ျပန္တပ္ဖို႔ ဝယ္ယူတာက လဲြၿပီး အေရာင္းအဝယ္ မရွိသေလာက္ကို ေအးေနပါတယ္။ ေစ်းဦး မေပါက္တဲ့ ရက္ေတြလည္း ရွိၿပီး ဆုိင္သိမ္းခါနီးတဲ့ အခ်ိန္ေရာက္မွ အနည္းငယ္ ေလာက္ ေရာင္းရတဲ့ ေန႔ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အရင္လို အေရာင္းအဝယ္ မသြက္ပါဘူး'' ဟု ေက်ာက္မ်ား သီးသန္႔ ေရာင္းဝယ္ေနေသာ ေဒၚသန္းသန္းေအး က ေျပာသည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံရွိ ေက်ာက္ေစ်းကြက္ မ်ားပင္ အေရာင္းအဝယ္ ေအးစက္ ေနျခင္းေၾကာင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ေစ်းကြက္ မ်ားမွာလည္း ေရာင္းဝယ္မႈ နည္းပါးကာ ေအးစက္ ေနေၾကာင္း သိရသည္။ ေရႊေစ်းမ်ား တရိပ္ရိပ္ တက္လာၿပီး ေက်ာက္မ်က္ ေစ်းကြက္ မွာ ယခု ေမလဆန္းပိုင္းမွ စတင္၍ အေရာင္းအဝယ္ ပါးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ထိုအထဲမွ စိန္ႏွင့္ ေက်ာက္စိမ္း ရတနာမ်ားသာ အေရာင္းအဝယ္ ရွိေနၿပီး တျခားေက်ာက္ အမ်ဳိးအစား မ်ားမွာ ဝယ္ယူမႈ နည္းပါး ေနေၾကာင္း သိရသည္။ အဆိုပါ ေက်ာက္မ်ားကို ဝယ္ယူမႈ နည္းပါး ေနေသာ္လည္း တႏိုင္းေဒသမွ ထြက္ရွိေသာ ပယင္းေက်ာက္မ်ား ကို တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံသား မ်ားက အဓိက ဝယ္ယူ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၿပီး ဝယ္လို အားမ်ားကာ ေစ်းႏႈန္း မ်ားသည္ ၄င္းပယင္းေက်ာက္ အတြင္း ဝင္ေရာက္ ေသဆုံးလ်က္ ရွိေသာ အင္းဆက္ပိုး ေကာင္မ်ား၏ ပုံစံေပၚ မူတည္၍ ေစ်းႏႈန္းျမင့္မား ေနေၾကာင္း သိရသည္။ ယင္းေက်ာက္မ်ားကို အ႐ိုင္းတုံး သာမက အေခ်ာတုံးႏွင့္ တျခားပုံစံစုံ လုပ္ထား သမွ်လည္း အေရာင္းသြက္လ်က္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ေ႐ႊတိဂုံတည္တံ့ေရး အာဏာပိုင္ေတြဆီ မဘသ စာပို႔မယ္

ေ႐ႊတိဂုံ ေစတီေတာ္ ဝန္းက်င္ မွာ အထပ္ျမင့္ ေဆာက္လုပ္ေရး စီမံကိန္း ေတြ ရပ္တန္႔ ပယ္ဖ်က္ ေပးဖို႔ အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရး မဘသ အဖြဲ႕ က သံဃာ ေတြ ဦးေဆာင္ၿပီး လက္မွတ္ ေကာက္ခံ မႈ ေတြ အျပင္ ဇြန္ ၁၇ ရက္ ေန႔ က စာတမ္း ဖတ္ပြဲ ျပဳလုပ္ ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ့ လက္မွတ္ေတြ စာတမ္းေတြ ကို အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္ နဲ႔ တပ္မေတာ္ က ထိပ္ဆုံး အာဏာပိုင္ ေတြ ဆီ တင္ ျပ သြားမွာ ျဖစ္တယ္ လို႔ မဘသ ဦးေဆာင္ သံဃာ ေတြ က ေျပာပါတယ္။ အဲဒီ လို ျငင္သာ ႏူးညံ့တဲ့ လႈပ္ ရွား မႈ ေတြ ျပဳလုပ္ ႐ုံ နဲ႔ ေ႐ႊတိဂုံ ဘုရား ဝန္းက်င္ ေဆာက္ လုပ္မယ့္ စီမံကိန္း ေတြ ပယ္ပ်က္ မသြား ဘူး ဆိုရင္ ေတာ့ ဆႏၵ ထုတ္ေဖာ္ တာ ေတြ နဲ႔ အာဏာ ပိုင္ ေတြ ကို မဆက္ဆံ ေရးကံေဆာင္ သပိတ္ ထိ ေမွာက္ သြား မွာ ျဖစ္တယ္ လို႔ စာတမ္း ဖတ္ပြဲ ကို ဦးေဆာင္ က်င္း ပ တဲ့ မေကြး ေက်ာင္းတိုက္ ဆရာေတာ္ ဦးပါေမာကၡ က ဘီဘီစီ ကို မိန္႔ ပါတယ္။ ေဆာက္လုပ္ေရး စီမံကိန္း ေတြ ေၾကာင့္ ဘာသာေရး နဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြ အႏွစ္ ျဖစ္တဲ့ ေ႐ႊတိဂုံ ေစတီ ေတာ္ႀကီး ရဲ႕ ပုံရိပ္ ထိခိုက္ မယ့္ အေရး နဲ႔ ေ႐ႊတိဂုံ ေစတီေတာ္ တည္ရွိ ရာ ကုန္းေတာ္ ရဲ႕ ေျမေၾကာ ေျမလႊာ ေတြ၊ ေရစီး ေရလာ ေတြ ထိခိုက္ လာ ႏိုင္ တယ္ ဆိုၿပီး စိုးရိမ္ ပူပန္ မႈ ေတြ ရွိ ေနၾက တာ ျဖစ္ ပါတယ္။ ေလာေလာ ဆယ္ မွာ ဒဂုံ စီးတီးဝမ္း စီမံကိန္း အပါအဝင္ စီမံကိန္း ၅ ခု လုံး ကို ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံ မႈ ေကာ္မရွင္ ရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ အရ ျပန္လည္ သုံးသပ္ဖို႔ လိုတယ္ ဆိုၿပီး ရပ္ဆိုင္း ထား ပါတယ္။

IS စစ္ေသြးႂကြႏွိမ္နင္းေရး အီရတ္ႀကိဳးပမ္းမႈ အားနည္း

IS စစ္ေသြးႂကြေတြကို အီရတ္ႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ပိုၿပီးအားသြန္ခြန္စိုက္ တိုက္ခိုက္ဖို႔ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးက ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံနယ္ေျမ အမ်ားအျပား သိမ္းပိုက္ထားတဲ႔ စစ္ေသြးႂကြေတြကိုတိုက္ဖို႔ အီရတ္အစိုးရက ေျမျပင္တပ္ဖြဲ႔ အလံုအေလာက္ ထုတ္လုပ္ဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အေမရိကန္က ဒီႏွစ္ေဆာင္းဦးမွာ အီရတ္တပ္သားသစ္ ၂ ေသာင္း ၄ ေထာင္ကို ေလ႔က်င့္ေပးဖို႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားခဲ့ေပမဲ့ တပ္သားသစ္ ၇ ေထာင္ကိုဘဲ ေလ့က်င့္္ေပးခဲ႔ရတယ္လို႔ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ၾကားနာမႈတရပ္မွာ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး Ash Carter ကေျပာၾကားသြားတာပါ။ အီရတ္အေျခစိုက္ IS ေတြ အေပၚ အေမရိကန္ဦးေဆာင္ ေလေၾကာင္းစစ္ဆင္ေရးအတြက္ ထိေရာက္တက္ႂကြ တဲ႔ တရား၀င္အၿမဲတန္ းၾကည္းတပ္ေတြက နယ္ေျမရွင္းထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြ႔ဲမ်ားေရးရာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ေကာ္မီတီကို Mr Carter ကေျပာၾကားသြားပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ အီရတ္ႏိုင္ငံကို ယခင္ထက္ပိုၿပီး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ပံ့ပိုးေထာက္ခံေနခ်ိန္မွာ အီရတ္အစိုးရဘက္က ပိုမိုတက္တက္ႂကြႂကြ ရွိရမယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

ပင္လယ္ခ႐ုစားရာမွ အစာအဆိပ္သင့္၍ လူ ၇၃ ဦး ေဆး႐ံု တက္ကုသရ

တနသၤာရီတုိင္းေဒသႀကီး ၿမိတ္ ၿမိဳ႕နယ္ စႏၵဝတ္ေက်းရြာအုပ္စု ေရျမစ္ ႀကီးေက်းရြာတြင္ ေဒသခံျပည္သူ မ်ား ခရင္း(ပင္လယ္ခ႐ု)ကို စားမိရာမွ အစာအဆိပ္သင့္မႈ ေၾကာင့္ ဇြန္ ၁၆ ရက္ ညေန ၃ နာရီ ေက်ာ္က ေဒသခံရြာသူ ရြာသား ၇၃ ဦးသည္ ၿမိတ္ၿမိဳ႕အေထြေထြေရာဂါကု ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးတြင္ တက္ေရာက္ ကုသမႈခံယူလ်က္ရွိေၾကာင္း သိရ သည္။ ျဖစ္စဥ္မွာ စႏၵဝတ္ေက်းရြာ အုပ္စု ေရျမစ္ႀကီးေက်းရြာ၌ ဇြန္ ၁၅ ရက္က ၄င္းခရင္း(ပင္လယ္ခ႐ု)မ်ား ကို ႏို႔ဆီဘူးတစ္ဘူးလွ်င္ ေငြက်ပ္ ၅ဝဝ ျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးက လာေရာက္ေရာင္းခ်သျဖင့္ ရြာသူ၊ ရြာသားမ်ားက ဝယ္ယူစားသံုးရာ ဇြန္ ၁၆ ရက္တြင္ အစာအဆိပ္သင့္သူ သံဃာတစ္ပါး၊ အမ်ဳိးသား ၂၈ ဦး၊ အမ်ဳိးသမီး ၄၁ ဦး စုုစုေပါင္း ၇ဝ (မစိုးရိမ္ရ)တုိ႔ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ ျပည္သူ႔ ေဆး႐ံုႀကီး၌ တက္ေရာက္ ေဆးဝါးကုသမႈ ခံယူလ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ ဆက္လက္၍ ဇြန္ ၁၇ ရက္ နံနက္ ၈ နာရီတြင္ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ ျပည္သူ႔ ေဆး႐ံုႀကီးသို႔ ေရျမစ္ႀကီးေက်းရြာမွ ခရင္း(ပင္လယ္ခ႐ု)စားမိသူ အစာ အဆိပ္သင့္လူနာသံုးဦး ထပ္မံ ေရာက္ရွိလာရာ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ ျပည္သူ႔ ေဆး႐ံုႀကီး၌ အတြင္းလူနာအျဖစ္ တက္ေရာက္ေဆးကုသမႈ ခံယူလ်က္ ရွိၿပီး ၄င္းအစာအဆိပ္သင့္ လူနာ မ်ားသည္ ဗုိက္နာ၍ ဝမ္းအနည္းငယ္ သြားေၾကာင္း၊ လူနာမ်ား၏ အသက္ အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္စရာမရွိေၾကာင္းႏွင့္ ေဆးစစ္ေဆးမႈအရ သက္သာေသာ သူမ်ားကို ေဆး႐ံုမွ ဆင္းခြင့္ျပဳမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ အဆုိပါ အစာအဆိပ္သင့္မႈ ျဖစ္ပြားသည့္ ေရျမစ္ႀကီးေက်းရြာသို႔ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ျပည္သူ႔ ေဆး႐ံုႀကီးမွ ေဆး႐ံု အုပ္ေဒါက္တာ သႏၲာမ်ဳိးဝင္း ႀကီးၾကပ္ မႈျဖင့္ အထူးကု ဆရာဝန္ႀကီးမ်ား အဖဲြ႕ႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန ဝန္ထမ္းမ်ားသည္ နံနက္ ၁ဝ နာရီက ေရျမစ္ႀကီးေက်းရြာ မဟာေဗာဓိ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း၌ အေျချပဳ ေဆးဝါးကုသေပးလ်က္ရွိ ေၾကာင္း သိရသည္။

အေမြေကာင္းရခ်င္တယ္ ေဆာင္းပါး ကိစၥ သူရဦးေရႊမန္း စီစစ္ေပးမည္

ေနျပည္ေတာ္ စည္ပင္ဧည့္ရိပ္သာမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ရာေက်ာ္ေလာက္ရဲ႕ အခန္းေတြကို ဧည့္ရိပ္သာ၀န္ထမ္းေတြက "အေမြေကာင္းေကာင္းရခ်င္တယ္" ဆိုတဲ့ အစိုးရသတင္းစာပါ ေဆာင္း ပါးကို မိတၱဴေတြ ေ၀ငွခဲ့တာဟာ မလုပ္သင့္တဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးခုိင္ေမာင္ရည္က ဒီေန႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးခုိင္ေမာင္ရည္က တရား၀င္မျဖန္႔ေ၀ပဲ အခုလို လုပ္ေဆာင္တာဟာ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ့ ဂုဏ္သိကၡာကို မေလးမစား လုပ္တာ ျဖစ္ေၾကာင္း အခုလို တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ "ညေန ၆ နာရီခန္႔က က်ေနာ္တို႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တည္းခိုေဆာင္ျဖစ္တဲ့ စည္ပင္ဧည္႔ရိပ္ သာေဆာင္မွာ စည္ပင္ဝန္ထမ္းေတြက စာရြက္မ်ားပါတဲ့ စာအိတ္ေတြကို ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန မွ ေပးခိုင္းသျဖင့္ လာေရာက္ေပးရေၾကာင္းေျပာဆိုၿပီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အခန္း တစ္ခန္းခ်င္းစီကို တံခါးေခါက္ ၿပီး လာေပးပါတယ္၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို တရားဝင္ေဝသင့္ပါရက္နဲ႔ တရားဝင္မေဝဘဲ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို စိတ္အေႏွာက္ အယွက္ျဖစ္ေအာင္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ တျခားရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ေသာ္လည္းေကာင္း ေဝျခင္းဟာ မသင့္ေလ်ာ္သည့္အတြက္ ဆက္လက္ၿပီးေဝေနမယ္ ဆိုရင္ လႊတ္ေတာ္ကေန ဒီကိစၥမ်ိဳးကို ထိန္းေက်ာင္းေပးဖို႔လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ မ်ားရဲ႕ဂုဏ္သိကၡာကို မေလးမစားျပဳျခင္းကဲ့သို႔ တရားမဝင္ျဖစ္တဲ့ ျဖန္႔ေဝတဲ့စာမ်ား ေဝငွျခင္းေတြကို ရပ္ဆိုင္းေပးေစလိုပါတယ္" ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ သူရဦးေရႊမန္းက အဲဒီလိုစာျဖန္႔ေ၀တဲ့ကိစၥကုိ စီစစ္ေပးမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ ပါတယ္။ အဲဒီလို ျဖန္႔ေ၀တာဟာ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနကေ၀တဲ့ စာအိတ္ဆိုၿပီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရဲထြန္းက သူ႔ရဲ႕အင္တာနက္ေဖ့စ္ဘြတ္စာမ်က္ႏွာမွာ တင္ထားလိုက္ရာမွာ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ ၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က အေထာက္အထား မခုိင္လုံတဲ့အတြက္ ျပန္လည္ရုုပ္သိမ္းေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိေရးသားထားပါတယ္။ "အေမြေကာင္းေကာင္းရခ်င္တယ္" ေဆာင္းပါးဟာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ တင္ထားတဲ့ ၂၀၀၈ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္တဲ့ မူၾကမ္းကို ကန္႔ကြက္ တဲ့ သေဘာမ်ဳိးေရးသားထားတာျဖစ္ၿပီး ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြဟာ သမၼတအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့စနစ္ကေန ပါလီမန္ဒီမုိကေရစီစနစ္ကုိ ေျပာင္းဖို႔ႀကိဳးစားထား တာျဖစ္ေၾကာင္း ေ၀ဖန္ေရးသား ထားတာျဖစ္ပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ တိုက္ပြဲေတြျပန္ျဖစ္

ကခ်င္ျပည္နယ္ မုိးေကာင္းနဲ႔ ဖားကန္႔အၾကားမွာ ဒီကေန႔ တုိက္ပဲြ ၃ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အခုဆုိရင္ လံုးခင္းအနီး ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဖဲြ႔ KIA တပ္ရင္း ၆ ေဒသဘက္မွာ တုိက္ပဲြျဖစ္ပြားေနတာ ၃ ရက္ေလာက္ ရွိေနပါၿပီ။ ဒီလုိ မုိးေကာင္း-ဖားကန္႔ေဒသတုိက္ပဲြ ခပ္စိပ္စိပ္ျဖစ္လာေနတာေၾကာင့္ ခရီးသြားလာသူေတြအတြက္ အခက္အခဲေတြ ရိွလာေနပါတယ္။ ဖားကန္႔ေဒသမွာ ဧၿပီလအတြင္း တုိက္ပဲြေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တာေၾကာင့္ အစိုးရနဲ႔ KIA ပဋိပကၡညိႇႏိႈင္းေရးအဖဲြ႔ေတြ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ေနာက္ ၿငိမ္သက္ေနခဲ့ရာက ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း တုိက္ပဲြေတြ ျပန္လည္ ျဖစ္ပြားလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ တုိက္ပဲြျဖစ္ပြားတဲ့ အေျခအေနကို ဖားကန္႔ေဒသခံတေယာက္က အခုလို ေျပာပါတယ္။ “ဒီေန႔တုိက္ပြဲက က်ေနာ္တုိ႔ နန္႔ဟိုင္နားမွာျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီးက်ေတာ့ ကန္႔ေမွာ္စုနားမွာ ျဖစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ တာမုိင္းအ၀င္မွာ ထပ္ျဖစ္တာေပါ့ေနာ္။ ကားေတြအကုန္လံုး တားထားတယ္။ ေစာေစာကမွ ျပန္ၿပီးေတာ့ ကားေတြကုိ လႊတ္လိုက္ၾကတာေပါ့ေနာ္။ ခရီးသည္ကားေတြေပါ့ အတက္အဆင္းကားေတြကုိ။ အခ်ိန္ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အတိအက် မသိဘူးဗ်။ မသိဘူးဆုိတာ ဒီလိုေလ ဒီေနရာမွာက ဥပမာ ၁၀ နာရီမွာျဖစ္တယ္ ဆိုပါေတာ့ဗ်ာ၊ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနလို႔၊ ေသနတ္သံေတြ ၾကားေနလို႔ မသြားနဲ႔လို႔ တားေပမဲ့ အဲဒီေနရာမွာ ၁၀ နာရီေလာက္ ျဖစ္တယ္ဆိုေပမဲ့ ဥပမာ - တျခား နန္႔ဟိုင္တို႔၊ ကန္႔ေမွာ္စု တို႔ဆိုတာ ဘယ္ႏွစ္နာရီေလာက္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တုိ႔က ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ မသိေတာ့ဘူး။ မသိေတာ့တဲ့အခါ အဲဒီေနရာမွာ တုိက္ပဲြျဖစ္တယ္ဆုိတာကို သိခြင့္ရလုိက္တယ္၊ ျဖစ္ေနတုန္းမွာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က မေရာက္ခဲ့ဘူးေပါ့ေလ။ အဲဒါေၾကာင့္ ခန္႔မွန္းကေတာ့ နည္းနည္းခက္တယ္ဗ် အဲဒါ။” ဒီတုိက္ပဲြေတြေၾကာင့္ ခရီးသြားေတြအတြက္ အခက္အခဲေတြ ရိွလာတယ္လုိ႔လည္း သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။ “အခုဟာ တုိက္ပြဲေတြက မိုးေကာင္း၊ ကာမုိင္း၊ ဖားကန္႔ၾကားမွာက အဲလိုမ်ိဳး ဆက္တုိက္ျဖစ္လာၿပီဆုိရင္ ခရီးသည္ေတြအေနနဲ႔ ခရီးသည္တင္ကားေတြေကာေပါ့ေနာ္ နည္းနည္း စိုးရိမ္တယ္ဗ်။ စိုးရိမ္တယ္ဆုိတာက ဘယ္လုိပံုစံမ်ိဳး အဲလိုေပါ့ေလ မိုင္းေတြဘာေတြ ေထာင္ထားတာမ်ိဳး၊ မိုင္းေတြ ဘာေတြ နင္းမိမွာမ်ိဳးေပါ့ ေနာက္ၿပီး ညနက္သန္းေခါင္ မိုးခ်ဳပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔က ထၿပီး တုိက္ပြဲျဖစ္တာမ်ိဳးတုိ႔ အဲဒါမ်ိဳးေတြကို စိုးရိမ္လာရတယ္။ ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ လမ္းေၾကာင္းက မၿငိမ္းခ်မ္းေတာ့ဘူးေပါ့ဗ်ာ။” လံုးခင္းၿမိဳ႕ခံတဦးက ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းေတြအတြင္းကလည္း လံုးခင္းအနီး KIA တပ္ရင္း ၆ အေျခစိုက္ရာ နန္ဂ်န္ရြာဘက္မွာ တုိက္ပဲြေတြျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ “KIA တပ္ရင္း ၆ ရွိတဲ့ ေအာင္ဘာေလကေန ဟိုး နမ့္ဆန္းဘက္မွာရွိတဲ့ ေအာင္လင္းဆုိတဲ့ ေနရာဘက္ကို ေျပာင္းေရႊ႕ထားတဲ့ KIA တပ္ရင္း ၆ ကို တပ္မေတာ္အင္အား ၃၀၀ ေလာက္နဲ႔ သြားၿပီး ၀ိုင္းၿပီးေတာ့ တုိက္ခိုက္တယ္လို႔လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ၾကားရပါတယ္။ တုိက္တာကလည္း ၃ ရက္ေလာက္ရွိၿပီလို႔ က်ေနာ္တုိ႔ သိရတယ္။ ႏွစ္ဘက္စလံုး ထိခိုက္ က်ဆံုးမႈေတြ ရွိတယ္လို႔လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ၾကားသိရတယ္ခင္ဗ်။” တပ္ရင္း ၆ အေျခစိုက္ရာေဒသဘက္က လူသူအဆက္အသြယ္ ကင္းျပတ္တဲ့ေဒသ ျဖစ္တာေၾကာင့္ သတင္းအခ်က္အလက္ အတိအက်ရရိွဖုိ႔ ခက္ခဲေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအက်ိဳးေဆာင္အဖဲြ႔ PCG က ဦးလမုိင္ဂြမ္ဂ်ာ ကေတာ့ တုိက္ပဲြျဖစ္ပြားတာေတြ ရိွခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ “ျဖစ္ေနတယ္ဆရာ။ က်ေနာ္တုိ႔လည္း မေန႔ကမွ ျပန္ေရာက္တယ္။ မေန႔တေန႔က စၿပီးေတာ့မွ တပ္ရင္း ၆ ေနရာမွာ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ၿပီးက်ေတာ့ ဒီေန႔မွာ ကာမိုင္း-ဖားကန္႔လမ္းေပါ့ေလ အဲဒီလမ္းေၾကာမွာလည္း ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဘယ္လိုဘယ္လို ျဖစ္တယ္ဆုိတာေတာ့ အတိအက်ေတာ့ မသိရေသးဘူးဗ်။” ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအက်ိဳးေဆာင္အဖဲြ႔အေနနဲ႔ လက္ရိွ တုိက္ပဲြေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏွစ္ဘက္အၾကားမွာ ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳးေတြ မရိွေသးဘူးလည္း ေျပာပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလအတြင္း ျဖစ္ပြားတဲ့ တုိက္ပဲြေတြအတြင္းမွာေတာ့ ေကာင္ရာရြာက ရြာသား ၁၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ဟာ တႏိုင္းၿမိဳ႕ကို ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ခဲ့ရပါတယ္။ KIA နဲ႔ အစိုးရတပ္ေတြအၾကားမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလအတြင္းက မန္စီၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ ၂ ပတ္ေက်ာ္ၾကာ တုိက္ပဲြေတြ ဆက္တုိက္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အစိုးရတပ္ဘက္က ေလေၾကာင္းကပါ တုိက္ခုိက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီတုိက္ပဲြျဖစ္ပြားခ်ိန္မွာ ႏွစ္ဘက္ကိုယ္စားလွယ္ေတြအၾကား အေရးေပၚ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးတာေတြ ရိွခဲ့ေပမဲ့ တိက်တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတာ့ မရခဲ့ပါဘူး။ KIA ပါ၀င္ဖဲြ႔စည္းထားတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ေတြရဲ႕ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ညိႇႏိႈင္းအဖဲြ႔ဟာ အစိုးရရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရးအဖဲြ႔နဲ႔ တျပည္လံုး အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆုိေရးအတြက္ ေနာက္ဆံုးမူၾကမ္းကို မတ္လကုန္က သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ပါတယ္။ ေလာ္ခီးလာ တုိင္းရင္းသားထိပ္သီးညီလာခံက ဒီမူၾကမ္းကို ျပင္ဆင္ခ်က္တခ်ိဳ႕ ျဖည့္စြက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျပန္လည္ေဆြးေႏြးဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနတာေၾကာင့္ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ အတည္ျပဳ လက္မွတ္ေရးထုိးဖုိ႔ဟာ ထပ္မံ အခ်ိန္ယူဖုိ႔ ရိွေနပါတယ္။

ျမန္မာယူ၂၃ အသင္းကို ေသာင္းေသာင္းဖ်ဖ် ႀကိဳဆို

စကၤာပူ ႏိုင္ငံမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ၂၈ ႀကိမ္ေျမာက္ ဆီးဂိမ္းၿပိဳင္ပြဲမွာ ဒုတိယ ေငြတံဆိပ္ ဆြတ္ခူးႏိုင္ခဲ့တဲ့ အသက္ ၂၃ ႏွစ္ေအာက္ ျမန္မာ့ လက္ေ႐ြးစင္ အသင္းဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို ဇြန္လ ၁၇ ရက္ ညေနပိုင္းက ျပန္ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္ေလဆိပ္မွာ ျမန္မာ ပရိသတ္ေတြက အသင္းသားေတြကို ပန္းကုံးေတြ စြပ္ၾကတဲ့ အျပင္ လႈိက္လႈိက္လွဲလွဲ ႀကိဳဆိုခဲ့သလို လမ္းတေလၽွာက္ မွာလည္း ေသာင္းေသာင္းဖ်ဖ် ႀကိဳဆို ႏႈတ္ဆက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေလဆိပ္ တာဝန္ရွိသူ ေတြက ပရိသတ္ကို အတြင္းထဲအထိ ဝင္ေရာက္ႀကိဳဆိုခြင့္ ေပးခဲ့တယ္လို႔လည္း ျမန္မာ့လက္ေ႐ြးစင္ ေဘာလုံး သမားေဟာင္း ဦးေအးေမာင္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ ေ႐ႊတံဆိပ္ မရေပမဲ့ ဒီအဆင့္နဲ႔ ျပန္လာႏိုင္ တာကို ပရိသတ္က ေက်နပ္ၾကတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္လို႔ ဦးေအးေမာင္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ ေဘာလုံးသမားေတြဟာ အႏိုင္အ႐ႈံးကို ပဓာန မထားဘဲ အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကလို႔ အႀကိဳ ဗိုလ္လုပြဲမွာ ႏိုင္ခဲ့တာလို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး ဗိုလ္လုပြဲမွာေတာ့ အေတြ႕အႀကဳံသာတဲ့ ထိုင္းအသင္းရဲ႕ ပရိယာယ္ကို မလိုက္ႏိုင္ခဲ့ဘူးလို႔လည္း ဦးေအးေမာင္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာ့ ေဘာလုံးေလာက တခ်ိန္ကလို ျပန္ျဖစ္ဖို႔ ဆိုရင္ ေဘာလုံးကြင္းေတြ ထဲမွာ ကစားသမားေတြ မ်ားမ်ား ရွိေနဖို႔ လိုတယ္၊ ေဘာလုံးသမားေတြ ေမြးထုတ္ေပးဖို႔ လိုတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။ အခုအေျခအေနမွာ ေဘာလုံးေလာက မ်ိဳးဆက္ျပတ္ သြားၿပီျဖစ္ၿပီး ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္း ေဘာလုံးပြဲေတြ၊ ေက်ာင္းသား ပြဲေတြလည္း မရွိေတာ့တဲ့ အျပင္ ကစားသမား ေတြလည္း မရွိ၊ ေဘာလုံးကြင္းလည္း မရွိ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ဒါေတြကို ျပန္လည္ ထူေထာင္ေပးသင့္တယ္လို႔ ဦးေအးေမာင္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

ေဒါက္တာေအးေမာင္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မာန္ေအာင္ေဒသခံေတြ ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပ

ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ ANP ဥကၠဌ ေဒါက္တာေအးေမာင္ဟာ လာမယ့္ ၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရခိုင္ျပည္ နယ္ မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕နယ္ကေန ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ သူ႔ရဲ႕ပါတီ က ေရြးခ်ယ္လိုက္တာကို မေက်နပ္ၾကတဲ့ ANP ပါတီ၀င္ေတြနဲ႔ ၿမိဳ႕ခံေတြက ဒီကေန႔ ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပၾကပါတယ္။ ေဒါက္တာေအးေမာင္က မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕ခံမဟုတ္တဲ့အတြက္ ေဒသခံေတြကို ကိုယ္စားမျပဳဘူးလို႔ ဆႏၵျပပဲြမွာပါ၀င္ တဲ့ မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕နယ္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ ANP အတြင္းေရးမွဴး ဦးတင္လတ္က ေျပာပါတယ္။ "က်ေနာ္တို႔ မာန္ေအာင္သားေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးအရ မာန္ေအာင္သားေတြ လုပ္ခြင့္ရရွိေရး၊ မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕ ရဲ႕ကံၾကမၼာကို မာန္ေအာင္သားေတြ ဖန္တီးခြင့္ရရွိေရး၊ အခု က်ေနာ္တို႔ေဒသခံမဟုတ္တဲ့ ေဒါက္တာေအးေမာင္ ကို လံုးဝအလိုမရွိတဲ့အေၾကာင္း မာန္ေအာင္သားေတြအေနနဲ႔ ဆႏၵျပျခင္းျဖစ္ပါတယ္" ဆႏၵျပပြဲမွာ မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္မွာရိွတဲ့ ေက်းရြာအေတာ္မ်ားမ်ားက ANP ပါတီဝင္ေတြနဲ႔ ေဒသခံေတြ ပါဝင္ခဲ့ၾကၿပီး ေဒါက္တာေအးေမာင္အေနနဲ႔ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ္ဆိုရင္ ဆႏၵမဲေပးမွာမဟုတ္ဘူးလို႔လည္း ဆႏၵျပသူေတြက ေျပာပါ တယ္။ မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ANP ပါတီတြင္းေရြးေကာက္ပြဲကို ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ၉ ရက္ေန႔က က်င္းပခဲ့ၿပီး အမွတ္(၂) မဲဆႏၵနယ္ေျမအတြက္ ေဒါက္တာေအးေမာင္နဲ႔ မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕ခံ ANP ဗဟိုေကာ္မတီဝင္ ဦးတင္ေရႊတို႔ ဝင္ေရာက္ေရြးခ်ယ္ခံရာမွာ ေဒါက္တာေအးေမာင္ က အႏိုင္ရရိွခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေဒါက္တာေအးေမာင္ဟာ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ ဇာတိျဖစ္ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ ပဲြမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံ ထားရသူျဖစ္ပါတယ္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွ ဒုကၡသည္အေရး ႏုိင္ငံကာကူညီၾကဖုိ႔ ကန္တုိက္တြန္း

အေရွ႕ေတာင္အာရွအတြင္း လတ္တေလာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္သူမ်ားအေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက ေျဖရွင္းဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းရာမွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ ဘယ္လုိ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္မလဲ ဆုိတာကုိ Tackling Southeast Asia’s Refugee Crisis ဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ CSIS - ႏုိင္ငံတကာ မဟာဗ်ဳဟာေလ့လာေရး တတ္သိပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔က ဦးေဆာင္ၿပီး ဇြန္လ ၁၇ ရက္ေန႔က ၀ါရွင္တန္ ဒီစီၿမိဳ႕မွာ ေဆြးေႏြးပြဲတခု က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ လတ္တေလာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ေလွစီးေျပး ဒုကၡသည္ေတြအေရး ေဆြးေႏြးပြဲကုိ အေမရိကန္ အစုိးရက အရာရွိေတြ၊ UNHCR ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရုံးက တာ၀န္ရွိသူေတြ၊ အေမရိကန္ႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ထုိင္းသံအမတ္ႀကီးနဲ႔ တျခားဒုကၡသည္ေတြအေရး ေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ့ အစုိးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြက တာ၀န္ရွိသူေတြပါ တက္ေရာက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေလွစီးေျပး ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အသက္ကုိ ကယ္တင္ဖုိ႔အတြက္ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြကုိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက အဓိကထား ေျပာၾကားခဲ့တယ္လုိ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန ဒုကၡသည္မ်ားနဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္း ေနထုိင္သူမ်ားအေရးရုံးက မူ၀ါဒေရးရာ အရာရွိ Jessica Yucatan က အေမရိကန္ အစုိးရရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အသက္ကုိ ကယ္တင္ၾကဖုိ႔ အဓိက စုိးရိမ္တဲ့အတြက္ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြ အေနနဲ႔ အသက္ကယ္တင္ေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ လုပ္ေဆာင္ၾကဖုိ႔ တုိက္တြန္းခ့ဲပါတယ္။ သူတုိ႔လုိက္ပါလာတဲ့ စက္ေလွေတြကုိ ပင္လယ္ျပင္ထဲ ျပန္လႊတ္ျခင္းအားျဖင့္ သူတုိ႔ရဲ႕ အသက္အႏၱရာယ္ေဘးနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရတဲ့အျဖစ္မ်ဳိးက ကာကြယ္တဲ့ အေနနဲ႔ ပင္လယ္ျပင္ထဲ ျပန္မလႊတ္ၾကဖုိ႔ တုိက္တြန္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။” Jessica Yucatan ဟာ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန ဒုကၡသည္မ်ားနဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္း ေနထုိင္သူမ်ားအေရးဆုိင္ရာ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Anne Richard နဲ႔အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက ဒုကၡသည္စခန္းေတြကုိ သြားေရာက္ေလ့လာတဲ့ ခရီးစဥ္မွာ လုိက္ပါသြားသူတဦး ျဖစ္သလုိ ဒီေလွစီးေျပး ဒုကၡသည္ေတြအေရးအတြက္ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြက အစုိးရတာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံမႈေတြမွာလည္း ပါ၀င္ခဲ့သူတဦး ျဖစ္ပါတယ္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွတုိက္အတြင္းက ႏုိင္ငံေတြကုိ ေရာက္လာၾကတဲ့ ေလွစီးေျပး ေရႊ႕ေျပာင္း ေနထုိင္သူေတြ အားလုံးဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံလာၾကတဲ့ ရုိဟင္ဂ်ာဆုိသူေတြခ်ည္း မဟုတ္ပဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက သူေတြလည္း ပါတယ္လုိ႔ Jessica Yucatan က ဆက္ေျပာပါတယ္။ “ကမ္းကပ္လာတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္သူ ၄,၀၀၀ ေလာက္ထဲက အမ်ားစုဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက လာတဲ့သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမ္းကုိကပ္လာသူ စုစုေပါင္းထဲက ၅၀ ကေန ၇၀% ႏႈန္းေလာက္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံသားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီကိစၥကုိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ ေဒသတြင္း ျပႆနာအျဖစ္ ရႈျမင္သုံးသပ္ပါတယ္။” အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ မၾကာေသးခင္က ေလွစီးေျပး ဒုကၡသည္ေတြအေရး ကူညီေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ IOM - ႏုိင္ငံတကာ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္သူမ်ားအေရး ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးတဲ့ အဖြဲ႔ကုိ ေဒၚလာ ၃ သန္း အေထာက္အကူ ေပးခဲ့သလုိ၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္တာ အတြင္းမွာလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္နဲ႔ ရုိဟင္ဂ်ာလုိ႔ဆုိတဲ့ ဒုကၡသည္မ်ားအေရး တျခားႏုိင္ငံေတြမွာ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖုိ႔ ေဒၚလာ ၁၀၉ သန္း ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့ၿပီး ျဖစ္တယ္လုိ႔ Jessica Yucatan က ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ United to End Genocide ဆုိတဲ့ လူေတြ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္မႈ အဆုံးသတ္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အဖြဲ႔က ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Daniel Sullivan ဒီေလွစီးေျပး ဒုကၡသည္ေတြအေရးဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ျပႆနာျဖစ္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ျမန္မာအစုိးရကုိ ပိတ္ဆုိ႔အေရးမႈေတြ ခ်မွတ္ၿပီး အေရးယူသင့္တယ္လုိ႔ ေထာက္ျပ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ “အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈ အမ်ားစုကုိ ဆုိင္းငံ့ထားခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တုိင္းျပည္အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ၾကားက အဲဒီ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ပတ္သက္ေနသူ တဦးခ်င္းစီအေပၚ ပစ္မွတ္ထား ခ်မွတ္တဲ့ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ဳိး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္းမွာ တဦးအေပၚမွာသာ ခ်မွတ္ခ့ဲတာ ရွိပါတယ္။” ဒါ့အျပင္ ျမန္မာအစုိးရအေနနဲ႔ သူတုိ႔ေပးထားတဲ့ ကတိေတြအတုိင္း လုိက္နာေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ဖိအားေပး ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လုိ႔ Daniel Sullivan ေျပာပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ - အေမရိကန္သမၼတ Barack Obama ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သမုိင္း၀င္ ခရီးစဥ္အျဖစ္ သြားေရာက္ခဲ့တုန္းက သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အေနနဲ႔ ကတိ ၁၁ ခု ေပးခဲ့တဲ့အေၾကာင္း၊ အဲဒီ ၁၁ ခ်က္ထဲက ၁ ခ်က္ကုိသာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔ရၿပီး က်န္ ၁၀ ကုိေတာ့ လုံး၀ မသိက်ဳိးကၽြန္ ျပဳထားတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ တပုိင္းတစပဲ အေကာင္အထည္ ေဖာ္တာမ်ဳိး ရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ အဲဒီ ကတိ ၁၁ ခ်က္ထဲက အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ ပ်က္ကြက္ေနတဲ့ ၁ ခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ UNHCR ရုံးဖြင့္ခြင့္ျပဳမယ္လုိ႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က သမၼတ အုိဘားမားကုိ ကတိျပဳလုိက္တဲ့ အခ်က္ျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီအခ်က္ အေကာင္အထည္ေဖာ္လာေအာင္ အေမရိကန္ အစုိးရဖက္က ဆက္လက္ ဖိအားေပးမယ္ဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက ဒုကၡသည္ေတြအေရးကိစၥကုိ UNHCR အေနန႔ဲ အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း Daniel Sullivan က ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲ ၀င္ေရာက္ ေဆြးေႏြးၾကသူ အမ်ားစုကေတာ့ ထြက္ေျပးေနၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအေရး ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းတဲ့ ေနရာမွာ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြ အေနနဲ႔ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ ပဋိဥာဏ္စာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ေရးထုိးၾကဖုိ႔ လုိအပ္သလုိ ေဒသတြင္းက လူကုန္ကူးမႈဂုိဏ္းေတြကုိ တုိက္ဖ်က္ၿပီး တာ၀န္ရွိသူေတြကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူၾကဖုိ႔ လုိအပ္တယ္ ဆုိတာကုိ အဓိက မီးေမာင္းထုိး ေဆြးေႏြးသြားၾကပါတယ္။ ဒီရုိဟင္ဂ်ာဆုိသူ ဒုကၡသည္ေတြ အဓိက ထြက္ေျပးရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြျဖစ္တဲ့ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ၊ ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြ အဆုံးသတ္ၿပီး ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ျပဳေရးတုိ႔အတြက္ ျမန္မာအစုိးရကုိ ဖိအားေပးဖုိ႔ တုိက္တြန္း ေျပာဆုိခဲ့ၾကပါတယ္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ထုိင္းသံအမတ္ႀကီး Pisan Manawapat ကေတာ့ ဒီကိစၥမွာ ျမန္မာအစုိးရကုိ အျပစ္တင္ေနမယ့္အစား ထိေတြ႔ ဆက္ဆံတဲ့နည္းနဲ႔ အေျဖရွာတာက အဆင္ေျပႏုိင္မယ့္ အလားအလာ ပုိမ်ားတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ “အာဆီယံေဒသတြင္း ႏုိင္ငံသားတဦး အေနနဲ႔ေရာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ တဦးအေနနဲ႔ေရာ က်ေနာ့္ အေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ - ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ ဆက္ဆံတဲ့ေနရာမွာ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈက ေအာင္ျမင္တယ္ဆုိတာကုိ ထုိင္းႏုိင္ငံရဲ႕ အေတြ႔အႀကံဳအရ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ ေျပာမယ္၊ ဆုိမယ္၊ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမယ္ဆုိရင္ သူတုိ႔မွာလည္း သူတုိ႔အတြက္ အကန္႔အသတ္ေတြ၊ လုိအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတယ္ဆုိတာကုိ နားလည္ထားၿပီး ေလးစားမႈ ျပသဖုိ႔လုိတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ေရွ႕တုိး လုပ္ေဆာင္လုိ႔ရရင္ သူတုိ႔ လုပ္ၾကမွာပါ။” ရုိဟင္ဂ်ာဆုိသူေတြအေရး ေျဖရွင္းတဲ့ေနရာမွာ အိမ္နီးခ်င္း အာဆီယံႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢတုိ႔က ျမန္မာအစုိးရကုိ ပုိမုိဖိအားေပး လုပ္ေဆာင္သင့္သလုိပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္ေတြမွာ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ့ အီးယူနဲ႔ ၿဗိတိန္တုိ႔ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္း၀ုိင္းကလnf; ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္လာေအာင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ ေဆာ္ၾသသင့္တယ္လုိ႔ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ပါ၀င္သူေတြက ေျပာၾကားခဲ့ၾကပါတယ္။

အေျခခ်သူေတြျပႆနာ မွ်ေ၀ေျဖရွင္းဖုိ႔ EU သေဘာတူညီခ်က္မရႏုိင္

ေျပာင္းေရႊ႕၀င္ေရာက္လာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ဘယ္လိုခြဲေ၀ လက္ခံၾကမယ္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႔၀င္ေတြၾကား သေဘာတူညီမႈရရွိဖို႔ အလွမ္းေ၀းေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ဂ်ာမန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Frank-Walter Steinmeier ကေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ သူတို႔လက္ခံလာေအာင္ အမ်ားႀကီး ဆြဲေဆာင္ရလိမ့္ဦးမယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ေျမထဲပင္လယ္ေဒသမွာ လူအမ်ားေျပာင္းေရႊ႕ ၀င္ေရာက္လာမႈ ေျဖရွင္းေရးအတြက္ ဥေရာပ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးေတြ သေဘာမတူႏိုင္ ျဖစ္ခဲ့ၾကၿပီး ေနာက္တေန႔မွာ ဂ်ာမန္၀န္ႀကီးက အီတလီ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Paolo Gentiloni နဲ႔ ပူးတြဲျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ အခုလို ေျပာသြားတာပါ။ ဥေရာပကို ေရာက္ရွိေနၾကတဲ့ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံသား၊ အီယီထရီးယားႏိုင္ငံသား ၄ ေသာင္း နဲ႔ ဥေရာပျပင္ပ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနေနၾကတဲ့ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံသား ၂ ေသာင္း တို႔ကို ခြဲေ၀လက္ခံၾကဖို႔ ဥေရာပေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္အေပၚ ၀န္ႀကီးေတြ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မခ်ႏိုင္ခဲ့ၾကပါဘူး။ ဒီႏွစ္အတြင္း ဥေရာပတိုက္ကို ေျပာင္းေရႊ႕၀င္ေရာက္သူ တသိန္းေက်ာ္ ေရာက္ရွိခဲ႔ရာမွာ အီတလီကို ျဖတ္၀င္သူခ်ည္းပဲ ၆ ေသာင္းရွိတယ္လို႔ ဥေရာပသမဂၢ နယ္ျခားေရးရာဌာန Frontex ကဆိုပါတယ္။ ဂ်ာမနီဟာ မႏွစ္တုန္းက ၂ သိန္းလက္ခံခဲ့ၿပီး ဒီႏွစ္မွာ ၄ သိန္းခြဲ လက္ခံလိမ္႔မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံဟာ ေျပာင္းေရႊ႕ ၀င္ေရာက္သူေတြအတြက္ တံခါးေပါက္ျဖစ္ေနၿပီး လစ္ဗ်ားမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ၊ တည္ၿငိမ္မႈရေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ရင္ ဒုကၡသည္၀င္ေရာက္မႈ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္မယ္ မဟုတ္ဘူးလို႔ Steinmeier ကဆိုပါတယ္။ ဒီအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဥေရာပထိပ္သီးေတြ ဇြန္လ ၂၅-၂၆ ရက္က်ရင္ ဘရပ္ဆဲလ္ၿမိဳ႕မွာ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးၾကဖို႔ ရွိပါတယ္။

ေဟာင္ေကာင္ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ျပဳျပင္ေရး လႊတ္ေတာ္မဲခြဲဆုံးျဖတ္ဖုိ႔ျပင္ဆင္

တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးအစိုးရက ေထာက္ခံေပမဲ့ ေဒသခံ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ကန္႔ကြက္ၾကတဲ့ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ ျဖစ္ေန တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပင္ဆင္ခ်က္မူၾကမ္းကို ေဟာင္ေကာင္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြအေနနဲ႔ ၾကာသပေတးေန႔ အေစာဆံုးထား မဲခြဲဆံုးျဖတ္ႏိုင္ဖြယ္ ရွိပါတယ္။ တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးအစိုးရက ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ အဲဒီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္ဟာ ၂၀၁၇ မွာ ေဟာင္ေကာင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအႀကီးအကဲ ေရြးခ်ယ္မယ့္စည္းမ်ဥ္းေတြကို လ်ာထား ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီအစီအစဥ္သစ္အရ ေဟာင္ေကာင္သားေတြဟာ သူတို႔ ထိပ္တန္း အႀကီးအကဲကို ေမးေပး ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရမွာျဖစ္ေပမဲ့ တ႐ုတ္အစိုးရသစၥာခံေတြ ႀကီးစိုးတဲ့ အဖြဲ႔၀င္ ၁၂၀၀ ပါ ေကာ္မတီက ေရြးခ်ယ္ခံမယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြကို သေဘာတူ အတည္ျပဳေပးဖို႔ လိုအပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစီစဥ္သစ္ဟာ လႊတ္ေတာ္မွာ ဆန္႔က်င္မႈ ျပင္းထန္ၿပီး မေအာင္ျမင္ဖို႔ မ်ားတယ္လို႔ အကဲခတ္ေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္က အဆံုးသတ္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ ၿဗိတိသွ် ကိုလိုနီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအၿပီး ဒီအဆိုျပဳခ်က္ အသစ္ေတြဟာ ဒီမိုကေရစီအက်ဆံုး ျဖစ္တယ္လို႔ တ႐ုတ္အစိုးရက တင္ျပပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ဒီအေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈေတြအေပၚ အႀကီးအက်ယ္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကတဲ့ ဒီမိုကေရစီအေရး လႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ တ႐ုတ္အစိုးရ အဆိုျပဳတဲ့ ဒီေရြးေကာက္ပြဲ ျပင္ဆင္ခ်က္ဟာ ဒီမိုကေရစီ မဆန္ဘူးလို႔ တုံ႔ျပန္ၾကပါတယ္။

ဘဂၤလား-ျမန္မာ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔ေတြၾကား ပစ္ခတ္မႈျဖစ္

ျမန္မာနဲ႔ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္ျခားေဒသမွာ ၂ ႏုိင္ငံ လုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔၀င္ေတြၾကား ဒီကေန႔အေစာပုိင္းက ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ရာမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖဲြ႔၀င္တဦး ဒဏ္ရာရရွိၿပီး၊ ေနာက္တဦးကုိေတာ့ ျမန္မာ အာဏာပုိင္ေတြက ဖမ္းဆီးထားပါတယ္။ မူးယစ္ေဆး၀ါးနဲ႔ လူေမွာင္ခုိမႈလုိ ရာဇ၀တ္မႈမကင္းတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ မၾကာေသးခင္ကစလုိ႔ လုံၿခံဳေရးအတြက္ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ေစာင့္ၾကပ္ေနခ်ိန္မွာပဲ ပစ္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ေရတြင္းကၽြန္း ေခ်ာင္း၀ကင္းစခန္းကုိ တာ၀န္ယူေနတဲ့ ျမန္မာနယ္ျခားေစာင့္ေတြနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေန နယ္ျခားေစာင့္တပ္ေတြႀကား ႏွစ္ဖက္ပစ္ခတ္မူေတြ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ျမန္မာေရပုိင္နက္အတြင္း ၀င္ေရာက္လာတဲ့အတြက္ ျမန္မာလုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တာလုိ႔လည္း ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖဲြ႔က ဒုတိယ ရဲမွဴးႀကီးမ်ိဳးေဆြ က ေျပာပါတယ္။ “မနက္က က်ေနာ္တုိ႔ ၿခံစည္း႐ိုးေဘးမွာ လွည့္ကင္းလွည့္တယ္။ လွည့္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔ဘက္ ကမ္းစပ္မွာ စက္ေလွတစီး လာၿပီးေတာ့ ရပ္တဲ့အသံၾကားလို႔ ဆင္းၿပီးေတာ့ ၾကည့္တဲ့အခါမွာ အဲဒီစက္ေလွေပၚကေန စၿပီးေတာ့ ပစ္ပါတယ္။ စစ္ေဆးေမးျမန္းမလုိ႔ စစစ္ေမးတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတုိ႔ဘက္ကေန ေသနတ္နဲ႔ စပစ္တာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကေန ျပန္ပစ္တဲ့အခါမွာ သူတုိ႔က ဟိုဘက္ႏုိင္ငံထဲကို ျမစ္ထဲကိုခုန္ခ်သြားတာေပါ့။ တေယာက္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဆီက မိလုိက္တာေပါ့၊ ေသနတ္တလက္နဲ႔ မိလုိက္ပါတယ္။ ေရတြင္းကၽြန္း ေခ်ာင္း၀ကင္းစခန္းကေနၿပီးေတာ့ ၿခံစည္း႐ိုးဘက္ကို ကင္းလွည့္ရင္းနဲ႔ ေတြ႔တာျဖစ္ပါတယ္။ နတ္ျမစ္ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကမ္းမွာပါ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္က တပ္ၾကပ္ႀကီးတေယာက္နဲ႔ တပ္သား ၂ ေယာက္လို႔ သိရပါတယ္။” ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက သတင္းေတြမွာေတာ့ စက္ေလွတစင္းနဲ႔ စိတ္ႂကြေဆးေတြ ေမွာင္ခုိသယ္လာတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းအရ လုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြက ၂ ႏုိင္ငံ နယ္ျခားေဒသမွာ ကင္းလွည့္ရွာေဖြေနရင္း ျမန္မာတပ္ဖဲြ႔ေတြရဲ႕ ပစ္ခတ္တာ ခံခဲ့ရတာလုိ႔ ေဖာ္ျပၾကပါတယ္။ မသကၤာတဲ့ စက္ေလွကုိ ရပ္တန္႔စစ္ေဆးေနစဥ္ ပစ္ခတ္ခံရတာလုိ႔လည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၄၂ တပ္ရင္းမွဴး ဒုဗုိလ္မွဴးႀကီး အဘူဇာ အယ္လ္ဇာဟစ္ (Abu Zar Al Zahid) ကုိ ကုိးကား ေဖာ္ျပခဲ့ၾကတာပါ။ ျမန္မာဘက္က ဖမ္းဆီးထားတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္ဖဲြ႔၀င္ကုိလည္း ျပန္လည္ လႊဲေျပာင္းေပးႏုိင္ဖုိ႔ ဆက္သြယ္ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လုိ႔လည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အာဏာပုိင္ေတြက ေျပာဆုိခဲ့ၾကပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္တုန္းကလည္း အခုလိုမ်ိဳးပစ္ခတ္မႈေတြ ရွိခဲ့ေပမဲ့ ဒီႏွစ္ထဲမွာေတာ့ အခုျဖစ္ရပ္ဟာ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ဒုရဲမွဴးႀကီးမ်ိဳးေဆြက ေျပာပါတယ္။ “ဒါကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျဖစ္ပါတယ္။ မႏွစ္ကေတာ့ ကုန္းတြင္းပိုင္းမွာတႀကိမ္ က်ေနာ္တုိ႔ျဖစ္တာ ရွိပါတယ္။ ကုန္းတြင္းပုိင္း ၿခံစည္း႐ိုးေဘးမွာ ဒီလိုမ်ိဳးပဲ က်ေနာ္တုိ႔ ပစ္ခတ္တာ တႀကိမ္ျဖစ္ဖူးပါတယ္။ ဒီတခါကေတာ့ နတ္ျမစ္ထဲမွာ ျဖစ္တာပါ။ ဟိုတခါကေတာ့ ကုန္းေပၚမွာျဖစ္တာပါ။” အခုပစ္ခတ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ ၂ ႏိုင္ငံအစိုးရခ်င္း ၾကားမွာေရာ၊ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖဲြ႔ေတြ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာပါ ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္သြားမယ္လုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။ အခုေနာက္ဆုံး ပစ္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ နယ္ျခားေဒသဟာ မၾကာေသးခင္ လေတြကစလုိ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြကုိ ေလွစီးထြက္ေျပးသူေတြ အဓိက ထြက္ခြာလာရာ ေဒသတခုအျဖစ္နဲ႔လည္း ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းက ေျပာဆုိထားၾကတာပါ။ ျမန္မာအာဏာပုိ္င္ေတြကေတာ့ လူေမွာင္ခုိမႈေတြ၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေမွာင္ခုိမႈေတြလုိ ရာဇ၀တ္မႈေတြ ေပၚေပါက္ေနတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၂ ႏုိင္ငံ နယ္စပ္ေဒသမွာ လုံၿခံဳေရးအတြက္ မၾကာေသးခင္ကစလုိ႔ ပုိမုိ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ေဆာင္ရြက္လာေနၿပီး နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖဲြ႔ကုိလည္း ျပန္လည္ဖဲြ႔စည္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ အတြင္း အဆိုးဆံုး မိုးေခါင္ေရရွားမႈနဲ႔ႀကံဳ

ေျမာက္ကိုရီးယားႏို္င္ငံမွာ ဒီရာစုႏွစ္အတြင္း အဆိုးရြားဆံုး မိုးေခါင္ေရရွားမႈဒဏ္ ခံေနရတယ္လို႔ အစိုးရသတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပေနတာမို႔ စားနပ္ရိကၡာ နဂိုကတည္းက လံုေလာက္မႈမရွိတဲ့ ဆင္းရဲတဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေနဟာ ပိုဆိုးလာေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံမွာ အဆိုးရြားဆံုး မိုးေခါင္ေရရွားမႈဒဏ္ကို ႏွစ္ ၁၀၀ ေလာက္ ဆက္ၿပီး ခံေနရတယ္လို႔ နာမည္ အျပည့္အစံု ေဖာ္ျပမထားတဲ့ အစိုးရအရာရွိတဦးရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ကို ကိုးကားၿပီး KCNA ကိုရီးယားသတင္းဌာနက အဂၤါေန႔က ေဖာ္ျပထားတာပါ။ မိုးေကာင္းေကာင္း မရတဲ့အတြက္ Hwanghae နဲ႔ Pyongan ခ႐ိုင္ေတြ အပါအဝင္ ဆန္ အဓိက စိုက္ပ်ိဳးတဲ့ ေနရာ အမ်ားအျပားမွာ စပါးခင္းေတြ ေျခာက္ကုန္တယ္လို႔ KCNA အစိုးရသတင္းမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံမွာ ၁၉၉၀ အေစာပိုင္းႏွစ္ေတြတုန္းက ဆိုးရြားတဲ့ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ ဒဏ္ခံရၿပီး လူေပါင္း သိန္းသန္းခ်ီ ေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီး အခုထိ မိုးေခါင္တာ၊ ေရလွ်ံတာလို သဘာဝေဘးဒဏ္ေတြနဲ႔ ညံ့ဖ်င္းတဲ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတြင္း စားနပ္ရိကၡာ ရွားပါးမႈကို အၿမဲတေစ ခံစားေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံမွာ လူဦးေရအားလံုးရဲ႕ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္တဲ့ လူေပါင္း ၁၈ သန္းေလာက္ဟာ စားနပ္ရိကၡာ မလံုေလာက္မႈေတြ၊ အဟာရ ခ်ိဳ႕တဲ့မႈေတြ ခံစားေနရတယ္လို႔ ကုလသမဂၢက ေျပာပါတယ္။ အဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈႏႈန္းကလည္း ျမင့္မားေနတာျဖစ္ၿပီး၊ အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္အားလံုးရဲ႕ ၂၈ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ဟာ အဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈဒဏ္ကို တာရွည္ခံစားေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားမွာ စားနပ္ရိကၡာ၊ ေသာက္ေရသန္႔နဲ႔ တျခား အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ျဖည့္တင္းေပးႏိုင္ဖုိ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ ကုလသမဂၢ ကယ္ဆယ္ကူညီေရးအဖြဲ႔ ၅ ဖြဲ႔၊ ဒီ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ထဲ ဆက္လက္ လႈပ္ရွားႏုိင္ေအာင္ ရန္ပံုေငြ ေဒၚလာ ၁၁၁ သန္း ခ်ထားေပးဖုိ႔ ကုလသမဂၢက ဧၿပီလထဲမွာ ပန္ၾကားခဲ့တာပါ။ ကိုယ္တိုင္ မိုးေခါင္မႈဒဏ္ ခံေနရတဲ့ ေတာင္ကိုရီးယားကေတာ့ KCNA သတင္းအတြက္ မွတ္ခ်က္တစံုတရာ မေပးေပမဲ့ တကယ္လို႔ ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ အခုလို မိုးေခါင္ေရရွားဒဏ္ကို ဆက္ၿပီးခံေနရမယ္ဆိုရင္ ေကာက္ပဲသီးႏွံထုတ္လုပ္မႈဟာ မႏွစ္ကထက္ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ က်ဆင္းသြားႏိုင္တယ္လုိ႔ေတာ့ မၾကာေသးခင္ကပဲ သတိေပးထားပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲအႀကိဳ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ AI စိုးရိမ္

က်င္းပမယ္လို႔ ေျပာဆိုထားတဲ့ ျမန္မာ့ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္မွာပဲ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ သတင္းဌာနေတြကို အစိုးရက တရားစြဲဆိုမႈေတြ၊ ေထာင္ခ်တာေတြလိုမ်ိဳး ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ပိုၿပီး တိုးလာေနတယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာ အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ႀကီး Amnesty International က သတိေပး ေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။ ဒီလုိ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြ စိုးရိမ္စိတ္ျဖစ္ေစၿပီး၊ လြတ္လပ္စြာ သတင္းေရးသား ေဖာ္ထုတ္မႈကို အတားအဆီး ျဖစ္ေစတယ္လို႔လည္း AI အဖြဲ႔ႀကီးက ေ၀ဖန္လုိက္ပါတယ္။ ပြင့္လင္းလြတ္လပ္ခါစ ျမန္မာ့မီဒီယာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္း ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်ခံရမႈေတြေၾကာင့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေရးသားမႈကို ဘယ္ေလာက္ ႐ိုက္ခတ္မႈ ရွိေနပါသလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ မသိဂႌထိုက္ က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရဟာ ႏုိင္ငံရဲ႕အေရးပါတဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးလာခ်ိန္မွာ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ သတင္းဌာန ေတြကို ျခိမ္းေျခာက္၊ အေႏွာင့္အယွက္ေပး၊ ေထာင္ခ် တာေတြ လုပ္ၿပီး မီဒီယာကို တိုးၿပီး ကန္႔သတ္ ကိုင္တြယ္လာခဲ႔တယ္လို႔ ဒီလ ၁၇ ရက္ေန႔ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ထုတ္ျပန္တဲ႔ အစီရင္ခံစာမွာ ႏုိင္ငံတကာ အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ႀကီး Amnesty International က ေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။ AI အဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွဆိုင္ရာ သုေတသန ဌာနမွဴး Rupert Abbott က အခုလို ေျပာပါတယ္။ “ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ အခန္းက႑က အေရးႀကီးပါတယ္။ ျပည္သူေတြ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ရမယ့္ အေျခအေနကို ပိုၿပီး သိရွိနားလည္ေစဖို႔ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ပိုၿပီး ရေစဖို႔ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလအတြင္းမွာ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္က သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။” ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္မွာဘဲ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္မႈေတြကေတာ့ တိုးလာေနတယ္လို႔ ျပည္တြင္း မီဒီယာအသိုင္းအ၀ိုင္းကလည္း ေျပာပါတယ္။ သတင္းေရးသား ေဖာ္ျပမႈေၾကာင့္ ေထာင္ခ်ခံခဲ႔ရတဲ႔ ျမန္မာပိုစ္႔နဲ႔ ျမန္မာပိုစ္႔ ဂလိုဘယ္လ္ရဲ႕ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ကိုသန္းထိုက္သူ ကေတာ့ လက္ရွိ ျပည္တြင္း မီဒီယာ ေလာက အေျခအေနကို အခုလို ေျပာပါတယ္။ “ျမန္မာသံေတာ္ဆင့္ တုန္းကလည္း၊ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ CEO ကစလို႔ ျဖန္႔ခ်ိေရး၀န္ထမ္းအဆံုး ၁၁ ေယာက္တိတိ တရားစြဲထားတယ္။ ၿပီးေတာ့ Eleven ကိုလည္း စြဲထားတယ္။ စြဲထားတဲ့အျပင္ကိုမွ Eleven ကို စြဲထားတဲ့ အမႈအေၾကာင္းေတြ ေရးလို႔ဆိုၿပီးေတာ့မွ ထပ္စြဲတယ္လို႔လည္း ၾကားရတယ္။ အဲေတာ့ မီဒီယာကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္နဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲနီးတဲ့အခ်ိန္မွာ လုပ္ေနၿပီလို႔ပဲ ေျပာရေတာ့မွာေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်တဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်တာကေတာ့ ဒီတပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဗိုလ္မွဴးသိန္းေဇာ္နဲ႔ ျဖစ္ၾကတယ္ဆုိေပမဲ့ အဲဒီမတုိင္ခင္ကတည္းကိုက က်ေနာ္တုိ႔မွာ ဖိအားအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ႀကံဳခဲ့ရၿပီးလည္းျဖစ္တယ္။ ဥပမာ၊ က်ေနာ္တုိ႔ ငွားရမ္းေနထုိင္လုပ္ကိုင္တဲ့ ရဲ၀န္ထမ္း အေဆာက္အအုံေတြကို အတင္းအက်ပ္ ဖ်က္သိမ္းၿပီးေတာ့မွ ခ်က္ျခင္း ဒီတပတ္အတြင္း ေျပာင္းေပးဆုိတာမ်ိဳးေတြ ဖိအားေပးတယ္။ ရဲခ်ဳပ္ ေက်ာ္ေက်ာ္ထြန္းကိုယ္တုိင္ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက လာစစ္ၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တုိ႔ကုိ အေဆာက္အအုံဌာနကို ေျပာင္းေရႊ႕ေအာင္လို႔ ဖိအား အတင္းအက်ပ္ ေပးတဲ့ဟာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါကေတာ့ အလံေဇာက္ထုိးကိစၥ ေရးတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့မွ ဒီမွာတာ၀န္ရွိတဲ့သူေတြ ဒါ တုိင္းျပည္ရာထူးကေန ႏႈတ္ထြက္ဖုိ႔ေတာင္ သင့္တယ္ဆုိတဲ့ပံုစံမ်ိဳး ေရးတဲ့အေပၚမွာ အဲ့ဒါရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲေပါ့ က်ေနာ္တုိ႔အေပၚမွာ အဲဒါမ်ိဳး လုပ္ခဲ့ပါတယ္။” ျပည္တြင္းမီဒီယာေလာကဟာ ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီၿပီး “စာေပကင္ေပတိုင္” လို႔ေတာင္ နာမည္ႀကီးခဲ့တဲ့ အစိုးရရဲ႕ စာေပစိစစ္ေရးေအာက္မွာ ႐ုန္းကန္ခဲ့ၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အရပ္သားအစိုးရ အေျပာင္းမွာေတာ့ ေန႔စဥ္ထုတ္သတင္းစာ ထုတ္ေ၀ခြင့္ေတြ ျပန္ရၿပီး၊ တစိတ္တပိုင္း လြတ္လပ္မႈ ရွိလာခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း အစိုးရကို ေ၀ဖန္ေထာက္ျပတဲ့ သတင္းေတြ ေဖာ္ျပမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အစိုးရဘက္က တရားစြဲဆိုမယ့္ ေထာင္ခ်မယ့္ အေရးကို စိုးရိမ္ေနၾကရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာပိုင္တို႔နဲ႔ တရားရင္ဆိုင္ရမယ့္အေရး စိုးရိမ္ခ်က္ေၾကာင့္ Self-Censorship လို႔ေခၚတဲ့ ကိုယ့္ဘာသာ ဆင္ဆာတည္းျဖတ္ ေရးသားလာၾကရတယ္လို႔လည္း AI အဖြဲ႔ႀကီးက Rupert Abbott က ေျပာပါတယ္။ “သတင္းေထာက္ေတြဟာ ကိုယ့္ဘာသာ ဆင္ဆာျဖတ္လာၾကပါတယ္။ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့တဲ့ သတင္းေထာက္တခ်ိဳ႕ ေျပာတဲ့စကားကို တုိက္႐ိုက္ျပန္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပႆနာ မတက္ေအာင္ ၾကည့္ေရးေနရတယ္ဆိုတာပါပဲ။ အခ်ိန္မေရြး တရားစြဲခံရမယ့္ အႏၱရာယ္ကလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တကယ္လို႔မ်ား ႏုိင္ငံေရးအေျခအေန ေျပာင္းသြားခဲ့ရင္လည္း သူတို႔ အရင္က ေရးခဲ့သားခဲ့တာေတြကို ျပန္ေျပာင္း ေကာက္ယူၿပီး အေရးယူခံရမယ့္ အေရးကိုလည္း စုိးရိမ္ေနၾကတာပါ။” ျမန္မာႏုိင္ငံက သတင္းေထာက္ေတြဟာ စစ္တပ္အေၾကာင္း၊ ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္မႈနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္က ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဘဂၤါလီတို႔အေရး အပါအ၀င္ ေရးသား ေဖာ္ျပရင္ ျပႆနာ တက္ႏုိင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို သိရွိနားလည္ထားၾကတယ္လုိ႔လည္း AI အဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွဆိုင္ရာ သုေတသနမွဴးက ေျပာပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္တုန္းက စစ္တပ္လက္ခ်က္နဲ႔ အလြတ္သတင္းေထာက္ ကိုပါႀကီး (ေခၚ) ကိုေအာင္ေက်ာ္ႏုိင္ အသတ္ခံခဲ့ရတာကိုလည္း AI အဖြဲ႔ႀကီးက ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရြးေကာက္ပြဲနီးလာခ်ိန္ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ သတိရွိၾကဖို႔ တိုက္တြန္းေနပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္ကာလဟာ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ေပးထားတဲ့ကတိေတြကို လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ တိုက္တြန္းရမယ့္ အခ်ိန္အခါေကာင္းလည္း ျဖစ္တယ္လို႔ AI အဖြဲ႔ႀကီးက ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲကိုေတာ့ ဒီႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ က်င္းပပါမယ္လု႔ိ အစိုးရက ကတိေပးထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ့္ရက္ကိုေတာ့ အတိအက် မထုတ္ျပန္ႏုိင္ေသးပါဘူး။ ပါတီမွတ္ပံုတင္ေရး လုပ္ငန္းေတြ မၿပီးေသးသလို၊ မဲစာရင္းျပဳစုမႈမွာလည္း အမွားအယြင္း မစင္ေသးတဲ့ အေနအထား ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာ့ဗဟိုဘဏ္ ထင္သာျမင္သာရွိဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းမည္

ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ဗဟုိဘဏ္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ေငြေၾကးဆိုင္ရာနဲ႔ တႏိုင္ငံလံုးမွာ လည္ပတ္ေနတဲ့ ေငြေရးေၾကးေရးစနစ္ တည္ၿငိမ္ေရးဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာေတြကို ႏွစ္စဥ္ တရားဝင္ ျပည္သူေတြကို ထုတ္ျပန္ေပးသြားမယ္လို႔ ဗဟိုဘဏ္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ အခုလို အေမရိကန္ေဒၚလာေစ်း တရိပ္ရိပ္ တက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ ေငြေၾကးလည္ပတ္မႈ ဆိုင္ရာေတြဟာ သတင္းထုတ္ျပန္မႈ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အားနည္းေနတယ္လို႔ ေဝဖန္ခံေနရတာေတြ ရွိပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ဗြီအိုေအသတင္းေထာက္ မေမခ က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးမွာ လွည္းကူးမဲဆႏၵနယ္က ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ဗဟုိဘဏ္အေနနဲ႔ ဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္နဲ႔အညီ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကို အစီရင္ခံစာ တင္ျပခဲ့ျခင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ ေငြေၾကးမူဝါဒ၊ ေငြေရးေၾကးေရး တည္ၿငိမ္ေရးဆိုင္ရာ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို အမ်ားျပည္သူမ်ား သိရွိေစရန္အတြက္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာဖို႔ အစီအစဥ္ ရွိ မရွိကို ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုေမးျမန္းခဲ့တာကို ဗဟိုဘဏ္ဒုဥကၠဌ ေဒၚခင္ေစာဦးက အခုလို ေျဖၾကားခဲ့တာပါ။ “ေငြေၾကးဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာ monetary report နဲ႔ ေငြေရးေၾကးေရး တည္ၿငိမ္မႈဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာ financial stability report ၂ ခုကို ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ဗဟိုဘဏ္က လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္ျပအစီရင္ခံျခင္းကို ေဆာင္ရြက္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ အမ်ားျပည္သူသိရွိေစရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ website မွာ တင္ျပထားမယ္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အခါအားေလ်ာ္စြာ လိုအပ္ပါက သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမ်ား ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါတယ္။” အခုလို ထုတ္ျပန္မယ့္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာမွာ ႏိုင္ငံေတာ္စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအေျခအေန၊ ျပည္ပကုန္သြယ္မႈအေျခအေန၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ အေျခအေန၊ စုေဆာင္းမႈ၊ ေခ်းေငြနဲ႔ ေငြေၾကးပမာဏအေျခအေန၊ ႏိုင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္ႏႈန္းနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားေငြ သီးသန္႔ရန္ပံုေငြ အေျခအေန စတာေတြ ပါဝင္မွာျဖစ္ၿပီး ေငြေရးေၾကးေရးစနစ္ တည္ၿငိမ္ေရးဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ေငြေရးေၾကးေရးစနစ္ တည္ၿငိမ္ေရးအေျခအေနသံုးသပ္မႈ၊ ေငြေၾကးက႑ တိုးတက္ျဖစ္ေပၚမႈမ်ား၊ ေငြေပးေခ်မႈနဲ႔ စာရင္းရွင္းလင္းမႈ တိုးတက္ျဖစ္ေပၚမႈမ်ား၊ ႀကီးၾကပ္စစ္ေဆးေရးနဲ႔ ၾကပ္မတ္မႈဆိုင္ရာ တိုးတက္ျဖစ္ေပၚမႈမ်ား စတာေတြ ပါဝင္မယ္လို႔ ေဒၚခင္ေစာဦးက ေျပာပါတယ္။ လွည္းကူး မဲဆႏၵနယ္က လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက လတ္တေလာမွာ ေငြေရးေၾကးေရး လည္ပတ္မႈက႑ဟာ အေရးႀကီးလ်က္ ရွိတဲ့အတြက္ ဒီအစီရင္ခံစာေတြကို ျပည္သူေတြ သိရွိဖို႔လိုေၾကာင္း၊ လတ္တေလာ ေငြေရးေၾကးေရးက႑ လည္ပတ္မႈကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ တိက်တဲ့စာရင္း ရရွိဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီလို႔ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ “ယေန႔ကာလဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေငြေရးေၾကးေရး တည္ၿငိမ္မႈနဲ႔ ေငြေၾကးတန္ဖိုး တည္ၿငိမ္ႏုိင္မႈကိစၥဟာ အလြန္အင္မတန္ အေရးႀကီးေနတဲ့ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ Data ေတြမရွိဘဲနဲ႔ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို သံုးသပ္ႏုိင္ဖုိ႔၊ ေမးျမန္းႏုိင္ဖို႔ဆိုတဲ့ အေျခအေနေတြဟာ အလြန္ အင္မတန္ ခက္ခဲပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္က ဗဟိုဘဏ္ဘက္ကေနၿပီး အခ်က္အလက္ေတြကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဘက္က အခ်က္အလက္ေတြဟာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဘက္ကို ေရာက္ဖို႔ဟာ အလြန္အင္မတန္ ခက္ခဲတဲ့ေနရာ ျဖစ္ပါတယ္။” လက္ရွိ ႏိုင္ငံတြင္း လည္ပတ္ေနတဲ့ ေငြေၾကးဆိုင္ရာနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ဗဟိုဘဏ္အေနနဲ႔က အရင္ကထက္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္လာေပမဲ့ အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ ဗဟိုဘဏ္အေနနဲ႔ ပြင့္လင္းစြာ ထုတ္ျပန္ ေျဖရွင္းဖို႔ လိုအပ္ေနေသးေၾကာင္း စာေရးဆရာ စီးပြားေရးပညာရွင္ ခင္ေမာင္ညိဳ (ေဘာဂေဗဒ) က အခုလို သံုးသပ္လိုက္ပါတယ္။ “အဲလို အစီရင္ခံစာ ထြက္မယ္ဆိုတဲ့ဟာ ေကာင္းပါတယ္။ အခ်ိန္ကာလကေတာ့ သူက ဘယ္လိုခြဲျခားလည္း မသိဘူးေပါ့ေနာ္။ ႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႏွစ္လယ္ အစီရင္ခံစာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒါေတြထြက္တာလည္း ေကာင္းမယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ အခုလိုေပါ့ေလ အခ်ိန္နဲ႔ တေျပးတည္း ေျဖရွင္းမယ့္နည္းေတြလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ေျဖရွင္းမယ့္နည္းေတြေပါ့ အဲဒီဟာေတြကိုလည္း အခ်ိန္ကာလအလိုက္ ထုတ္ျပန္လို႔ရွိရင္ ပိုေကာင္းမယ္လို႔ ဆရာက ယူဆတယ္။ မသိတဲ့အခါက်ေတာ့ လူေတြက ႀကံဳရမယ့္ အႏၱရာယ္ေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ စိုးရိမ္ၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ ဒါမ်ိဳးလုပ္လာတဲ့ဟာက တိုးတက္မႈတခုလို႔ ျမင္ပါတယ္။ ေဒၚလာကိစၥဆိုရင္ ဘာျဖစ္လို႔ ျဖစ္ေနမွန္းမသိ၊ ဘယ္လိုလုပ္လို႔လုပ္ေနမွန္း မသိေပါ့ေလ ဒါမ်ိဳးေတြကို အခါအားေလ်ာ္စြာ ထုတ္ျပန္ ရွင္းလင္းသင့္တယ္။ အဲလို ထုတ္ျပန္ရွင္းလင္းတဲ့အခါမွာလည္း အမ်ားနားလည္မယ့္ သတင္းစကားေတြ ေပးသင့္တယ္လို႔ ဆရာက ျမင္တယ္။ ေပးေသာ္ျငားလည္းပဲ လူနားမလည္တဲ့ သတင္းစကားမ်ိဳးေတြ ျဖစ္မွာကိုလည္း ဆရာက စိုးရိမ္ပါတယ္။” အခုလို အစီရင္ခံစာ ပြင့္လင္းစြာတင္ျပဖို႔ တည္ဆဲ ဗဟိုဘဏ္ဥပေဒမွာ ေဖာ္ျပထားခဲ့ေပမဲ့ အခုခ်ိန္မွာသာ ထုတ္ျပန္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ျပည္သူကို တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ေပးႏိုင္မယ္ဆိုတာကို တိက်စြာ ေျပာဆိုခဲ့ျခင္း မရွိပါဘူး။