EU စည္းမ်ဥ္းကို ဟန္ေဂရီ ယာယီ ဆိုင္းငံ့

ေ႐ႊ႕ေျပာင္း ဒုကၡသည္ေတြကို လက္ခံေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြ အၾကား အႀကီးအက်ယ္ ေခါင္းခဲစရာ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာပဲ EU ဥေရာပ သမဂၢက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ အေရးပါတဲ့ စည္းမ်ဥ္းတခုကို ဟန္ေဂရီ အစိုးရက မလိုက္နာေတာ့ဘဲ ယာယီ ဆိုင္းငံ့ထားမယ္လို႔ ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။ Dublin Regulation လို႔ ေခၚတဲ့ EU စည္းမ်ဥ္းတခုအရ ဥေရာပ သမဂၢဝင္ ႏိုင္ငံတခုထဲ ဝင္လာၿပီး အဲဒီကေန တဆင့္ ေနာက္ဥေရာပႏိုင္ငံထဲ ဆက္သြားတဲ့ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း ဒုကၡသည္ေတြကို အရင္ဆုံး ဝင္လာတဲ့ ႏိုင္ငံဆီ ျပန္ပို႔ခြင့္ ရွိတယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတာပါ။ တရားမဝင္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း ဝင္လာသူေတြရဲ႕ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ဒဏ္ကို ဟန္ေဂရီႏိုင္ငံအေနနဲ႔ မခံႏိုင္ေတာ့တဲ့အတြက္ အခုလို ဆုံးျဖတ္လိုက္ရတာလို႔ ဟန္ေဂရီ အစိုးရ ေျပာခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္တဦးက ေျပာပါတယ္။ အခုႏွစ္အတြင္း ဟန္ေဂရီႏိုင္ငံထဲ တရားမ၀င္ ဝင္ေရာက္လာသူေပါင္း ၆ ေသာင္းေက်ာ္ေလာက္ ရွိတယ္လို႔ အစိုးရ တာဝန္ရွိ ပုဂၢိဳလ္ေတြက ေျပာပါတယ္။ EU ရဲ႕ Dublin Regulation စည္းမ်ဥ္းေၾကာင့္ ဥေရာပ သမဂၢ ႏိုင္ငံေတြအတြင္းမွာ အႀကီးအက်ယ္ တင္းမာမႈေတြ ျဖစ္ေနၿပီး ဒီစည္းမ်ဥ္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပန္သုံးသပ္ေနၾကပါတယ္။ ဂရိႏိုင္ငံမွာဆိုရင္လည္း ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းတဲ့ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းဒုကၡသည္ေတြေၾကာင့္ မႏိုင္မနင္း ျဖစ္ေနရတယ္လို႔ ဂရိအစိုးရရဲ႕ မေၾကမနပ္ ေျပာဆိုမႈေတြေၾကာင့္ ဖင္လန္နဲ႔ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံအပါအဝင္ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားက ဂရိႏိုင္ငံဆီ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ပို႔တာေတြကို ရပ္ထားခဲ့ရပါတယ္။ အခုလို Dublin Regulation ကို ယာယီ မလိုက္နာဘဲေနမယ္ ဆိုတဲ့ ဒီေၾကညာခ်က္ဟာ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း ဒုကၡသည္ေတြကို မလက္ခံခ်င္ဘူးဆိုတဲ့ ဟန္ေဂရီ အစိုးရရဲ႕ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုေနမႈေတြမွာ အခုေနာက္ဆုံး ျဖစ္ပါတယ္။ ဆားဘီယားနဲ႔ ကပ္ရက္ ဟန္ေဂရီႏိုင္ငံရဲ႕ နယ္စပ္တေလၽွာက္ ၁၀၉မိုင္ ေလာက္ အရွည္ အတားအဆီး တံတိုင္းႀကီးတခု ထားရွိမယ္လို႔လည္း ဟန္ေဂရီ အစိုးရက ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ မၾကာေသးခင္ကလည္း အစိုးရရဲ႕ ေၾကာ္ျငာဆိုင္းဘုတ္ႀကီးတခုေပၚမွာ "ဟန္ေဂရီကိုလာမယ္ ဆိုရင္ ဟန္ေဂရီႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အလုပ္ေတြကိုလာမလုနဲ႔" ဆိုၿပီး လႈံ႔ေဆာ္ေရးထားတဲ့အတြက္ အေျခအတင္ အျငင္းပြားစရာေတြ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒီေၾကာ္ျငာ ဆိုင္းဘုတ္ လႈံ႔ေဆာ္ခ်က္ဟာ မၾကာခင္ ျပဌာန္းမယ့္ လူဝင္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ဥပေဒသစ္ေတြအေပၚ လူထုက ေထာက္ခံလာေအာင္ လုပ္တဲ့ ဟန္ေဂရီအစိုးရရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈ တစိတ္တပိုင္းျဖစ္ပါတယ္။ အခု ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇႏၷဝါရီလကေန မတ္လ အတြင္း ဟန္ေဂရီႏိုင္ငံမွာ ခိုလႈံခြင့္ ေတာင္းခံသူေပါင္း ၃ ေသာင္း ၃ ေထာင္နီးပါး ရွိခဲ့ၿပီး ေလာေလာဆယ္ EU ႏိုင္ငံေတြအတြင္း ဂ်ာမနီ ၿပီးရင္ ဟန္ေဂရီဟာ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း ဒုကၡသည္ေတြ ခိုလႈံခြင့္ ေတာင္းခံမႈ ဒုတိယအမ်ားဆုံး ႏိုင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။

မူးလဲေတာ့မည္ဆိုလွ်င္

- ထိုင္ခ်လိုက္ပါ။ မူးလဲေတာ့မည့္ အခ်ိန္ ထိုင္ခ်ရန္ဝန္ေလးေနလွ်င္ လဲ က်၍ဦးေခါင္းထိခိုက္မိသည့္ အႏၱရာယ္ ႀကံဳရတတ္သည္။ - အသက္ျပင္းျပင္းႏွင့္ရွည္ရွည္ဆြဲ႐ွဴပါ။ စိတ္ဖိစီးမႈႏွင့္ စိုးရိမ္စိတ္လြန္ကဲ ျခင္းမ်ားမျဖစ္ေအာင္ အသက္ရွည္ ရွည္႐ွဴျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ႏိုင္သည္။ - အကူအညီေတာင္းပါ။ တတ္ႏိုင္ သေလာက္ က်ယ္က်ယ္ေအာ္ပါ။ မူးလဲခါနီးလွ်င္ နားအူေနသည့္ အတြက္ မိမိေအာ္သံကို တိုးတိုးသာ ၾကားရတတ္ပါသည္။ စိတ္မပ်က္ဘဲ ဆက္၍အကူအညီေတာင္းခံပါ။ - ေျခေထာက္ပိုင္းကို ဦးေခါင္းပိုင္း ထက္ အျမင့္တစ္ေနရာတြင္ထား၍ ပက္လက္အိပ္ႏိုင္မည့္ေနရာသို႔ လိုက္ ပို႔ခိုင္းပါ။ အခ်ိဳဓါတ္ရႏိုင္မည့္ သၾကား လံုး၊ အခ်ိဳရည္တစ္ခုခု ကူညီရွာေဖြ ခိုင္းပါ။ - ရံဖန္ရံခါသတိေမ့သြားသည့္အခါ သတိျပန္ရလာခ်ိန္တြင္ အလန္႔တ ၾကားျဖစ္သြားတတ္သည္။ မိမိဘာ ျဖစ္ခဲ့သည္ကိုလည္း ေမ့ေနႏိုင္သည္။ အခ်ိဳ႕လူမ်ား၌ သတိေမ့ေနစဥ္တြင္ ဆီးထြက္က်သည္အထိ ျဖစ္တတ္ သည္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ သတိျပန္ရလာ ခ်ိန္တြင္တတ္ႏိုင္သေလာက္ စိတ္ ေအးေအးထားပါ။ - သတိျပန္ရလာခ်ိန္တြင္ တန္းမ ထပါႏွင့္။ ခဏထိုင္၍ ေခါင္းမူးျခင္း ရွိ/ မရွိေစာင့္ၾကည္႕ပါ။ - သင့္ေလ်ာ္သည့္အခ်ိန္၌ ေဆးခန္း ျပ၍ မူးလဲသည့္ျပႆနာေနာက္ထပ္ ျဖစ္ပြားျခင္းမရွိေအာင္ ကာကြယ္ပါ။ - မူးလဲခါနီးျဖစ္ေပၚတတ္သည့္ ေအာက္ပါလကၡဏာမ်ားကို မွတ္သား ၍ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ျဖစ္ေပၚလာလွ်င္ အကာအကြယ္ခ်က္ခ်င္းရယူပါ။ - အျဖဴစက္၊ အနက္စက္မ်ား ေတြ႕လာရျခင္း - ေခါင္းတစ္ခုလံုး ေပါ့ၿပီး ပတ္ ဝန္းက်င္တစ္ခုလံုး လည္ေနျခင္း - ေခြ်းေစးမ်ားထြက္ျခင္း - ျဖဴေဖ်ာ့လာျခင္း - မ်က္ေစ့အျမင္ေဝ၀ါးလာျခင္း။

တုပ္ေကြးကုိ အျပဳတ္တုိက္မည့္ၾကက္သြန္ျဖဴ.

ေခတ္အဆက္ဆက္ ၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကေသာ သုေတသနစမ္းသပ္ခ်က္မ်ားအရ ၾကက္သြန္ၿဖဴသည္ ေရာဂါပိုး အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေသေစေၾကာင္းေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ၿဖစ္ပါသည္။ စင္စစ္ၾကက္သြန္ၿဖဴသည္ အေအးမိ၊ ႏွားေစးၿခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၍ ဖ်ားၿခင္း၊ ပသိေရာင္ၿခင္း၊ တုပ္ေကြးမိၿခင္းကို အၿမန္ ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။ ေရေႏြးပူပူအတြင္းသို႔ ၾကက္သြန္ၿဖဴဥ သံုးဥခန္႔ကို ခ်င္း(ဂ်င္း)၊ အာလူး၊ မုန္လာဥ၊ င႐ုတ္ေကာင္း တို႔ႏွင့္အတူ စြပ္ၿပဳတ္လုပ္၍ ပူပူေလး ေသာက္ေပးၿခင္းအားၿဖင့္ လည္ေခ်ာင္းနာ၍ ဖ်ားၿခင္း၊ တုပ္ ေကြးမိၿခင္းတို႔ကို အၿမန္သက္သာေစပါသည္။

ပိန္ခ်င္ရင္ သရက္သီး အခြံစားပါ

အရသာ မေကာင္း ေပမယ့္လည္း ပိန္ခ်င္ေသာ သူမ်ား အေနျဖင့္ သရက္သီး စားတဲ့ အခါ အခြံပါ စားေသာ နည္းသစ္တစ္ရပ္ကို အသံုးျပဳသင့္ပါ တယ္တဲ့။ ဩစေၾတးလ် သုေတသီမ်ား ေတြ႕ရွိ ခဲ့ၾကတာ ကေတာ့ သရက္သီး အခြံထဲမွာ ပါဝင္သည့္ ဓာတုပစၥည္း အခ်ိဳ႕သည္ အဆီ ကလာပ္စည္း ျဖစ္ေပၚျခင္းကို ကာကြယ္ တားဆီးႏိုင္တယ္ လို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သရက္သီး အခြံထဲမွာပါတဲ့ ဓာတု ပစၥည္းမ်ားဟာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္း အဆီ ကလာပ္စည္း ျဖစ္ေပၚေနေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ ျဖစ္သည့္ Adipogenesis ကို ႏွိမ္နင္း ေပးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အပူပိုင္း သစ္သီးမ်ား ထဲက တစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ သရက္သီး မ်ားထဲမွာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပား ျခားနားေသာ အပင္ထြက္ ဓာတု ပစၥည္း Phytochemicals မ်ား ေရာေႏွာ ပါဝင္လ်က္ရွိရာ အခ်ိဳ႕တြင္ ေဖာ္ျပပါ အာနိသင္မ်ား ပါဝင္လ်က္ရွိ ပါတယ္။ သရက္သီးထဲမွာ အပင္ထြက္ ဓာတု ပစၥည္းေတြ မ်ားျပားစြာ ပါဝင္ၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳး ဆဲေရာ၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီး ႏိုင္ငံမ်ားမွာပါ ေရပန္းစားတဲ့ အသီး တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ သရက္သီး အခြံစားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးတစ္ခု ကေတာ့ အဆီ ကလာပ္စည္းမ်ား ျဖစ္ေပၚ အဆီ ကလာပ္စည္း မ်ားက ပို၍ႀကီးလာၿပီး အဲဒီလို ကလာပ္စည္း မ်ိဳးဟာ အမ်ိဳးအစား(၂) ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ ေရာဂါ(၂) ျဖစ္ေစ ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဓာတ္ခြဲခန္း အတြင္း စမ္းသပ္ ခ်က္မ်ားအရ အဝလြန္ျခင္းကို ကူညီ ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

Jackson Martinez အက္သလက္တီကိုမက္ဒရစ္ အသင္းသို႔ ေျပာင္းရန္ သေဘာတူၿပီးျဖစ္

Jackson Martinez ဟာ အာစင္နယ္ကို စိတ္မ၀င္စားပဲ စပိန္လာလီဂါ ကလပ္ အသင္းျဖစ္တဲ့ အက္သလက္တီကို မက္ဒရစ္ အသင္း ကို ေျပာင္းဖို႔ သေဘာတူၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ သူ႔ရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္သူ Luiz Henrique Pompeo က အတည္ျပဳေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ အသက္ ၂၈ ႏွစ္အရြယ္ ေပၚတူဂီ ကလပ္ အသင္းျဖစ္တဲ့ ေပၚတို အသင္းရဲ႕ တုိက္စစ္မႈး Jackson Martinez ကို အာစင္နယ္ အသင္းရဲ႕ မန္ေနဂ်ာ Arene Wenger အပါအ၀င္ စီးရီးေအ ထိပ္တန္း ကလပ္ ေအစီမီလန္ အသင္းကလည္း စိတ္၀င္စားေနေပမယ့္ Martinez ကေတာ့ အက္သလက္တီကို မက္ဒရစ္ အသင္းရဲ႕ ဗင္းဆင့္ကယ္လ္ဒီရြန္ ကြင္းႀကီး ကို ေျပာင္းေရႊ႕ဖို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ စပိန္ သတင္းဌာန တစ္ခုျဖစ္တဲ့ AS ရဲ႕ ေဖာ္ျပခ်က္အရ အက္သလက္တီကို မက္ဒရစ္ အသင္းဟာ Jackson Martinez အတြက္ ေျပာင္းေရႊ႕ေၾကး စတာလင္ေပါင္ ၂၄.၈ သန္း နဲ႔ ၄ ႏွစ္စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆို သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ "ဒီေန႔ပဲ အၿပီးသတ္ခဲ့ပါၿပီ။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနနဲ႔ ေအစီမီလန္ အသင္း ကို ေနာက္ဆံုးအခိ်န္ အထိ စိတ္၀င္စားေနခဲ့ေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အဲဒီအတြက္ အရမ္းလည္း ဂုဏ္ယူမိပါတယ္ " လို႔ Pompeo က AS သတင္းဌာနကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အက္သလက္တီကို မက္ဒရစ္ အသင္းဟာလည္း အသင္းႀကီး တစ္သင္းျဖစ္တဲ့အေလ်ာက္ လိဂ္မွာတင္မကပဲ ဥေရာပ မွာပါ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ Jackson ဟာလည္း ပိုမို ေကာင္းမြန္တဲ့ အေတြ႕အႀကံဳေတြရလာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားၿပီး ဒါေတြဟာ သူ႔ရဲ႕ အိပ္မက္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၊ သူ႔အေနနဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္ကာ စိတ္လႈပ္ရွား ေနမယ့္အေၾကာင္း ေတြကို Pompeo က ေျပာျပခဲ့ပါေသးတယ္။ အက္သလက္တီကို မက္ဒရစ္ အသင္းရဲ႕ မန္ေနဂ်ာ Diego Simeone ကိုလည္း Jackson Martinez ကိုယ္တုိင္က ေအာင္ျမင္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ နည္းျပ တစ္ေယာက္ ျဖစ္တယ္လို႔ ခ်ီးက်ဴးစကားဆိုထားပါေသးတယ္။

IS ရဲ့ အရက္စက္ဆုံး လုပ္ရပ္ပါတဲ့ ဗီဒီယို ေပၚလာ

S ​အစၥလာမ္မစ္ ​စစ္ေသြးၾကြေတြဟာ ​ေလွာင္အိမ္ထဲမွာ ​ေလာင္ထားတဲ့ ​လူ ​၁၆ ​ေယာက္ကို ​ေရနစ္သတ္တဲ့ ​ဗီဒီယိုေတြ၊ ​တခ်ဳိ႕ကိုေတာ့ ​ေဖာက္ခြဲေရး ​ပစၥည္းေတြနဲ႔ ​သတ္ပစ္တာေတြအျပင္ ​ကားတစီးထဲကို ​ေရာ့ကက္ဗုံး ​ပစ္ထည့္တဲ့ ​ပုံေတြကို ​ျပသထားပါတယ္။

အီရတ္ႏိုင္ငံ ​Nineveh ​မွာ ​ရိုက္ကူးခဲ့တဲ့ ​ဗီဒီယိုျဖစ္ၿပီး ​IS ​အဖြဲ႔ကေန ​အြန္လိုင္းေပၚမွာ ​တင္ထားတဲ့ ​ဗီဒီယိုေတြထဲ ​အရက္စက္ဆုံးေသာ ​ဗီဒီယို ​ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတခ်ီ ​ထြက္ေပၚလာတဲ့ ​ဗီဒီယိုမွာ ​သတ္ပစ္ခံရတဲ့ ​လူ ​၁၆ ​ေယာက္ကေတာ့ ​ေထာက္လွမ္းေရးေတြ ​ျဖစ္တယ္လို႔ ​သိရၿပီး ​တခ်ဳိ႕ကလည္း ​သူတို႔ဟာ ​ေထာက္လွမ္းေရးေတြျဖစ္ၿပီး ​IS ​အဖြဲ႔ဝင္အျဖစ္ ​ဟန္ေဆာင္တာ ​ျဖစ္ေၾကာင္း ​ဝန္ခံ ​ေျပာဆိုထားတဲ့ ​ဗီဒီယိုေတြ ​ပါရွိပါတယ္။ ဗီဒီယို ​အစမွာေတာ့ ​လူ ​၄ ​ေယာက္ကို ​IS ​အဖြဲ႔က ​ကားထဲ ​ဝင္ေနခိုင္းၿပီး ​ေနာက္ပိုင္းမွာ ​ကားကို ​ဗုံးခြဲလိုက္တဲ့ ​ပုံေတြ၊ ​ေနာက္ ​လူ ​၅ ​ေယာက္ကိုေတာ့ ​ေလွာင္အိမ္ထဲ ​ေလွာင္ထားၿပီး ​အဲဒီ ​ေလွာင္အိမ္ကို ​crane ​ကားနဲ႔ ​မခ်ီၿပီး ​ေရကူးကန္ ​ေဟာင္းထဲက ​ေရထဲမွာ ​နစ္သတ္လိုက္တာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ ေလွာင္အိမ္ ​အျပင္မွာ ​ကင္မရာ ​ႏွစ္လုံး ​ခ်ိတ္ထားၿပီး ​ေလွာင္အိမ္ထဲက ​လူေတြ ​ေရဆိုးထဲမွာ ​ရုန္းရင္းဆန္ခ ​ျပဳလုပ္ရင္း ​ေသဆုံးသြားတဲ့ ​ပုံကို ​ရိုက္ကူးခဲ့တာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ ​လူ ​၇ ​ေယာက္ကိုေတာ့ ​လည္ပင္းမွာ ​ေပါက္ကြဲေရး ​ပစၥည္းေတြ ​လြယ္ခိုင္းၿပီး ​ေဖာက္ခြဲၿပီး ​သတ္ပစ္လိုက္တာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ IS ​အဖြဲ႔ဟာ ​လူေပါင္း ​ရာနဲ႔ခ်ီကို ​ေသနတ္နဲ႔ ​ပစ္သတ္တာေတြ၊ ​ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီကို ​ေခါင္းျဖတ္သတ္တာေတြ၊ ​ေက်ာက္ခဲနဲ႔ ​ေသတဲ့အထိ ​ပစ္ေပါက္တာေတြ၊ ​လိင္တူ ​ခ်စ္သူကို ​တိုက္ျမင့္ေပၚကေန ​လူေရွ႕သူေရွ႕မွာ ​တြန္းခ်တာေတြအျပင္ ​ေဂ်ာ္ဒန္ႏိုင္ငံသား ​ေလယာဥ္မွဴးကိုလည္း ​အရွင္လတ္လတ္ ​မီးရွဳိ႕သတ္တာေတြကို ​လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ IS ​အဖြဲ႔ဟာ ​အဲဒီ ​ဗီဒီယိုကို ​အသုံးျပဳၿပီး ​စိတ္ၾကြေနတဲ့ ​လူငယ္ေတြကို ​သူတို႔နဲ႔ ​ပူးေပါင္းလာေအာင္ ​ျမဴဆြယ္ေနသလို ​သူတို႔ကို ​ဆန္႔က်င္တဲ့ ​လူေတြကို ​ၿခိမ္ေျခာက္တဲ့ ​အေနနဲ႔လည္း ​အသုံးျပဳေလ့ရွိပါတယ္။

အသားကပ္ဂ်င္းေဘာင္းဘီေတြ၀တ္ဆင္ျခင္းဟာ က်န္းမာေရးအတြက္ မေကာင္း

အမ်ိဳးသမီး ေတြရဲ႕ ဖက္ရွင္ ေရြးခ်ယ္မႈ အပိုင္းမွာေတာ့ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္၀န္းက်င္ ဖက္ရွင္ေတြကေန ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ဖက္ရွင္ေတြထိသာမက ယေန႔ေခတ္ ဖက္ရွင္ ေတြအထိ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း ေရြးခ်ယ္ေနတဲ့ ဖက္ရွင္ကေတာ့ အသားကပ္ ဂ်င္းေဘာင္းဘီ (Skinny Jean) ေတြပါပဲ။ အႏုပညာရွင္ အမ်ိဳးသမီး ေတြကလည္း အသားကပ္ဂ်င္းေဘာင္းဘီေတြ ၀တ္ဆင္ရတာ ႏွစ္သက္ၾကတဲ့အတြက္ အမ်ိဳးသမီးေတြ အသက္အရြယ္ မေရြး အသားကပ္ဂ်င္းေဘာင္းဘီ ေတြကို ႏွစ္သက္ၾကျပန္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အခုေတာ့ ေလ့လာမႈ တစ္ခုက အရမ္းက်ပ္တဲ့ ေဘာင္းဘီေတြဟာ က်န္းမာေရးအတြက္ မေကာင္းဘူးဆိုတာကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားလိုက္ပါၿပီ။ အရမ္းက်ပ္ တဲ့ ေဘာင္းဘီေတြ၀တ္ဆင္ျခင္းဟာ ေျခေထာက္မွာရွိတဲ့ အာရံုေၾကာေတြနဲ႔ ၾကြက္သားေတြကို ထိခိုက္မႈ ရွိလာေစၿပီး ေသြးမေလွ်ာက္တဲ့ ေရာဂါ တစ္မ်ိဳးကို ခံစားရေစႏိုင္တယ္လို႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက သတိေပးလိုက္ပါတယ္။ ဗဟိဒၶကုထံုးဆရာ တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Sammy Margo က သတိေပးခဲ့တာကေတာ့ အသားကပ္ ေဘာင္းဘီ ေတြ ၀တ္ဆင္ျခင္းဟာ သင့္ကို ၀လာေစၿပီး အ၀လြန္ျခင္းကိုလည္း ျဖစ္လာေအာင္ ႏိႈးဆြေပးႏိုင္ ေသးတယ္ဆိုတာပါပဲ။ အသားကပ္ ေဘာင္းဘီ ေတြ၀တ္ဆင္ထားျခင္းဟာ ေပါင္ နဲ႔ တင္ပါးတို႔မွာ ရွိတဲ့ ၾကြက္သားေတြကို ေသးသြယ္ က်စ္လစ္ သြားေစတဲ့အတြက္ အသာကပ္ဂ်င္းေဘာင္းဘီ ၀တ္ဆင္ထားခ်ိန္မွာေတာ့ သင္ဟာ သင့္ရဲ႕ ခႏၵာကိုယ္အလွကို ခံစားေနရမွာပါ။ ေပါင္နဲ႔ တင္ပါးတို႔မွာရွိတဲ့ ၾကြက္သားေတြက က်စ္လစ္သြားေအာင္ အတင္းအက်ပ္ေစခိုင္းျခင္းခံထားရတဲ့အတြက္ အစာအိမ္ကိုလည္း က်ံဳ႕ထားရ သလို ျဖစ္ေနေစၿပီး ဗိုက္သားေတြကလည္း လွပေနမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ေႏြရာသီေရာက္လာတဲ့အခါမ်ိဳး ၊ သင့္အေနနဲ႔ အသားကပ္ဂ်င္းေဘာင္းဘီ ေတြကို ခၽြတ္ထားလိုက္တဲ့အခါမ်ိဳးေတြမွာေတာ့ ေပါင္နဲ႔ တင္ပါးမွာ ရွိတဲ့ ၾကြက္သားေတြဟာ ေျဖေလ်ာ့ သက္သာသြားတဲ့အတြက္ သင့္ခႏၶာကိုယ္ဟာ သင္ထားသေလာက္ လွပ မႈ မရွိေတာ့တာကို ေတြ႕ရမွာပါ။ ဒါ့အျပင္ အခ်ိန္ၾကာၾကာ အသားကပ္ဂ်င္းေဘာင္းဘီ ၀တ္ဆင္ထားခဲ့မႈ ေၾကာင့္ ေျခေထာက္မွာ ရွိတဲ့ ေသြး လည္ပတ္မႈေတြဟာ ၾကန္႔ၾကာ ေႏွးေကြးသြားၿပီး မထင္မွတ္ထားတဲ့ ထိခိုက္မႈ ေတြရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးခဲသြားတဲ့အတြက္ ေျခေထာက္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္းေတြလည္း အားနည္းလာႏိုင္သလို အ၀လြန္လာျခင္းကိုလည္း ခံစားရမွာျဖစ္ၿပီး အသားကပ္ဂ်င္းေဘာင္းဘီ ၀တ္ဆင္ၿပီး ထိုင္ေနတာ မ်ားတဲ့အခါမွာ ကယ္လိုရီ ပမာဏ ပိုမိုမ်ားျပားလာေစႏိုင္တယ္ဆိုတာကို ေလ့လာမႈ က ေတြ႕ရွိခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပင္သစ္ကို ကန္ေထာက္လွမ္းခဲ့ဆို

ဝီကီလိ ဝက္ဆိုက္က အသစ္ ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအရ အေမရိကန္ အမ်ိဳးသား ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕က ျပင္သစ္သမၼတ ဖရန္ဆြာ ေအာ္လန္း နဲ႔ သူ႕ေရွ႕က သမၼတေတြကို ေထာက္လွမ္းေနခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီလို ေထာက္လွမ္းမႈေတြ လုပ္ေနတာဟာ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ နဲ႔ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ ေတြၾကား ျဖစ္တယ္လို႔ လည္း စြပ္စြဲ ေရးသားထားပါတယ္။ ဒီအေထာက္အထား ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြကို အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခား ေရးဌာနက ဘာမွ အတည္ျပဳခ်က္ မေပးပါဘူး။ ယူကရိန္း အက်ပ္အတည္းကိစၥ ေဆြးေႏြးဖို႔ ျပင္သစ္မွာ ေရာက္ေနတဲ့ ႐ုရွ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဆာေဂ လပ္ဗေရာ့ဗ္ ကေတာ့ ဒီသတင္း ၾကားရလို႔ အံ့ၾသစရာ မရွိဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဂ်ာမနီ၊ ဘရာဇီးနဲ႔ မကၠဆီကို အစိုးရေတြ အေပၚ ဝီကီလိရဲ႕ အရင္ ေဖာ္ထုတ္ခ်က္ေတြ အရ ဒီအေထာက္အထား သစ္ ေတြဟာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ေလာက္တယ္လို႔ ဝါရွင္တန္က ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္က ဆိုပါတယ္။ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ ေလာက္က ဂရိႏိုင္ငံ ယူ႐ိုေငြ ဇုန္ထဲက ထြက္သြားရင္ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အက်ိဳးဆက္ ေတြအတြက္ လၽွိဳ႕ဝွက္ အစည္းအေဝးေတြကို သမၼတ ေအာ္လန္းက အတည္ျပဳေပးခဲ့တယ္လို႔ ဒီမွတ္တမ္း တစ္ခုမွာ ပါရွိပါတယ္။

IS အဖြဲ႔ဝင္ ၾသစီ ၂ဦး ေသဆုံးမႈ ရွိမရွိ စုံစမ္းေန

IS ​အစၥလာမ္မစ္ ​အဖြဲ႔နဲ႔ ​ပူးေပါင္းခဲ့တဲ့ ​ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံသား ​ႏွစ္ဦး ​ေဝဟင္တိုက္ခိုက္မႈ ​တစ္ခုအတြင္း ​ေသဆုံးသြားျခင္း ​ရွိမရွိ ​ဆိုတာကို ​ၾသစေၾတးလ် ​အစိုးရက ​အတည္ျပဳႏိုင္ဖို႔ ​စုံစမ္းေနပါတယ္။ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ ​အၾကမ္းဖက္သမား ​Mohammed ​Elomar ​နဲ႔ ​လုပ္ေဖာင္ကိုင္ဖက္ ​Khaled ​Sharrouf ​ဆိုသူ ​ေသဆုံးျခင္း ​ရွိမရွိဆိုတာကို ​ၾသစေၾတးလ် ​လုံၿခဳံေရးသမားေတြက ​စုံစမ္းေနဆဲပဲလို႔ ​ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ​ဂ်ဴလီဘိေရွာ့ပ္က ​ေျပာပါတယ္။ အဲဒီႏွစ္ေယာက္စလုံးဟာ ​အီရတ္ႏုိင္ငံက ​IS ​အဖြဲ႔နဲ႔ ​ပူးေပါင္းခဲ့တာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္ ​သမား ​ႏွစ္ဦးရဲ့ ​မိသားစုဝင္နဲ႔ ​နီးစပ္သူ ​လူတစ္ေယာက္က ​မိုဆူလ္ ​ၿမိဳ႕ ​ေဝဟင္တိုက္ခိုက္မႈအတြင္း ​ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံသား ​ႏွစ္ေယာက္ ​က်ဆုံးသြားၿပီလို႔ ​ေအဘီစီ ​7.30 ​ရုပ္ျမင္သံၾကား ​အစီအစဥ္ကို ​ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ မိုဆူလ္ၿမိဳ႕ ​သတင္းကို ​ရဖို႔ ​ခက္ခဲတဲ့အတြက္ ​အဲဒီ ​သတင္းက ​ဟုတ္မဟုတ္ ​ဆိုတာကို ​အတည္ျပဳေပးဖို႔ ​ခက္တယ္လို႔ ​ၾသစေၾတးလ် ​အစိုးရက ​ေျပာပါတယ္။ အဲဒီ ​ႏွစ္ေယာက္ ​တကယ္ ​ေသသြားတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ​ၾသစေၾတးလ် ​အစိုးရအတြက္ ​အၾကမ္းဖက္ ​သမား ​၂ ​ေယာက္ ​နည္းလာလို႔ ​စိတ္သက္သာမႈ ​ရမွာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ Elomar ​နဲ႔ ​Sharrouf ​တို႔ဟာ ​ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံကေန ​ဆီးရီးယားကိုသြားၿပီး ​အဲဒီေနာက္ ​အီရတ္ႏိုင္ငံက ​IS ​အဖြဲ႔နဲ႔ ​ပူးေပါင္းတာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ​ျပတ္ေနတဲ့ ​လူရဲ့ ​ဦးေခါင္းကို ​သူတို႔ ​ႏွစ္ေယာက္က ​ကိုင္ထားတဲ့ ​ဗီဒီယိုေတြ ​ထြက္ေပၚလာပါတယ္။ ၾသစေၾတးလ် ​အစိုးရက ​သူတို႔ ​ႏွစ္ေယာက္စလုံးအေပၚကို ​အရင္ႏွစ္ကတည္းက ​ဖမ္းဝရမ္း ​ထုတ္ထားတာ ​ျဖစ္ပါတယ္။

Pert Cech ကို ေပါင္ ၁၁ သန္းနဲ႔ အာစင္နယ္ ေခၚယူၿပီးစီး

အာစင္နယ္ အသင္းဟာ ၿမိဳ႕ခံၿပိဳင္ဘက္ ခ်ဲလ္ဆီး အသင္းမွ ဂိုးသမား Petr Cech ကို စတာလင္ေပါင္ ၁၁ သန္းနဲ႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ေခၚယူၿပီးစီးခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အခုလိုေျပာင္းၿပီးၿပီးခ်င္းပဲ Petr Cech ဟာ ပရီးမီးယားလိဂ္ ေဘာလံုးရာသီ ျပန္မစခင္မွာ အာစင္နယ္ အသင္းရဲ႕ ဂိုးသမားတစ္ေယာက္အျဖစ္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ခံၿပိဳင္ဘက္ျဖစ္တဲ့ ခ်ဲလ္ဆီး အသင္းနဲ႔ Community ဒိုင္း အတြက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Petr Cech ရဲ႕ သေဘာတူညီမႈ ၀င္ေငြ ဟာ တစ္ပတ္ကို စတာလင္ေပါင္ ၁၀၀,၀၀၀ ျဖစ္ၿပီး အာစင္နယ္ အသင္းရဲ႕ ရာဇ၀င္မွာ ေရာ လက္ရွိ ပရီးမီးယားလိဂ္မွာပါ ၀င္ေငြအေကာင္းဆံုး ဂိုးသမား တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ အာစင္နယ္ အသင္းအတြက္လည္း Petr Cech ဟာ ပီအက္စ္ဂ်ီ အသင္းရဲ႕ ကမ္းလွမ္းမႈေတြကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး ဒီႏွစ္ ေႏြရာသီမွာ ပထမဆံုး အသင္းအတြက္ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္သူတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေဘာလံုး ရာသီမွာေတာ့ ခ်ဲလ္ဆီးအသင္းမွာရွိတဲ့ Petr Cech ရဲ႕ ပထမဦးစားေပး လူစာရင္း ဂိုးသမား ေနရာ ဟာ အက္သလက္တီကို မက္ဒရစ္ အသင္းကို အငွားခ်ထားတဲ့ ဂိုးသမား Thibaut Courtois ျပန္ေရာက္လာကာ သူ႔ လက္ထဲက်ေရာက္သြားတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ Petr Cech အေနနဲ႔ စတန္းဖို႔ဒ္ဘရစ္ခ်္ ကို စြန္႔ခြာဖို႔ ျဖစ္လာခဲ့ပါေတာ့တယ္။ Petr Cech အေနနဲ႔ ပီအက္စ္ဂ်ီ အပါအ၀င္ အျခား ဥေရာပ အသင္းေတြကို ျငင္းပယ္ခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ သူ႔မိသားစု ဟာ လန္ဒန္ မွာ အေျခက်ေနတဲ့အတြက္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ သူဟာ ခ်ဲလ္ဆီး အသင္းနဲ႔ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ခံၿပိဳင္ဘက္ျဖစ္တဲ့ အာစင္နယ္ကို သာ ေရြးခ်ယ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

လူကုန္ကူးမႈကို ရပ္တန္႔ႏိုင္ၿပီလို႔ ထိုင္းေျပာ

ထိုင္းႏိုင္ငံ ​အစိုးရအေနနဲ႔ ​လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ ​လူကုန္ကူးတဲ့ ​ကြန္ယက္ကို ​ႏွိမ္နင္းႏိုင္ၿပီလို႔ ​မေန႔တုန္းက ​ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ​ျဖစ္ေနတဲ့ ​လူကုန္ကူးမႈ ​ကြန္ယက္ကို ​တိုက္ဖ်က္ႏိုင္ၿပီး ​လူကုန္ကူးသူေတြကို ​အေရးယူဖို႔ ​ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ရုံးကို ​ဆက္သြယ္ၿပီး ​လူကုန္ကူးသူလို႔ ​ယူဆရသူေတြကို ​စြဲခ်က္တင္မယ္လို႔ ​ထိုင္းရဲက ​ေျပာပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ​ပတ္သက္ၿပီး ​ထိုင္းရဲေတြက ​ေသခ်ာစြာ ​လုပ္ကိုင္ခဲ့သလို ​သူတို႔ ​ရရွိတဲ့ ​သက္ေသအေထာက္အထားက ​ခိုင္လုံတယ္လို႔ ​ယုံၾကည္ေၾကာင္းလည္း ​ထိုင္းရဲ ​အရာရွိက ​ေျပာပါတယ္။ လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ ​ပတ္သက္ၿပီး ​ထိုင္းရဲက ​လူ ​အေယာက္ေပါင္း ​၁၂၀ ​ကို ​ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ထားၿပီး ​အခုေလာေလာဆယ္ ​၅၆ ​ေယာက္ကိုသာ ​ဖမ္းဆီးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ၆၄ ​ေယာက္ကေတာ့ ​ထြက္ေျပးေနရပါတယ္။ ဖမ္းဆီး ​ခံရသူေတြထဲမွာ ​ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ​Manas ​Kongpan ​လည္း ​ပါဝင္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ​အဖြဲ႔ေတြကေတာ့ ​ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ​Manas ​Kongpan ​က ​ေဒသခံ ​အာဏာပိုင္ေတြ၊ ​ရဲေတြနဲ႔ ​ေပါင္းၿပီး ​လွဳပ္ရွားလို႔ ​ရမယ္လို႔ ​မထင္ၾကပဲ ​တျခား ​စစ္တပ္ ​အရာရွိေတြလည္း ​ပါဝင္လိမ့္မယ္လို႔ ​ေျပာဆိုေနၾကဆဲ ​ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားသူ ​၄ ​ေယာက္ကိုလည္း ​ထိုင္းရဲေတြက ​အလိုရွိေနၿပီး ​ဘယ္ႏိုင္ငံသားေတြ ​ျဖစ္ၾကသလဲ ​ဆိုတာကိုေတာ့ ​ထိုင္းရဲက ​ေျပာဆိုျခင္း ​မရွိခဲ့ပါဘူး။ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ​ျဖစ္ေနတဲ့ ​လူကုန္ကူးမႈေၾကာင့္ ​ထိုင္းႏိုင္ငံ ​ဂုဏ္သိကၡာ ​က်ဆင္းၿပီးေနာက္ ​ထိုင္းအစိုးရက ​လူကုန္ကူးမႈကို ​တိုက္ဖ်က္လာတာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ လူကုန္ကူးမႈ ​တိုက္ဖ်က္ေရး ​လုပ္ငန္းေၾကာင့္ ​လူကုန္ကူးသူေတြကလည္း ​လူေတြကို ​ပင္လယ္ဘက္ ​ပို႔ေဆာင္တဲ့အတြက္ ​ေထာင္နဲ႔ခ်ီ ​ေသာင္တင္ခဲ့ရပါတယ္။ ပင္လယ္ျပင္မွာ ​ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ ​လူေတြအမ်ားစုဟာ ​ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ​ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ​ျဖစ္ၾကတာေၾကာင့္လည္း ​အဲဒီအေပၚ ​အာရုံစိုက္မႈေတြ ​မ်ားျပားလာခဲ့ပါတယ္။

ထုိင္းလူေမွာင္ခိုကူးမႈ အေရးယူခံရသူေတြအနက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တဦးပါ

ထုိင္းႏုိင္ငံသမုိင္းမွာ လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အႀကီးမားဆံုးျဖစ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို အၿပီးသတ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီလို႔ ထုိင္းရဲတပ္ဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။ အခုလို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္တာကို လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ႀကိဳဆိုလိုက္ၾကေပမဲ့ လူကုန္ကူးမႈမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ အမႈထမ္းေတြကိုလည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးသင့္တယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ေထာက္ျပေနၾကပါတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံေတာင္ပိုင္းမွာ အဓိကအေျခစိုက္တဲ့ လူေမွာင္ခို ေရာင္း၀ယ္မႈလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို အၿပီးသတ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီလို႔ ထုိင္းရဲက အဂၤါေန႔က ေျပာပါတယ္။ ထုိင္းဒုရဲခ်ဳပ္ အတ္ အန္စာ နာႏြတ္ က ဒါဟာ ထုိင္းသမိုင္းမွာ လူေမွာင္ခိုကူးမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အႀကီးမားဆံုး စံုစမ္းမႈျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ၊ ရဲနဲ႔ အစိုးရအရာရွိေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြအျပင္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္တဦး အပါအ၀င္ မသကၤာရသူေပါင္း လူ ၅၀ ကို ရဲက ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး၊ တျခားသူ ၆၃ ဦးအတြက္လည္း ဖမ္း၀ရမ္းထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမွာ ထုိင္းႏုိင္ငံေတာင္ပိုင္းက အမ်ားဆံုးျဖစ္ၾကတဲ့ ရဲအရာရွိေပါင္း၁၀၀၀ တို႔ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး၊ သက္ေသအေထာက္အထား စာရြက္စာတမ္းေပါင္း ၁ သိန္းေက်ာ္ပါတဲ့ ေသတၱာေပါင္း ၁၉ ခုတို႔ကို ႏုိင္ငံေတာ္ တရား႐ံုးခ်ဳပ္ထံကို ရဲက ေပးပို႔ခဲ့ၿပီး အဲဒီ သက္ေသအေထာက္အထားေတြအရ တရားခံေတြအေပၚ စြဲခ်က္တင္မယ္၊ မတင္ဘူးဆိုတာကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ေရွ႕ေနခ်ဳပ္က ဇူလုိင္က ၁၄ ရက္ေန႔ ေနာက္ဆံုးထား ဆံုးျဖတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကို နယူးေယာက္ခ္အေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔လို လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ႀကိဳဆိုလိုက္ေပမဲ့ ဒီသီတင္းပတ္အတြင္း စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ေႏွးေကြးသြားတဲ့အတြက္ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈေတြရွိၿပီး၊ ေနာက္ထပ္ စစ္ဘက္အရာရွိေတြ စြဲခ်က္တင္ခံရမွာ စိုးတဲ့အတြက္ ဥပေဒထိန္းသိမ္းေရးအရာရွိေတြဟာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို ျပည့္ျပည့္စံုစံုျပဳလုပ္ဖုိ႔ စိတ္ထက္သန္မႈ ေလ်ာ့နည္းတာကို ေတြ႔ရတယ္လို႔ ေထာက္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။ Sunai Phasuk ကေတာ့ Human Rights Watch အဖြဲ႔ရဲ႕ ထုိင္းႏုိင္ငံဆုိင္ရာ သုေတသီျဖစ္ပါတယ္။ သူက အခုလို ဖမ္းဆီးခံရသူေတြထဲမွာ တန္ခုိးအာဏာႀကီးတဲ့ အရပ္ဘက္ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ ပါ၀င္ေပမဲ့ စစ္တပ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္တဦးသာ ပါ၀င္တဲ့အတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထင္သာျမင္သာရွိမႈကို ေမးခြန္းထုတ္လုိက္ပါတယ္။

“ေတာင္ပိုင္းခ႐ိုင္ေတြမွာ ထိပ္တန္းစီးပြားေရးသမားေတြ အပါအ၀င္ လူကုန္ကူးတဲ့ ဂိုဏ္းေခါင္းေဆာင္ေတြ ရွိေနပါတယ္။ သူတုိ႔နာမည္ေတြထြက္ေနတာ ၁၀ ႏွစ္နီးပါး ရွိပါၿပီ။ အခုမွ သူတို႔ကို အေရးယူတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ႀကိဳဆုိရမွာပါ။ မသကၤာရသူေတြထဲမွာ အဆင့္ျမင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တဦးလည္း ပါ၀င္ေနၿပီးေတာ့ သူ႔ကို လူကုန္ကူးမႈအျပင္ တျခားႀကီးေလးတဲ့ ျပစ္မႈေတြနဲ႔လည္း စြဲခ်က္တင္မယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္တပ္မွာ ဒီဗိုလ္ခ်ဳပ္တဦးတည္း ဒီကိစၥမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတယ္ ဆုိတာကေတာ့ ယံုရဖုိ႔ အေတာ္ကို ခက္ပါတယ္။” လူေမွာင္ခိုကူးမႈမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ႏုိင္ဖုိ႔ အလားအလာရွိတဲ့ တျခား လက္ေအာက္ငယ္သား စစ္ဘက္အရာရွိေတြကိုလည္း ဆက္ၿပီး စစ္ေဆးသင့္တယ္လုိ႔ Sunai က ေျပာပါတယ္။ မေလးရွားနဲ႔ နယ္စပ္ခ်င္းဆက္ေနတဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံေတာင္ပိုင္းရွိ ေတာေတြမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဖိႏွိပ္မႈေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာခဲ့ၾကတဲ့ မူဆလင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမ်ားစုပါ၀င္တဲ့ လူေမွာင္ခိုကူးခံရသူေတြရဲ႕ အေလာင္းေတြ ရာေပါင္းမ်ားစြာ ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ ေနရာေတြကို ေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ဖိအားေပးမႈ တုိးလာခဲ့ၿပီး၊ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို ထုိင္းက အင္တုိက္အားတုိက္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံသားေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ကစၿပီး မေလးရွား ဒါမွမဟုတ္ အင္ဒိုနီးရွားကို စက္ေလွေတြနဲ႔ ပို႔ေပးဖုိ႔ လူပြဲစားေတြကတဆင့္ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမလေစာေစာပိုင္းက ထုိင္း - မေလးရွား နယ္စပ္မွာ အေလာင္းေတြ ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ေနရာေတြကို ထုိင္းရဲက ေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီး ကပၸလီပင္လယ္နဲ႔ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ေတြမွာ လူေမွာင္ခိုကူးသူေတြက စြန္႔ပစ္ခဲ့တဲ့ စက္ေလွေတြထဲမွာ ေလွစီးေျပးဒုကၡသည္ အမ်ားအျပားကိုလည္း ေတြ႔ရွိကယ္ဆယ္ႏုိင္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္တဲ့ ႏုိင္ငံတကာ လူေမွာင္ခုိကူးမႈ အစီရင္ခံစာမွာ ထုိင္းႏုိင္ငံဟာ လူေမွာင္ခိုကူးမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အနိမ့္ဆံုးျဖစ္တဲ့ TIER 3 အဆင့္မွာ သတ္မွတ္ခံခဲ့ရတာျဖစ္ၿပီး၊ စီးပြားေရးနဲ႔ ေငြေၾကးဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ရင္ဆုိင္ရဖြယ္ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံကေတာ့ အဆင့္ ၂ ျဖစ္တဲ့ ေစာင့္ၾကည့္ခံအဆင့္မွာ သတ္မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထုိင္းရဲက အခုလို စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပဳလုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံအေပၚ ဒီႏွစ္အဆင့္ သတ္မွတ္ရာမွာ ညႇာတာမႈရရွိလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးအုပ္စုေတြကေတာ့ အခုလို ထုိင္းႏုိင္ငံက စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ အဆံုးသတ္ခဲ့တာဟာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ မတ္လ ေနာက္ဆံုးကန္႔သတ္ရက္ထက္ ေက်ာ္ေနတာေၾကာင့္ အေမရိကန္ရဲ႕ သတ္မွတ္မႈအဆင့္မွာ သိသာတဲ့ အေျပာင္းအလဲ ျပဳလုပ္ေပးဖို႔ မျမင္ဘူးလို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီႏွစ္အတြက္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက ထုတ္ျပန္မယ့္ လူကုန္ကူးမႈ အစီရင္ခံစာကို ဇူလိုင္လလယ္မွာ ထုတ္ျပန္ဖို့ရိွပါတယ္။

အပစ္ခတ္ ရပ္စဲ ေရးကို ေနာက္အစိုးရ လက္ထက္ အထိ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြး ရမည္ NCCT ေျပာ

အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားအၾကား တနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး အတြက္ ေဆြးေႏြးမွုမ်ားမွာ ဂ်ဴလိုင္လအထိ မေျပလည္ခဲ့ပါက ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး တက္လာမည့္ အစိုးရသစ္တက္လာမွသာ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးသြားရဖြယ္ရွိသည္ဟု ေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္သည့္ နိုင္ဟံသာက ေျပာသည္။ “ ေရြးေကာက္ပြဲကာလေတြနဲ႔ ဘာေတြနဲ႔ဆိုေတာ့ NCA က ဂ်ဴလိုင္လမွ မျပတ္ရင္ ဒီႏွစ္ထဲေတာ့ ျဖစ္ဖို႔ မလြယ္ေတာ့ဘူး။ လာမဲ့ႏွစ္ အစိုးရသစ္လက္ထက္ တက္လာၿပီးေနာက္မွာ ဆက္ေဆြးေႏြး ရေတာ့မယ္။ အခ်ိန္သိပ္မရဘူးလို႔လည္း အစိုးရဘက္က ေျပာလာၿပီ ‘ ဟု ေလာ္ခီးလာ တိုင္းရင္း သားညီလာခံမွ ဖြဲ႕စည္းလိုက္သည့္ အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕တြင္ ပါ၀င္သူ နိုင္ဟံသာက ဂၽြန္လ ၂၃ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေျပာသည္။ အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားအၾကား ေဆြးေႏြးမွုမ်ား ဆက္လက္ျပဳလုပ္ နိုင္ေရး အတြက္ နိုင္ဟံသာ ၊ ဖဒိုေစာကြယ္ထူးဝင္းတို႔ ဦးေဆာင္ေသာ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ ႏွင့္ ၀န္ႀကီးဦးေအာင္မင္း ၊ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သက္နိုင္ဝင္းစသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕တို႔သည္ ဂၽြန္လ ၂၂ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာ တြင္ အလြတ္သေဘာ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ယင္းသို႔ေဆြးေႏြးရာတြင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားဘက္မွ အသစ္ထပ္မံဖြဲ႕စည္းထား သည့္ အဆင့္ျမင့္ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ႏွင့္ တရားဝင္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးရန္ လက္မခံေသးေၾကာင္း အစိုးရကေျပာဆိုခဲ့သည္ဟုဆိုပါသည္။ ထို႔အျပင္ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔က အတည္ျပဳခဲ့သည့္ (ႏွစ္ဖက္ပူးေပါင္းေရးဆြဲခဲ့ေသာ) အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး မူၾကမ္း ထပ္မံျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္မွုအတြက္လည္း အစိုးရဘက္မွ လက္မခံနိုင္ေၾကာင္း ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွ ေျပာဆိုခဲ့သည္ဟု ႏွစ္ဘက္အသိုင္းဝိုင္းထံမွ သိရသည္။ ‘ အရင္ ရ ႀကိမ္စလုံးက NCCT နဲ႔သာ ေဆြးေႏြးခဲ့တာေလ ၊ ျပင္ဆင္ေရးဆိုတာကလည္း အခုက အေျခခံ မူကေန စျပင္မဲ့ အခ်က္ေတြပါေနတယ္။ အစိုးရဘက္က နည္းနည္းအခက္ခဲ ရွိလာတာေပါ့ ‘ ဟု ေဆြးေႏြးပြဲကို တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ အမည္မေဖာ္လိုသူ တဦးက ေျပာသည္။ ဂ်ဴလိုင္လအတြင္း ထိုင္းနိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ တရားဝင္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးရန္လည္း တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားဘက္မွ ဖိတ္ေခၚထားသည္။ ယင္းေဆြးေႏြးပြဲတြင္လည္း KNU ဌာနခ်ဳပ္ ေလာ္ခီးလာ ညီလာခံမွ ဖြဲ႕စည္းလိုက္သည့္ ဖဒိုေနာ္စီဖိုးရာစိန္ ဦးေဆာင္ေသာ အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ႏွင့္ တရားဝင္ ေဆြးေႏြးရန္ ဖိတ္ေခၚထားၿပီး အစိုးရဘက္ကမူ အလြတ္သေဘာသာ ေဆြးေႏြးလိုေနသည္ဟု သိရသည္။ ‘ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကဗ်ာ ေတာ္ေတာ္ေမၽွာ္လင့္ၿပီးေစာင့္လိုက္ဘာလိုက္နဲ႔ ႏွစ္ဘက္ကလည္း မူၾကမ္းကို သေဘာတူခဲ့ၿပီးၿပီ။ လက္မွတ္လည္းထိုးထားတယ္ အခုမွ အသစ္တဖြဲ႕နဲ႔ ျပန္ေဆြးေႏြးရမယ္ဆိုေတာ့ စဥ္းစားသာ ၾကည့္ေပါ့။ အဲဒီအဖြဲ႕ကလည္း အျပည့္အဝ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိတာလည္း မဟုတ္ဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ အခ်ိန္ကလည္း သိပ္က်န္ေတာ့တာ မဟုတ္ဘူး။ ’ ဟု နိုင္ငံေတာ္ သမၼတ႐ုံးမွ တာဝန္ရွိသူတဦးက ေျပာသည္။ ယခင္က ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည့္ နိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ အပစ္ခတ္ရပ္စဲမွု ဗဟိုညႇိႏွိုင္းေရးအဖြဲ႕ NCCT တြင္ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့ဖူးသူ နိုင္ဟံသာကမူ - ‘ ျပည္တြင္းစစ္ဆိုတာ အိမ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ မိသားစုအခ်င္းခ်င္း ညီအစ္ကို အခ်င္းခ်င္း ျဖစ္တဲ့ ျပသနာပါ က်ေနာ္တို႔ ဘက္ကေတာ့ အျမဲ ေဆြးေႏြးေရးမူကို လက္ကိုင္ထားပါတယ္ ဘယ္အစိုးရတက္တက္ ဆက္ေဆြးေႏြးရမွာပါ ‘ ဟု ေျပာဆိုသည္။

ပုဒ္မ ၄၃၆ ျပင္ဖို႔ ေဒၚစု ထပ္မံတိုက္တြန္း

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ​စစ္မွန္တဲ့ ​အေျပာင္းအလဲေတြ ​ျဖစ္ေစခ်င္ရင္ ​ပုဒ္မ ​၄၃၆ ​ကို ​ျပင္ဆင္မွ ​ရမယ္လို႔ ​ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ​ထပ္မံ ​ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ပုဒ္မ ​၄၃၆ ​ကေတာ့ ​ဖြဲ႔စည္းပုံ ​အေျခခံ ​ဥပေဒကို ​ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ ​အဓိက ​က်တဲ့ ​အခ်က္ ​ျဖစ္တဲ့အတြက္ ​အဲဒီ ​ပုဒ္မကို ​ျပင္ဆင္ဖို႔ ​NLD ​ပါတီက ​ႀကိဳးစားေနတာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ ပုဒ္မ ​၄၃၆ ​အရ ​လႊတ္ေတာ္အမတ္ ​၇၅% ​ႏွဳန္းက ​ဖြဲ႔စည္းပုံ ​အေျခခံ ​ဥပေဒကို ​ျပင္ဖို႔ ​ေထာက္ခံမွသာ ​ျပင္ဆင္ႏိုင္မယ္လို႔ ​ပါရွိပါတယ္။ ​အခုေလာေလာဆယ္ ​ဥပေဒၾကမ္းမွာေတာ့ ​၇၀% ​ကို ​ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ ​ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ ​လႊတ္ေတာ္မွာ ​စစ္တပ္က ​အလိုအေလွ်ာက္ ​၂၅% ​အမတ္ေနရာ ​ရထားတဲ့အတြက္ ​ဖြဲ႔စည္းပုံ ​အေျခခံ ​ဥပေဒ ​ျပင္ဖို႔ ​မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ ​သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ​မင္းေအာင္လွဳိင္ကလည္း ​ဒီအခ်ိန္ဟာ ​ဖြဲ႔စည္းပုံ ​အေျခခံ ​ဥပေဒကို ​ျပင္ဆင္ရမယ့္ ​အခ်ိန္မဟုတ္ေသးဘူး ​ဆိုတဲ့ ​သေဘာတဲ့ ​ဂ်ပန္ ​သတင္းဌာနတစ္ခုကို ​ေျပာသြားတာ ​ရွိပါတယ္။ ၂၀၀၈ ​ခု ​ဖြဲ႔စည္းပုံ ​အေျခခံ ​ဥပေဒ ​ျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ​ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ​သမၼတ ​ျဖစ္ခြင့္ ​ပိတ္ပင္ထားတဲ့ ​ပုဒ္မ ​၅၉ ​စ ​ကို ​ဒီကေန႔ ​လႊတ္ေတာ္မွာ ​စတင္ေဆြးေႏြးၿပီး ​ၾကာသပေတးေန႔အထိ ​ေဆြးေႏြးၾကဖို႔ ​ရွိတယ္လို႔ ​သိရပါတယ္။ ​ ဒီေဆြးေႏြးခ်က္ဟာ ​ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္ခင္ ​ဖြဲ႔စည္းပုံ ​အေျခခံ ​ဥပေဒ ​ျပင္ဆင္မႈ ​ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ ​ေနာက္ဆုံးေသာ ​အခြင့္အေရး ​တစ္ခုလို ​ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဥေရာပ ၆ ႏုိင္ငံကို အေမရိကန္ စစ္လက္နက္အကူ ႀကိဳတင္ေပး

ေနတုိး မဟာမိတ္ႏုိင္ငံေတြအေပၚ ရုရွားႏုိင္ငံနဲ႔ တျခားအၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ၿခိမ္းေခ်ာက္မႈေတြကေန ကာကြယ္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ေဘာ္လတစ္ႏုိင္ငံေတြ အပါအ၀င္ ဥေရာပတုိက္အတြင္းက ႏုိင္ငံေပါင္း ၆ ႏုိင္ငံမွာ တင့္ကား အစီး ၂၅၀ နဲ႔ တျခား လက္နက္ႀကီးေတြကုိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ႀကိဳတင္ ခ်ထားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ လက္နက္ေတြ ခ်ထားမယ့္ အစီအစဥ္ကုိ ေဘာ္လတစ္ႏုိင္ငံေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Estonia, Lithuania နဲ႔ Latvia အပါအ၀င္ Bulgaria, Romania နဲ႔ Poland ႏုိင္ငံတုိ႔က သေဘာတူလုိက္ၾကၿပီး ျဖစ္တယ္လုိ႔ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး Ash Carter က Estonia ႏုိင္ငံၿမိဳ႕ေတာ္ Tallinn ၿမိဳ႕မွာ သတင္းေထာက္ေတြကုိ အဂၤါေန႔က ေျပာပါတယ္။ ယူကရိန္းႏုိင္ငံပုိင္ ခ႐ုိင္းမီးယားေဒသကုိ ရုရွားက မႏွစ္က သိမ္းပုိက္လုိက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္း ေနတုိး မဟာမိတ္ တပ္ဖြဲ႔အေနနဲ႔ စစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈေတြနဲ႔ တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ ေျပာင္းေရြ႕ ေနရာခ်ထားတဲ့ အစီအစဥ္ေတြ တုိးျမင့္ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔နဲ႔ အေရးေပၚ အေျခအေနနဲ႔ ႀကံဳလာရင္ ထုတ္သုံးလုိ႔ရႏုိင္မယ့္ စစ္လက္နက္ေတြ သုိေလွာင္ထားေရးတုိ႔အတြက္ ေနတုိး ေခါင္းေဆာင္ေတြက သေဘာထားၾကပါတယ္။ ႀကိဳတင္ ခ်ထားမယ့္ အဲဒီ စစ္လက္နက္ ပစၥည္းေတြ ဘယ္ေနရာမွာ ထားမယ္ဆုိတာကုိ အတိအက် မေျပာေပမယ့္ အဲဒါေတြဟာ မေရြ႕ မေျပာင္းႏုိင္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး မဟုတ္သလုိ၊ ပုိမုိ ေကာင္းမြန္တဲ့ သင္တန္းပုိ႔ခ်ေရးကုိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မွာျဖစ္သလုိ ဥေရာပတုိက္အတြင္း တပ္ဖြဲ႔ေတြ ေရႊ႕ေျပာင္းေရးအတြက္ လြယ္ကူေစမယ္လုိ႔ ၀န္ႀကီး ကာတာက ေျပာပါတယ္။

ျပင္သစ္သမၼတကို ကန္ က ေထာက္လွမ္းလို႔ ဝီကီလိခ္စ္ ဆို

အေမရိကန္ ​ေထာက္လွမ္းေရးေတြဟာ ​ျပင္သစ္ ​သမၼတ ​Francois ​Hollande, ​Nicolas ​Sarkozy ​နဲ႔ ​Jacques ​Chirac ​တို႔ကို ​လွ်ဳိ႕ဝွက္စြာ ​ေထာက္လွမ္းခဲ့တယ္လို႔ ​ဝီကီလိခ္စ္က ​ေပါက္ၾကားလိုက္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ​ေထာက္လွမ္းေရးေတြက ​၂၀၀၆ကေန ​၂၀၁၂ ​ခုႏွစ္အတြင္း ​ျပင္သစ္သမၼတေတြကို ​ေထာက္လွမ္းေရး ​ကိရိယာ ​တခုခု ​ခိုးဝွက္ ​တပ္ဆင္ၿပီး ​တိတ္တဆိတ္ ​ခိုးနားေထာင္ၿပီး ​ေစာင့္ၾကည့္မႈ ​လုပ္ခဲ့တာလို႔ ​ျပင္သစ္ ​မီဒီယာေတြမွာ ​ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျပင္သစ္ ​သမၼတ ​ေတြကိုပဲ ​ေထာက္လွမ္းခဲ့တာ ​မဟုတ္ပဲ ​ျပင္သစ္ ​ဝန္ႀကီးေတြနဲ႔ ​အေမရိကန္မွာ ​အမႈထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ​ျပင္သစ္ ​သံအမတ္ကိုေတာင္ ​အေမရိကန္က ​ေထာက္လွမ္းခဲ့တယ္လို႔ ​ဆိုပါတယ္။ ဝီကီလိခ္စ္ကေန ​ေဖာ္ျပတဲ့ ​စာရြက္ ​စာတမ္းထဲမွာ ​ျပင္သစ္ ​သမၼတရဲ့ ​လက္ကိုင္ဖုန္းနံပတ္ေတြနဲ႔ ​တျခား ​အရာရွိေတြရဲ့ ​ကိုယ္ပိုင္နံပါတ္ေတြပါ ​ပါဝင္ပါတယ္။ ဝီကီလိခ္စ္ ​မတိုင္ခင္ ​အေမရိကန္ ​လုံၿခဳံေရးဌာန ​အမႈထမ္းေဟာင္း ​အက္ဒြက္ ​စႏိုဒန္ ​ကလည္း ​အေမရိကန္ ​အစိုးရဟာ ​ဂာ်မနီ ​ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ​Angela ​Merkel ​အေပၚ ​ေထာက္လွမ္းမႈ ​လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ​ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ​ေျပာဆိုမႈေၾကာင့္ ​ဂ်ာမနီက ​စိတ္ဆိုးၿပီး ​သူတို႔ ​သမၼတဟာ ​အၾကမ္းဖက္ ​သမား ​မဟုတ္တာေၾကာင့္ ​အေမရိကန္အေနနဲ႔ ​ေထာက္လွမ္းမႈ ​လုပ္စရာ ​မလိုဘူးလို႔ ​တုန္႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီတခ်ီ ​ဝီကီလိခ္စ္ ​ေဖာက္ခ်တဲ့ ​အခ်က္အလက္ေတြက ​အေမရိကန္အေနနဲ႔ ​သူ႔ရဲ့ ​မဟာမိတ္ေတြအေပၚ ​ေထာက္လွမ္းေနတယ္ဆိုတာကို ​ပိုမို ​သိေစတာ ​ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ​ပတ္သက္ၿပီး ​ျပင္သစ္အစိုးရရဲ့ ​တရားဝင္ ​တုန္႔ျပန္ခ်က္ကို ​မသိရေသးေပမယ့္ ​ျပင္သစ္ ​သမၼတက ​လုံၿခဳံေရးေကာင္စီကို ​အေရးေပၚ ​အစည္းအေဝး ​ေခၚယူလိုက္ၿပီလို႔ ​သိရပါတယ္။ အေမရိကန္ကေတာ့ ​ဒီလို ​ကိစၥမ်ဳိးမွာ ​မွတ္ခ်က္မေပးလိုဘူးလို႔သာ ​ေအအက္ဖ္ပီ ​သတင္းကို ​ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။ ဝီကီလိခ္စ္ ​ကေတာ့ ​သူတို႔ ​ရရွိတဲ့ ​အခ်က္အလက္ေတြကို ​ေနာက္ပိုင္းမွာ ​ဆက္လက္ ​ေပါက္ၾကားေအာင္ ​လုပ္သြားမယ္လို႔ ​ေျပာဆိုထားတဲ့အတြက္ ​အစိုးရတခ်ဳိ႕အတြက္ ​မ်က္ႏွာပ်က္စရာ ​ျဖစ္ရမယ့္ကိန္း ​ဆိုက္ေနပါတယ္။

Bush Center ေခါင္းေဆာင္ သင္တန္းဆင္းပဲြတက္ဖုိ႔ ျမန္မာလူငယ္ေတြ Texas ေရာက္

ျမန္မာလူငယ္ေတြအတြက္ အေမရိကန္သမၼတေဟာင္း George W. Bush ရဲ႕ Bush Institute ကစီစဥ္တဲ့ လြတ္လပ္မႈနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္မႈဆိုင္ရာဖိုရမ္ တႏွစ္ျပည့္ ဂုဏ္ျပဳလက္မွတ္ ခ်ီးျမွင့္မယ့္ အခမ္းအနားကို တက္ေရာက္ဖို႔ ေခါင္းေဆာင္မွဳဆိုင္ရာ ဖိုရမ္မွာပါ၀င္သူ ျမန္မာလူငယ္ (၁၆)ဦး ဟာ တကၠဆက္ျပည္နယ္ ဒါးလက္စ္ၿမိဳ႕ကို မေန႔ကေရာက္ရွိ လာၾကပါတယ္။ ဒီအခမ္းအနားမွာ ကိုယ္တိုင္ မလာေရာက္ႏိုင္တဲ့ သာယာ၀တီေထာင္မွာ ထိမ္းသိန္းခံထားရဆဲ ဗကသမ်ားအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္သူ မၿဖိဳးၿဖိဳးေအာင္ကို သီးသန္႔ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမွင့္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလူငယ္ေတြဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဇြန္လ က အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ Bush Institute ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မွဳ အစီအစဥ္အေနနဲ႔ ၃ ပတ္ၾကာ စတင္ေလ့လာ သင္ၾကားခဲ့ၾကတာပါ။ အဲဒီထဲမွာ လက္ရွိ သာယာ၀တီေထာင္မွာ ထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ ဗမာႏုိင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ဗကသ) အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး မၿဖိဳးၿဖိဳးေအာင္နဲ႕ အာဏာပိုင္ေတြ လိုက္လံဖမ္းဆီးတာကို ေရွာင္တိမ္းေနတဲ့ ဒုဥကၠဌ ကိုလင္းထက္ႏိုင္ အပါအ၀င္ တျခား ႏိုင္ငံေရး တတ္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြ၊ အရပ္ဘက္ အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသားလူငယ္ စုစုေပါင္း (၁၈) ဦးပါ၀င္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီႏွစ္ဖိုရမ္ဆင္းပဲြ အစီအစဥ္မွာ သူတို႔ႏွစ္ဦး ျပန္မပါလာႏိုင္တဲ့အတြက္ လူငယ္ စုစုေပါင္း (၁၆) ဦးပဲပါ၀င္ၿပီး ဒီအတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိေၾကာင္းနဲ႔ အခမ္းအနားမွာ မၿဖိဳးၿဖိဳးေအာင္ကို ဂုဏ္ျပဳမယ့္ အစီအစဥ္ေတြ ထည့္သြင္းသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလမွာ မၿဖဳိးၿဖိဳးေအာင္ဆီကို စာေရးသားပို႔ေပးခဲ့တဲ့ သမၼတေဟာင္း ဘြတ္ရွ္ဇနီးေမာင္ႏွံရဲ႕စာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္မႈဆိုင္ရာဖိုရမ္ ဟာ ျမန္မာလူငယ္ေတြအတြက္ ဘယ္လိုအက်ဳိးရွိေစခဲ့သလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ ကိုယ္တိုင္ပါ၀င္သူ တဦးျဖစ္သူ ဒါနေရွ႕ေဆာင္ျမန္မာရဲ႕ကိုယ္စားလွယ္ ကိုၾကည္မင္းဟန္ က အခုလိုေျပာပါတယ္။ “ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ေခါင္းေဆာင္မွဳရယ္… ႏိုင္ငံေရးမွာဆိုရင္ democratization နဲ႕ federalism တို႕ပါတယ္။ စီးပြားေရးမွာဆိုရင္လည္း market oriented economy system တို႔ political economy တို႔ပါတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ Leadership ေပါ့။ အဓိက အဲဒီ သံုးခုဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အတြက္က်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာ အရင္ကဆိုရင္ ပိတ္ဆို႔မွဳေတြရွိတဲ့ အခါက်ေတာ့ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မသင္ရတဲ့အခါက်ေတာ့ အခုလိုစာေတြ႔ စနစ္တက် သင္ရတဲ့အခါ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အက်ဳိးရွိပါတယ္။ ေနာက္တခုက်ေတာ့ exposure ေပါ့။ US ကိုေရာက္လာေတာ့ သူတို႔က ဒီမိုကေရစီစနစ္က အမ်ားႀကီးကို ထြန္းကားေနတဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီစနစ္နဲ႔ ပတ္သက္တာေတြကို အနီးကပ္ေလ့လာ ရပါတယ္။ Capitol သြားတာေတြ၊ တရားရံုးတို႔မွာ အနီးကပ္ ေလ့လာတဲ့အခါ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႔ ေတ႔ြျမင္ရတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အက်ဳိးရွိပါတယ္။ ေနာက္တခုကက်ေတာ့ လုပ္ငန္းခြင္မွာ ဘာေတြသြားၿပီး အက်ဳိးရွိသလဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အျမင္ပိုၿပီးက်ယ္လာတယ္။ ဒီကရတဲ့အေတြ႔အႀကံဳေတြ၊ အျမင္ေတြ၊ သင္ၾကားထားတဲ့ ဟာေတြကို အလုပ္မွာ ျပန္ၿပီးသံုးလို႔ရတယ္။ တျခားသူေတြကို ျပန္ၿပီးမွ်ေ၀ႏိုင္ပါတယ္။” ေမး။ ။ “ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီအစီအစဥ္မွာ ဘြတ္ရွ္တို႔လို သမၼတေဟာင္းေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုရတဲ့အခါ၊ သူတို႔ႏိုင္ငံမွာ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ သူေတြနဲ႔ ေတြဆံုခြင့္ရတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳကေရာ ဘယ္လိုရွိလဲ။” ေျဖ။ ။ ပထမတခုကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံက လူႀကီးေတြနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားတဲ့ ႏိုင္ငံက လူႀကီးေတြနဲ႔ မတူတဲ့အခ်က္ေတြ သြားေတြ႔တာေပါ့။ ဟိုကအာဏာရွင္ဆန္တယ္၊ မ်က္ႏွာက မ်က္ႏွာေၾကာတင္းတယ္။ ဒီကက်ေတာ့ ဘြတ္ရွ္တို႔ဘာတို႔လိုကအစ၊ သမၼတကအစ က်န္တဲ့သူေတြကလည္း အကုန္ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ သူတို႔ရဲ႕ diplomacy လည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္လိမ့္မယ္။ ဘယ္သူနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ လိုက္ေလ်ာညီေထြစြာ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံ တတ္တယ္ေလ။ ေနာက္တခုက အရည္အခ်င္းေပါ့။ သူတို႔ေတြမွာ ေနရာတေနရာ ေရာက္တယ္ဆိုရင္ ေရာက္တဲ့ေနရာနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ လူတိုင္းလူတိုင္း ရွိၾကတာေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာၾကေတာ့ အကပ္နဲ႔ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ၿပီးလူေတြကို ဆက္ဆံတဲ့အခါမွာ အာဏာရွင္စရိုက္နဲ႔ ဒီမိုကေရစီစရိုက္ မတူညီတဲ့ဟာေတြေပါ့ေနာ္။ အေျခခံေတြ ေျပာရမလား။ အဲလိုဟာမ်ဳိးေတြ က်ေနာ္သတိထားမိတယ္။” ဒီေလ့လာမွဳ အစီအစဥ္ဟာ စုစုေပါင္း တႏွစ္ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီး အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းအပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေနာက္ဆက္တဲြ အစီအစဥ္ေတြအျဖစ္ ေလ့လာခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ လာမယ့္ ဇြန္လ (၂၅) ရက္ေန႕မွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ဒါးလက္စ္ၿမိဳ႕မွာ ျမန္မာလူငယ္ေတြကို ဂုဏ္ျပဳလက္မွတ္ ခ်ီးျမွင့္မွာျဖစ္ပါတယ္။

အပစ္ရပ္ၿပီးေနာက္ ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ခ်မွတ္ေရး ေဆြးေႏြးၾက

တႏိုင္ငံလံုးအတုိင္းအတာနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ႏုိင္ခဲ့တဲ့အခါ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္းပၿပီး ခုိင္မာတဲ့ ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ သေဘာထားေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးႏုိင္ဖို႔ အတြက္ ႏိုင္ငံေရးမူေဘာင္ ခ်မွတ္ႏုိင္ေရး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ၊ တုိင္းရင္းသားႏုိင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေဆြးေႏြးေနၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ တုိင္းျပည္အတြင္း ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး စိန္ေခၚမႈေတြကို ႏုိင္ငံေရး နည္းလမ္းနဲ႔သာ ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းႏုိင္မယ္လို႔လည္း အမ်ားက ယံုၾကည္ေနတဲ့အတြက္ အားလံုးပါဝင္ႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနၾကတာပါ။ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ေရွ႕ေမွာက္မွာ တႏုိင္ငံလံုးအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ စာခ်ဳပ္မူၾကမ္းကို တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရး ေကာ္မတီ တာဝန္ရွိသူေတြကိုယ္တုိင္ လက္မွတ္ေရးထိုးၾကၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနာက္ တႏုိင္ငံလံုးအပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ အၿပီးသတ္ လက္မွတ္ေရးထိုးႏုိင္ဖို႔အေရး ႏွစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေၾကအလည္ ေဆြးေႏြးေနၾကဆဲျဖစ္သလို တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြဘက္ကလည္း ပန္ဆန္း၊ ေလာ္ခီးလာ စတဲ့ တိုင္းရင္းသားညီလာခံေတြ က်င္းပၿပီး အားလံုးပါဝင္ႏုိင္တဲ့ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုႏုိင္ဖို႔အေရး အႀကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးေနၾကဆဲအခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ တႏုိင္ငံလံုးအတုိင္းအတာနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔အေရး အေရးႀကီးတဲ့ ဒီလိုအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီးရင္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္းပတဲ့အခါမွာ ခုိင္မာတိက်တဲ့ ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ ခ်မွတ္ႏုိင္ဖို႔အေရး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ေတြ၊ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြဘက္က သူတို႔ေရးဆြဲထားတဲ့ ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ေတြထဲက တူညီတဲ့ မူေဘာင္ ခ်မွတ္ႏုိင္ေရး ေဆြးေႏြးေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ စည္းလံုးညီညြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား မဟာမိတ္အဖြဲ႔ (UNA-United Nationalities Alliance) က ဦးစိုင္းညြန္႔လြင္က ႏိုင္ငံေရးမူေဘာင္ ခ်မွတ္ႏိုင္ဖို႔အေရး ေဆြးေႏြးေနၾကတဲ့ အေျခအေနကို အခုလို ေျပာပါတယ္။ “ဒီေန႔ဟိုတယ္မွာ လုပ္ပါတယ္။ UNA သြားတက္ပါတယ္။ ေနာက္တျခားပါတီ PPIC ဆုိၿပီး တက္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စု Institute ေနာက္တခါ MPC လည္း ပါပါတယ္။ ေနာက္ MNG ဘက္က ပါပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အခု ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ ေဆြးေႏြးေနတယ္ေလ။ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲအတြက္ မူေဘာင္ေပါ့ေနာ္။ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲလုပ္ရင္ ဘယ္သူေတြပါမလဲ။ ဘယ္လို Mandate ေတြနဲ႔သြားမလဲ။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရင္ ဘယ္လို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မလဲ။ Consensus နဲ႔ သြားမလား၊ Majority နဲ႔ သြားမလား၊ အဲဒါမ်ိဳးေတြ ေဆြးေႏြးေနတာပါ။ အားလံုး လူမစံုေသးဘူး။ NLD က သူတုိ႔သေဘာထားေတြ ထုတ္မေျပာေသးဘူး။ USDP ကလည္း သူတုိ႔သေဘာထားေတြ ထုတ္မေျပာေသးဘူး။ အဲေတာ့ အခုဟာက အၾကမ္း ညိႇတဲ့သေဘာပဲရွိတယ္။ NCA ကလည္း တႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ၿပီးလို႔ရွိရင္ ခ်ဳပ္တဲ့ေန႔ကစၿပီးေတာ့ ၂ လအတြင္း မူေဘာင္ အၿပီးေရးရမယ္။ အဲလိုမ်ိဳး သူက သတ္မွတ္ထားတဲ့အခ်က္ရွိတယ္။ ၂ လကေတာ့ ေရးလို႔မၿပီးႏုိင္ဘူးေလ။ အားလံုးသေဘာတူဖို႔ဆုိတာ ပိုၿပီးေတာ့ မၿပီးႏုိင္တဲ့အတြက္ ဒါ ႀကိဳၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးထားတဲ့ သေဘာပါ။ မနက္ျဖန္ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕ကို UNA သြားပါမယ္။ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕မွာ UNFC နဲ႔ UNA က Political Framework ကိုပဲ ဆက္ေဆြးေႏြးမွာပါ။” ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြဘက္ကလည္း တုိင္းျပည္အတြင္း ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး စိန္ေခၚမႈေတြကို ႏုိင္ငံေရးနည္းလမ္းနဲ႔သာ ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းႏုိင္မယ္လို႔ အမ်ားက ယံုၾကည္ေနတဲ့အတြက္ အားလံုးပါဝင္ႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ပူးေပါင္းႀကိဳးစားေနၾကတာပါ။ ကိုုယ္တုိင္ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အင္အားစုပါတီ NDF ရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေနမင္းေက်ာ္က ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ ခ်မွတ္ႏိုင္ေရး အေရးႀကီးတဲ့ အခန္းက႑ေတြကို အခုလို ရွင္းျပပါတယ္။ “က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ဒီမူေဘာင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ က်ေနာ္ အကုန္လံုး ပါ၀င္ေရးေပါ့၊ ပါ၀င္ေရးဆုိတာ ဒီ stakeholder အားလံုး ပါ၀င္ေရးဆုိတဲ့ မူ ရွိပါတယ္။ အကုန္လံုးကလည္း အဲဒီသေဘာအေပၚမွာ တူညီၾကပါတယ္။ လက္ရွိ က်ေနာ္တို႔ ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ ခ်မွတ္ၿပီးေတာ့ ခ်မွတ္ထားတဲ့ မူေဘာင္အတုိင္း သြားမယ္ဆုိလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တုိ႔က အစုအဖြဲ႔အေနနဲ႔ ဒီအစိုးရ၊ တပ္မေတာ္၊ လႊတ္ေတာ္၊ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ က်ေနာ္တုိ႔ အရပ္ဘက္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ တတ္သိပညာရွင္မ်ား၊ လူထုလူတန္းစား အလႊာေပါင္းစံုက သူ႔က႑အလိုက္ ပါ၀င္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အဓိပၸါယ္လည္းရွိမယ္၊ ပိုၿပီးေတာ့လည္း အရာေရာက္မယ္ေပါ့။ ဒီညီလာခံမွာ က်ေနာ္တုိ႔ အတည္ျပဳႏုိင္မယ္ဆုိရင္ ဒါကို လႊတ္ေတာ္မွာ က်ေနာ္တုိ႔က verify အတည္ျပဳခ်င္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ ျပႆနာေတြေတာ့ ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ ေလ်ာ့နည္းသြားၿပီးေတာ့ တုိင္းျပည္တည္ေဆာက္ေရးဘက္မွာေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ လုပ္ရတာ ထင္ထင္ျမင္ျမင္ ရွိမယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ယူဆပါတယ္။” ဒီေဆြးေႏြးပြဲကို တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD ပါတီရဲ႕ ဗဟိုသုေတသနလမ္းညႊန္မွဴး ဦးမ်ိဳးရန္ေနာင္သိန္းကလည္း ႏိုင္ငံေရးမူေဘာင္ ခ်မွတ္ႏုိင္ဖို႔အေရး အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုဖို႔ အေရးႀကီးသလို ေျခာက္ပြင့္ဆုိင္ေဆြးေႏြးပြဲရဲ႕ရလဒ္ေတြကိုလည္း အဓိကက်တယ္ ဆိုတာကို ေဆြးေႏြးပါတယ္။ “အလြတ္သေဘာဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က political framework ေပါ့ ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ ဆြဲထားတဲ့ ပါတီေတြအေနနဲ႔ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ နားလည္မႈရေအာင္လုိ႔ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးတဲ့ သေဘာပါပဲ။ အဲဒီေတာ့ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ မူေဘာင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အခု အစိုးရ ဟို လမ္းေၾကာင္းေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတာေပါ့ဗ်ာ။ အစိုးရသြားေနတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကက်ေတာ့ NCA တႏို္င္ငံလံုးဆုိင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ထုိးမယ္။ လက္မွတ္ထုိးၿပီးလို႔ရွိရင္ ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ ေရးဆြဲမယ္ေပါ့။ အဲလိုမ်ိဳးသြားၾကတာ။ ေနာက္ထပ္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္တခုကက်ေတာ့ ႏုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမူေဘာင္ျဖစ္ဖို႔က ေလးပြင့္ဆုိင္ သို႔မဟုတ္ ေျခာက္ပြင့္ဆုိင္ ေဆြးေႏြးပြဲကေနၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမူေဘာင္တခု ေပၚထြန္းလာႏုိင္ေခ်လည္း ရွိတယ္ေပါ့။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ပုံစံကႏွစ္ခုရွိတယ္။” ဒီေန႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေရးမူေဘာင္ဆုိင္ရာ အလြတ္သေဘာ ေဆြးေႏြးပြဲကို တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြက NCCT ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာ၊ ေနာက္ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ တုိင္ရင္းသားပါတီေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အပါအဝင္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရး ဝိုင္းဝန္းေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ကုိပါႀကီး ေသနတ္ဒဏ္ရာေၾကာင့္ ေသဆုံးေၾကာင္း တရား႐ုံးဆုံးျဖတ္

စစ္တပ္ကေန ပစ္ခတ္လို႔ ေသဆံုးသြားခဲ့ရတဲ့ အလြတ္သတင္းေထာက္ ကိုပါႀကီးရဲ႕အမႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စစ္တပ္ဘက္က သက္ေသေတြကို ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ တရား႐ံုးတင္ စစ္ေဆးခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ စက္တင္ဘာလက မြန္ျပည္နယ္ က်ိဳက္မေရာၿမိဳ႕နယ္တြင္း စစ္တပ္က ေသနတ္နဲ႔ ပစ္ခတ္လို႔ ေသဆံုးသြားခဲ့ရတဲ့ ကိုပါႀကီးန႔ဲပတ္သက္လုိ႔ က်ိဳက္မေရာတရား႐ံုးမွာ ေသမႈေသခင္းအမႈအတြက္ ၉ ႀကိမ္ေျမာက္ ႐ံုးခ်ိန္းအျဖစ္ ဇြန္လ ၂၃ ရက္ေန႔မွာ မနက္ပိုင္းကစၿပီး တပ္မေတာ္သားသက္ေသ ၁၁ ဦးကို ပထမဦးအႀကိမ္ စတင္ စစ္ေဆးခဲ့ပါတယ္။ ကိုပါႀကီးေသဆံုးတာဟာ ဓမၼတာအတိုင္း ေသဆံုးတာမဟုတ္ဘူးလို႔ တရား႐ံုးကေန အမိန္႔ခ်ခဲ့ေၾကာင္း ဇြန္လ ၂၃ ရက္ေန႔ တရားခြင္အၿပီးမွာ ကိုပါႀကီးရဲ႕ဇနီးျဖစ္သူ မသႏၱာ က ေျပာပါတယ္။ “ဒီေန႔မွစစစ္တာ။ ၁၁ ေယာက္ တပ္မ ၂၂ လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း ၂၁၀ က ၁၁ ေယာက္ လာထြက္တယ္။ အဲဒီမွာ ကိုပါႀကီးကို ပစ္တယ္ဆုိတဲ့ ၂ ေယာက္ပါတယ္။ တပ္သား ႏိုင္လင္းထြန္းနဲ႔ ဒုတပ္ၾကပ္ ေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္ဆုိတာ။ သူတို႔ အရင္စစ္တပ္က ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္အတုိင္းပဲ ဆီးသြားမယ္ေျပာတယ္၊ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေသနတ္လုတယ္။ ေသနတ္လုတဲ့အတြက္ ပစ္လိုက္ရပါတယ္လို႔ သူတို႔ ထြက္ဆုိတယ္ေပါ့ေနာ္။ အားလံုး ထြက္ဆုိၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ ဟို ခဏေစာင့္ဆိုၿပီးေတာ့ နာရီ၀က္ေလာက္ေစာင့္ဆုိၿပီးေတာ့ အမိန္႔ခ်လိုက္တယ္။ ဒီအမိန္႔ ေသမႈေသခင္းအရ ဓမၼတာပိုင္းေသတာ မဟုတ္ဘူး။ တစံုတဦးရဲ႕ ပေယာဂ၊ တစံုတဦးရဲ႕ လက္ေရာက္မႈေၾကာင့္ ေသနတ္ဒဏ္ရာနဲ႔ ေသဆံုးတာ ဟုတ္ပါတယ္။” အဂၤါေန႔ တရား႐ံုးကေန အခုလို အမိန္႔ခ်မွတ္တာကေတာ့ ဥပေဒအေၾကာင္းအရ မွ်တမႈရိွေပမဲ့ ေနာက္ဆက္တဲြ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ကိစၥေတြကို အာဏာပိုင္ေတြက ေဆာင္ရြက္ေပးတာ မရွိတဲ့အတြက္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ညီညြတ္မႈမ႐ွိဘူးလို႔ တရားလိုဘက္က ေရွ႕ေန ဦးေက်ာ္လွစိုးက ေျပာပါတယ္။ “တကယ္တမ္း အဲဒီလို အမိန္႔ခ်ၿပီးၿပီဆုိရင္ ရဲမွဴးကေနၿပီးေတာ့ ခ်က္ျခင္း ေပးပို႔ ေဆာင္ရြက္ရမွာေလ။ ဒါေပမဲ့ အဲလို ေဆာင္ရြက္ျခင္းမ်ိဳးေတာ့ မရွိေသးဘူးေပါ့။ တရား႐ံုးကလည္း ဒီက ေရွ႕ေနႀကီးတို႔၊ မသႏၱာတို႔ကို ဆက္လုပ္စရာရွိတာ လုပ္ၾကပါလို႔ ေျပာတယ္။ အမွန္တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္စရာမလိုဘူး။ အမွန္တကယ္ ဒီလို အမိန္႔ခ်ၿပီဆုိတာနဲ႔ ခ်က္ျခင္း ရဲကေန အမႈဖြင့္မယ္။ ဖြင့္ၿပီးတာနဲ႔ ခ်က္ျခင္း သူတို႔ inquiry လုပ္မယ္။ အမႈစစ္လို႔ရၿပီေပါ့ ဒါဆိုရင္။ ဒါ တေယာက္ေယာက္ သတ္လို႔ ေသတယ္လု႔ိ အမိန္႔ခ်လိုက္ၿပီဆုိတာနဲ႔ ဒါ အမႈခ်က္ျခင္းကို ေဆာင္ရြက္လို႔ရၿပီ။ လက္ရွိ ခ်တဲ့အမိန္႔ကေတာ့ တရားမွ်တမႈရွိတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ေရွ႕ဆက္သြားမယ့္လမ္းေၾကာင္းေတာ့ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္တာ မလုပ္ဘူးေပါ့ အဲလိုေတာ့ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ တကယ္ပံုစံအရဆုိရင္ေတာ့ ေသမႈေသခင္းဖြင့္ၿပီးေတာ့ ဒီလုိမ်ိဳး အမိန္႔ခ်လိုက္သလို ခ်က္ျခင္း ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ရဲက တရားလိုလုပ္ၿပီးေတာ့ ခ်က္ျခင္း အမႈေကာက္ဖြင့္မွာပဲ။ ဥပမာ - တရားခံမေတြ႔ေသးဘူးဆိုရင္လည္း သူတို႔ ဆက္လုပ္မွာေပါ့။ တိုင္စရာ ေတာစရာ မလိုေတာ့ဘူးေလ။ ဒါ တရား႐ံုးကေတာင္မွ သတ္လို႔ ေသပါတယ္ဆုိတဲ့ဟာကို ေပၚလြင္ၿပီးသြားၿပီေလ။ အမိန္႔ခ်ၿပီးသြားၿပီေလ။” ကိုပါႀကီးေသဆံုးတဲ့အမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ႐ႈေဒါင့္ကေန စစ္ေဆးေမးျမန္းၿပီး သမၼတကို အစီရင္ခံစာ တင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာထဲမွာ အမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ နယ္ဘက္တရား႐ံုးမွာ လြတ္လပ္စြာ စစ္ေဆးခြင့္ျပဳဖို႔ အႀကံျပဳထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ၿပီးခဲ့တဲ့လေတြတုန္းက ထုတ္ျပန္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ တပ္မေတာ္ အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၇၁၊ ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ဥပေဒပုဒ္မ ၃၀၄ တို႔နဲ႔ စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး တရားေသ လႊတ္မိန္႔ ခ်မွတ္ခဲ့ေၾကာင္းနဲ႔ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို တုိင္းမႉး၊ အေရွ႕ေတာင္တိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္က အတည္ျပဳခဲ့တာကို သိရွိရတယ္လို႔ လူအခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကိုပါႀကီးေသဆံုးမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အရာရွိစစ္သည္ေတြကို အေရးယူတာဟာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ ျပစ္မႈဆုိင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒ၊ တပ္မေတာ္ အက္ဥပေဒတို႔နဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ျပန္ၾကားခ်က္အရ သိရွိရေၾကာင္း၊ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ပါရွိပါတယ္။ အခုအခါမွာေတာ့ အရပ္ဘက္တရား႐ံုးကေန တပ္မေတာ္သားေတြကို သက္ေသအျဖစ္ စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ေသမႈေသခင္းအမႈအရ ဓမၼတာအတိုင္း ေသဆံုးတာမဟုတ္ဘူးလို႔ အမိန္႔ခ်ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။